Οι μύθοι για το βιασμό

In Urban Legends, Μύθοι by Θοδωρής Μαγουλάς11 Comments

Οφείλω να ομολογήσω πως τη διάθεσή μου για σκεπτικισμό, έρευνα και χρήση λογικών επιχειρημάτων την οφείλω σε μεγάλο βαθμό στη μητέρα μου, η οποία δεν ήταν τρομερά μορφωμένη, αλλά με κατεύθυνε πάντα με τέτοιο τρόπο ώστε να αμφισβητώ αυτό που φαινόταν, μέχρι να πάρω μια λογική εξήγηση.

Ένα από τα θέματα στα οποία ήταν πάντα πιο ευαισθητοποιημένη από άλλες γυναίκες, ήταν ο βιασμός και ειδικά οι μύθοι που κυκλοφορούν για αυτόν. Βέβαια θα μου πείτε πως 20 χρόνια πριν οι Έλληνες ήμασταν διαφορετικοί και πλέον ο βιασμός δεν αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο. Θα μου επιτρέψετε να διαφωνήσω. Ακόμα ακούω ανέκδοτα για το θέμα και ενώ δεν έχω πρόβλημα με το χιούμορ, όταν αυτό χρησιμοποιείται προκειμένου να διαιωνιστούν κάποιες λανθασμένες πεποιθήσεις τότε ενοχλούμαι.

Αυτό που με εντυπωσιάζει ακόμα περισσότερο από τα ανέκδοτα είναι πως πολλές γυναίκες μεταφέρουν τέτοιους μύθους λες και δεν συμβαίνει τίποτα. Θα το περίμενα από άντρες και ειδικά από αυτούς που η μητέρα τους δεν είχε πολλά δικαιώματα στο σπίτι, αλλά όταν τα ακούω από γυναίκες πραγματικά μένω με ανοιχτό το στόμα.

Ας δούμε λοιπόν μερικούς από τους πιο δημοφιλείς μύθους σχετικά με το βιασμό.

Μύθος: Ο βιασμός είναι σεξ
Αλήθεια: Τα θύματα βιασμού τον αντιμετωπίζουν σαν μια πράξη βίας και όχι σεξ. Είναι μια εμπειρία που αλλάζει τη ζωή του θύματος και αν ξεφύγει με τη ζωή του/της τότε είναι τυχερή.

Μύθος: Οι γυναίκες προκαλούν τους άντρες και κατ’ επέκταση το βιασμό τους με τη συμπεριφορά τους.
Αλήθεια: Οι έρευνες έχουν δείξει πως η συντριπτική πλειοψηφία των βιασμών είναι προμελετημένοι. Χιλιάδες γυναίκες, παιδιά και άντρες κάθε εμφάνισης, συμπεριφοράς και νοοτροπίας βιάζονται κάθε χρόνο. Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες στο βιασμό είναι η “ευκαιρία”.

Μύθος: Οι βιαστές είναι άτομα κατώτερης μόρφωσης, φτωχά, περιθωριακά
Αλήθεια: Οι βιαστές έρχονται από όλες τις κοινωνικές βαθμίδες και μπορεί να είναι κυριολεκτικά ο οποιοσδήποτε, ένας γιατρός, ένας αστυνόμος, ένας ζητιάνος.

Μύθος: Ο βιασμός είναι ένα σπάνιο έγκλημα.
Αλήθεια: Σύμφωνα με το Αμερικάνικο Υπουργείο Δικαιοσύνης  από το 1973 μέχρι το 1987 βιάζονταν περίπου 155.000 γυναίκες το χρόνο. Πολλοί βιασμοί δεν αναφέρονται στις αρχές είτε λόγο φόβου αντιποίνων είτε για άλλους κοινωνικούς λόγους.

Μύθος: Οι γυναίκες έχουν φαντασιώσεις στις οποίες είναι θύματα βιασμού.
Αλήθεια: Η σημαντική διαφορά εδώ είναι η λέξη “φαντασίωση”. Στο μυαλό μας ή κατά τη διάρκεια του σεξ μπορούμε να φαντασιωθούμε οτιδήποτε. Η σημαντική διαφορά είναι πως η κατάσταση είναι ελεγχόμενη και μπορεί να σταματήσει ανά πάσα στιγμή με μία λέξη. Ο βιασμός δεν σταματά με μία λέξη.

