Το πείραμα της τριπλής διύλισης ή διήθησης ή The Triple Filter test ..

In Ιστορία και μύθοι by Γιώργος Γιώτης7 Comments

Δεύτερο σε δημοφιλία ανυπόστατο κείμενο που αποδίδεται στον Σωκράτη το παρακάτω.

ΠΩΣ Ο ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕ ΤΟΥΣ ΣΥΚΟΦΑΝΤΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΥΠΙΣΤΟΥΣ «ΜΕΤΑΦΟΡΕΙΣ» ΤΗΣ ΚΑΘΕ «ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ»;

Μια μέρα εκεί που ο Σωκράτης έκανε τον περίπατό του γύρω από την Ακρόπολη, συνάντησε κάποιον γνωστό του, ο οποίος του ανακοίνωσε ότι έχει να του πει κάτι πάρα πολύ σημαντικό που άκουσε για κάποιον από τους μαθητές του

Ο Σωκράτης τότε του είπε ότι θα ήθελε, πριν του πει εκείνος τι έχει ακούσει, να τον περάσει από την δοκιμασία της «τριπλής διηθήσεως».

-«Τριπλής διηθήσεως;» ρώτησε με απορία ο άλλος.

-«Ναι, πριν μου πεις τι άκουσες να λέγεται για τον μαθητή μου θα ήθελα να αφιερώσουμε τρία λεπτά για να φιλτράρουμε αυτό που άκουσες και θέλεις «εμπιστευτικά» να μου πεις.

Το πρώτο φίλτρο είναι αυτό της αλήθειας.
Είσαι λοιπόν εντελώς σίγουρος ότι αυτό που πρόκειται να μου πεις είναι αλήθεια;».
-«Ε… όχι ακριβώς, απλά το άκουσα όμως και…».
-«Μάλιστα! Άρα δεν έχεις ιδέα αν αυτό που θέλεις να μου πεις είναι αλήθεια ή ψέματα.

Ας δοκιμάσουμε τώρα, το δεύτερο φίλτρο, αυτό της καλοσύνης.
Αυτό που πρόκειται να μου πεις για τον μαθητή μου είναι κάτι καλό;»

-«Καλό; Όχι, το αντίθετο μάλλον…»

-«Άρα, συνέχισε ο Σωκράτης, θέλεις να πεις κάτι κακό για τον μαθητή μου αν και δεν είσαι καθόλου σίγουρος ότι είναι αλήθεια»!

Ο τύπος έσκυψε το κεφάλι από ντροπή και αμηχανία. 

-«Παρ’ όλα αυτά», συνέχισε ο Σωκράτης, «μπορείς ακόμα να περάσεις την δοκιμασία διότι υπάρχει και το τρίτο φίλτρο: Το φίλτρο της χρησιμότητας. Είναι αυτό που θέλεις να μου πεις κάτι που μπορεί να μου φανεί χρήσιμο;».

-«Όχι, δεν νομίζω…»

Άρα, αφού αυτό που θα μου πεις δεν είναι ούτε αληθινό, ούτε καλό, ούτε χρήσιμο, τότε γιατί θα πρέπει να το ακούσω;»

-ΤΙ ΜΕΝΕΙ, ΛΟΙΠΟΝ, ΟΤΑΝ ΜΙΑ ΣΥΚΟΦΑΝΤΙΑ ΠΕΡΝΑΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ «ΤΡΙΠΛΗΣ ΔΙΗΘΗΣΕΩΣ»;
-Ο ΚΕΝΟΣ ΚΑΙ ΨΕΥΔΗΣ «ΛΟΓΟΣ»!
ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΤΕ ΤΟΝ ΚΑΙ ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ ΤΟΝ!

=============================================

Το συγκεκριμένο κείμενο καταγράφεται ως εξαγωγή μούφας. Παρ όλη την επιτυχία του όμως  το εμπορικό ισοζύγιο συνεχίζει να είναι έντονα ελλειμματικό ….:

 ============================================================

Δεν γνωρίζω αν ή ελληνο-χριστιανικο -αρχαιολατρική  εκδοχή, του αγνώστου πατρός κειμένου, είναι πιο όμορφη αλλά προφανώς κι ο Σωκράτης δεν ανέφερε ποτέ μια τέτοια ιστοριούλα.  Φυσικά όποιος έχει κάποια πηγή του συγκεκριμένου ή έστω μερικώς παραλλαγμένου κειμένου ας μας την παραθέσει!

Κι αν πετύχει η συνταγή…  δείτε εδώ και την ισλαμική  του εκδοχή !

FIFI RAHMATULLAH

Friday, September 12, 2008
DURING the Abbasiyah period, one of the scholars in Baghdad, the capital of Muslim Khilafah at that time, was reputed to hold knowledge in high esteem.

One day an acquaintance met the great scholar and said, «Do you know what I just heard about your friend?»

«Hold on a minute,» the scholar replied. «Before telling me anything I’d like you to pass a little test. It’s called the Triple Filter Test.»

«Triple filter?»

«That’s right,» the scholar continued. «Before you talk to me about my friend it might be a good idea to take a moment and filter what you’re going to say. That’s why I call it the triple filter test. The first filter is Truth. Have you made absolutely sure that what you are about to tell me is true?»

«No,» the man said, «actually I just heard about it and…»

«All right,» said the scholar. «So you don’t really know if it’s true or not. Now let’s try the second filter, the filter of Goodness. Is what you are about to tell me about my friend something good?»

«No, on the contrary……»

«So,» the scholar continued, «you want to tell me something bad about him, but you’re not certain it’s true. You may still pass the test though, because there’s one filter left: the filter of Usefulness. Is what you want to tell me about my friend going to be useful to me?»

«No, not really.»