Μύθος: Ο σύζυγος δεν μπορεί να βιάσει τη σύζυγο.
Αλήθεια: Αν δεχθούμε το παραπάνω είναι σαν να λέμε πως οι παντρεμένες έχουν λιγότερα δικαιώματα από ότι οι ελεύθερες.

Μύθος: Μετά το βιασμό η γυναίκα μπορεί να επιστρέψει στην κανονική της ζωή σαν να μη συνέβη τίποτα.
Αλήθεια: Μετά το βιασμό η γυναίκα μπορεί να έχει μια καλύτερη εικόνα για τα όρια της δύαμής της, σωματικής και ψυχολογικής, αλλά θα έχει αλλάξει για πάντα. Ο βιασμός είναι μια εμπειρία που αλλάζει εντελώς τη ζωή.

Μύθος: Οι άντρες δεν πέφτουν θύματα βιασμού.
Αλήθεια: Το 1991 υπήρχαν 20.000 θύματα βιασμού που ήταν άντρες από 12 ετών και πάνω.

Μύθος: Μόνο οι “κακές-ανήθικες” γυναίκες μπορεί να βιαστούν.
Αλήθεια: Λίγα εγκλήματα φέρουν τόσο δυνατό στίγμα όπως αυτό του βιασμού. Μας αρέσει να πιστεύουμε πως μιας και η κοπέλα είχε πιεί παραπάνω, είχε ντυθεί προκλητικά, κυκλοφορούσε αργά, μιλούσε με άγνωστους, “προκάλεσε” το βιαστή της, και εμείς που δεν κάνουμε τίποτα από αυτά είμαστε ασφαλείς. Η αλήθεια είναι πως η βία είναι βία και το όχι είναι όχι.

Μύθος: Οι βιασμοί γίνονται το βράδυ στους δρόμους.
Αλήθεια: Οι βιασμοί γίνονται ανά πάσα στιγμή και ανά πάσα ώρα. Πολλοί βιασμοί γίνονται μέσα στο σπίτι του ίδιου του θύματος.

Μύθος: Οι βιασμοί γίνονται συνήθως σε νεότερα και ελκυστικότερα κορίτσια.
Αλήθεια: Θύμα βιασμού μπορεί να πέσει ο οποιοσδήποτε και ανά πάσα στιγμή ανεξαρτήτως ηλικίας, ντυσίματος ή εμφάνισης. Έρευνες έχουν δείξει πως το βασικό χαρακτηριστικό για επιλογή θύματος είναι η δυνατότητα να τρομοκρατηθεί το θύμα και να τεθεί υπό έλεγχο.

Μύθος: Οι περισσότεροι βιαστές βιάζουν μία φορά και μετά σταματούν
Αλήθεια: Ο βιαστής θα βιάσει και θα ξαναβιάσει  μέχρι να τον σταματήσουν.

Νομίζω πως η παραπάνω λίστα περιέχει τη συντριπτική πλειοψηφία των μύθων για το βιασμό. Το πρόβλημα είναι πως πολλές φορές είτε ή άντρες είτε και οι γυναίκες διαιωνίζουμε αυτούς τους μύθους και με αυτό το τρόπο βοηθάμε την “κουλτούρα του βιασμού” να παραμείνει ζωντανή.

110226-108112

Τί μπορούμε να κάνουμε για μειώσουμε το φαινόμενο του βιασμού;

Οι περισσότεροι νομίζουν πως πρέπει να ενημερώσουμε τα κορίτσια τί πρέπει να κάνουν προκειμένου να αποφύγουν ένα επίδοξο βιαστή, αλλά όπως είδαμε και παραπάνω το να αποφεύγεις σκοτεινά σοκάκια, περίεργους άντρες και να βγαίνεις το βράδυ δεν είναι εγγύηση για τίποτα.

Οπωσδήποτε τα κορίτσια πρέπει να τα ενημερώνουμε από νωρίς για αυτό το θέμα, αλλά η έμφαση πρέπει να δοθεί στα αγόρια.
Πρέπει να τους δώσουμε να καταλάβουν πως δεν είναι σωστό να αντικειμενικοποιούνται οι γυναίκες (και όχι μόνο), πως σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογείται βία προς άλλα μέλη της κοινωνίας, και πως ο σεβασμός προς τις επιθυμίες όλων είναι βασικό χαρακτηριστικό μιας πολιτισμένη κοινωνίας.
Ακόμα πιο σημαντικό από το να τους εξηγήσουμε είναι το να πράξουμε αναλόγως. Στο σπίτι οι γυναίκες πρέπει όχι μόνο να φαίνονται αλλά να είναι ίσες με τους άντρες, να μην είναι θύματα γελιοποίησης ή μείωσης της προσωπικότητάς τους. Να χαίρουν σεβασμού και να απαιτούμε και από τα παιδιά να δείχνουν τον ίδιο σεβασμό..

Είναι δουλειά των γονιών να εξηγήσουμε στα αγόρια μας πως δεν έχει σημασία πως είναι ντυμένη μια γυναίκα, πως περπατάει, πως γελάει, πως μιλάει, αν πίνει και που κυκλοφορεί. Το “όχι” σημαίνει όχι και “δεν θέλω” σημαίνει δεν θέλω. Εκεί σταματάμε.

Greek Skeptic

Πηγές:

Θοδωρής Μαγουλάς

Θοδωρής Μαγουλάς

Αρθρογράφος - Ερευνητής
Θοδωρής Μαγουλάς

Latest posts by Θοδωρής Μαγουλάς (see all)

  • John Smith

    Αν και συμφωνώ με το μεγαλύτερο μέρος του άρθρου, το τέλος με χαλάει λίγο.

    Το να διδάξω στο παιδί μου να φέρεται σωστά δεν είναι καθόλου απλό, ειδικά όταν η κοινωνία μεσα στην οποία ζει το διδάσκει το αντίθετο. Και δυστυχώς η κοινωνία κάνει το εξής αντιφατικό: από τη μία φωνάζει για τα δικαιώματα της γυναίκας, και από την άλλη προβάλλει ως πρότυπο τη γυναίκα- αντικείμενο ηδονής, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν γίνεται κάτι ανάλογο και με τους άντρες.

    Το να μάθω στο παιδί μου ότι «όχι» σημαίνει «δεν θέλω» δεν θα του χρησιμέψει όταν αυτός/ή που θα του πει όχι φωνάζει ταυτόχρονα με τη συμπεριφορά του/της ότι θέλει. Εάν μάλιστα έχει μάθει να δέχεται τη συμπεριφορά αυτή ως κάτι το φυσιολογικό, θα θεωρήσει επίσης φυσιολογικό το να ανταποκριθεί σ’ αυτή. Και ναι, έχει μεγάλη σημασία το «πως είναι ντυμένη μια γυναίκα, πως περπατάει, πως γελάει, πως μιλάει, αν πίνει και που κυκλοφορεί». Αν μόνη της εκμηδενίζει την αξιοπρέπειά της, έχει και αυτή ευθύνη αν στη συνέχεια κάποιος αρνηθεί να την υπολογίσει. Φυσικά αυτό δεν μειώνει σε καμία περίπτωση την ευθύνη του βιαστή, αλλά ας μην φτάνουμε και στο άλλο άκρο.

  • anonymoss

    για να βοηθησω ρε παιδια την συζητηση θα πω και γω την αποψη μου. Θεωρω οτι εχει ζουμι αλλα βλεπω οτι σταματησε πριν ενα χρονο. Λοιπον οντως οσα γραφει για τους μυθους ισχυουν.. Ειναι μια πραξη βιας και εξουσιας απο την πλευρα του βιαστη. Ομως τωρα το θεμα γιατί γίνονται βιασμοί.. Τοτε παει το θεμα στο Πολιτικο-Κοινωνικο. Τοτε θα πρεπει να μιλησουμε για τον σεξισμο και την πατριαρχεια. Ομως τα ellinikahoax δεν ασχολουνται με την πολιτικη. Για αυτο και οι «λυσεις» που προτεινει ειναι ας πουμε «γλυκαναλατες». Εμενα προσωπικα μαρεσει να διαβαζω ελληνικα hoax. αλλα διαφωνω με τις «λυσεις» που μπορει να προτεινει σε ενα κοινωνικο προβλημα οπως αυτο του βιασμου. Για τους λογους που ειπα (οτι δεν παει το θεμα τοσο πολιτικα-κοινωνικα). Παει να το βαλει λιγο το θεμα του σεξισμου το αρθρο πχ εδώ «Πρέπει να τους δώσουμε να καταλάβουν πως δεν είναι σωστό να αντικειμενικοποιούνται οι γυναίκες» αλλα δε το βαζει τοσο ισχυρα. Η αποψη μου ειναι οτι προφανως ο βιασμος γινεται επειδη η γυναικα ειναι σε κατωτερη κοιωνικη θεση. Επειδη ζουμε σε μια σεξιστικη κοινωνια και πατριαρχικη. Ειναι αυτονοητο αυτο νομιζω. και οποιος διαφωνει οτι η γυναικα βρισκεται σε κατωτερη θεση.. εε τοτε ας κανει την δικια του ερευνα. Να δει τι συμβαινει. Να δει οτι σε καθε κοινωνια η γυναικα βρισκεται σε κατωτερη κοινωνικη-οικονομικη θεση.. Να δει οτι δεν ειναι μονο οι βιασμοι αλλα και η κακοποιηση. Κακοποιηση σε πολυ μεγαλο βαθμο (1 στις 3 γυναικες).. Επισης πολυ ενδιαφερον το μινι φιλμ «καταπιεσμενη πλειοψηφια» που δειχνει εναν αντρα σε «μητριαρχικη» κοινωνια. (και πεφτει θυμα και βιασμου). Αυτα ειχα να πω 🙂 φιλικα.