«Well,» concluded the scholar, «if what you want to tell me is neither true nor good nor even useful, why tell it to me at all?»

«O ye who believe! Let not some men among you laugh at others: It may be that the (latter) are better than the (former): Nor let some women laugh at others: It may be that the (latter are better than the (former): Nor defame nor be sarcastic to each other, nor call each other by (offensive) nicknames: Ill-seeming is a name connoting wickedness, (to be used of one) after he has believed: And those who do not desist are (indeed) doing wrong.» (translation of the Quran surah al-Hujurat: 11)

Islam Can

=================================

Και μια ακόμη πετυχημένη «version»:

“Before you speak, ask yourself: Is it kind, is it necessary, is it true, does it improve on the silence?”

– Shirdi Sai Baba (Unknown – 1918)

cropped-platon_diogenis2

by antichainletter

Γιώργος Γιώτης

Γιώργος Γιώτης

Αρθρογράφος - Ερευνητής
Γιώργος Γιώτης

Latest posts by Γιώργος Γιώτης (see all)

  • ΤΙ ΝΑ ΠΩ; ΕΑΝ ΟΝΤΩΣ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΟΥΘΕΝΑ ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ ΕΤΣΙ ΟΠΩΣ ΤΑ ΛΕΤΕ ΚΡΙΜΑ…
    ΠΑΡΑ ΑΥΤΟ ΠΑΝΤΩΣ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΙΑΔΩΘΕΙ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΗΣ!
    ΕΙΝΑΙ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ!

  • John Smith

    Εγώ το ξέρω σαν ανέκδοτο, συμπληρωμένο με τις εξής φράσεις στο τέλος:

    «Η ιστορία αυτή δείχνει γιατί ο Σωκράτης ήταν ένας τόσο έξυπνος άνθρωπος.

    Επίσης δείχνει γιατί δεν έμαθε ποτέ ότι η γυναίκα του τον κεράτωνε με τον Πλάτωνα».

    Πάντως είναι όντως ένα αρκετά έξυπνο τεστ για να ελέγχει κανείς τις πληροφορίες που μαθαίνει.

  • Nikos Dandoulakis

    Πάντως, αν και μούφα, ως ιστορία είναι διδακτική.

  • Pavlos Goudas

    Σας παραθέτω τα παρακάτω κείμενα που πιθανά σχετίζονται με τη μούφα αναφορά. Ίσως πράγματι να υπάρχει κάποια συσχέτηση. Ειδικά το πρώτο, που αποδίδεται στον Όμηρο, είναι εξαιρετικό.

    • Pyrrho

      Πολύ ωραία τα παραδείγματα κ. Γούδα αλλά τελικά νομίζω ότι δεν έχουν σχέση

      Για το δεύτερο που λέτε ότι είναι πιο κοντά

      Στο κεφάλαιο αυτό ο Διογένης Λαέρτιος εξηγεί για τα κείμενα του Πλάτωνα τα παρακάτω (θα κάνω μια -όσο μπορώ- μετάφραση των 3-4 παραγράφων για να καταλάβουμε για τι πράγμα ακριβώς μιλάει. Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι το 65)

      63. Ο Πλάτων μεταχειρίζεται ποικιλία όρων για να καταστήσει λιγότερο κατανοητό το σύστημά του από τους αμαθείς. Υπό ειδική έννοια θεωρεί την σοφία επιστήμη των νοητών (δηλ. των πραγμάτων που είναι αντικείμενα σκέψεως) και των πραγματικών υπαρχόντων η οποία λέει ενδιαφέρεται για τον θεό και την ψυχή, χωρισμένη από το σώμα. Ειδικώς επίσης αποκαλεί σοφία και την φιλοσοφία που είναι μια λαχτάρα της θείας σοφίας. Γενικά δε λέγεται από αυτόν σοφία και κάθε εμπειρία, όπως λχ όταν λες σοφό τον τεχνίτη (δημιουργός). Και μεταχειρίζεται τους ίδιους όρους για να δηλώσει διαφορετικές έννοιες. Και ….

      64. Αλλά κάποτε ο Πλάτωνας μεταχειρίζεται την ίδια λέξη και για τον κακό άνθρωπο και κάποτε για τον μικροπρεπή. Αντίθετα πολλές φορές χρησιμοποιεί διαφορετικούς όρους για να εκφράσει το ίδιο πράγμα. Πχ την ιδέα την ονομάζει και είδος και γένος και αρχέτυπο(παράδειγμα) και αρχήν και αίτιον. Επίσης μεταχειρίζεται και …..

      65. Για να αντιληφθούμε σωστά τους διαλόγους του, πρέπει να έχουμε υπ΄ όψη τρία πράγματα:

      Πρώτα πρέπει να εξηγηθεί η σημασία σε καθένα από τα λεγόμενα , έπειτα αν έχει γίνει χάρη προηγούμενης άποψης ή για την υπογράμμισή της, και αν ιδρύει δόγματα ή ν αντικρούσει τον συνομιλητή, τρίτον απομένει να εξεταστεί η ορθότητα των λεγομένων

      66. Επειδή στα βιβλία του παρατίθενται και ορισμένα σημάδια, ας μας επιτραπεί να πούμε λίγα και γι αυτά. Το Χ χρησιμοποιείται για να δείξει ιδιάζουσες εκφράσεις και σχήματα λόγου και γενικά κάθε ιδίωμα της Πλατωνικής συνήθειας. ….

    • Pyrrho

      Κανένας Σωκράτης, καμία αλήθεια, ούτε καλοσύνη και χρησιμότητα λοιπόν. Οκ?

  • Περικλής

    τώρα αν σου πω ότι είχα την εντύπωση ότι το είχαμε διδαχθεί στο σχολείο….