  • Goodguy Nick

    Φίλτατε, σέβομαι το ότι ανοίγεις τα μάτια κάποιων με το site.

    Αλλά είναι τόσες οι «τρύπες» στο συγκεκριμένο άρθρο που δεν περιγράφουν την πραγματικότητα ως έχει.

    • Jun

      Γιατί λοιπόν δεν μας περιγράφεις την πραγματικότητα του βιασμού όπως τη βλέπεις εσύ;

  • Goodguy Nick

    Αυτοαναιρείται ο αρθρογράφος. Πολύ γλυκανάλατο κείμενο.

    «Οι περισσότεροι νομίζουν πως πρέπει να ενημερώσουμε τα κορίτσια τί πρέπει να κάνουν προκειμένου να αποφύγουν ένα επίδοξο βιαστή, αλλά όπως είδαμε και παραπάνω το να αποφεύγεις σκοτεινά σοκάκια, περίεργους άντρες και να βγαίνεις το βράδυ δεν είναι εγγύηση για τίποτα.»

    και στα καπάκια

    «Είναι δουλειά των γονιών να εξηγήσουμε στα αγόρια μας πως δεν έχει σημασία πως είναι ντυμένη μια γυναίκα, πως περπατάει, πως γελάει, πως μιλάει, αν πίνει και που κυκλοφορεί. Το “όχι” σημαίνει όχι και “δεν θέλω” σημαίνει δεν θέλω. Εκεί σταματάμε.»

    Στην τελευταία παράγραφο επιπλέον, γίνονται όλα σούπα.

    Το πως θα μιλήσει ο πατέρας-μάνα στο αγοράκι (αλήθεια, το κοριτσάκι γιατί απουσιάζει από το οικογενειακό meeting;…) δεν εξασφαλίζει απολύτως τίποτα, μιας και οι βιαστές δεν είναι άτομα που έμειναν «ανεκπαίδευτα» από το οικογενειακό κήρυγμα. Αφού ο ίδιος γράφει πως βιαστής μπορεί να είναι «και ο ιατρός και ο αστυνομικός και ο ζητιάνος», άρα όλη η γκάμα των μορφωτικών background.

    Πολύ επιφανειακοί οι μύθοι και οι αλήθειες.

    Το πρόβλημα είναι βαθύ, δεν αφορά «όχι» και «δε θέλω».

    • GreekSkeptic

      Φίλε μου καλέ καλέ μου φίλε,

      Δεν μπορώ να διαφωνήσω περί γλυκανάλατου κείμενου. Γούστα είναι αυτά και δεν αυτοπαρουσιάζομαι ως ένας νέος Καζαντζάκης.

      Αλλά δεν νομίζω πως αυτο αναιρούμαι. Αυτό που λέω από την αρχή είναι πως ο βιασμός δεν είναι κάτι που δεν θα συμβεί αν το θύμα κάνει κάποια πράγματα, αλλά είναι μια πράξη βίας/εξουσίας από τη μεριά του βιαστή.
      Το ότι κάποιος είναι μορφωμένος σε καμία περίπτωσηε δεν σημαίνει πως έχει αποκτήσει και τη σωστή ανατροφή από το σπίτι που θα του επιτρέπει να ελέγχει και τις ορμές του αλλά και να καταλαβαίνει τί συμβαίνει γύρω του.
      Συνεπώς διαφωνούμε.

    • Maria Ifigeneia

      το άρθρο απλά επισημαίνει ότι αντί να συμβουλεύεις την κόρη σου πως να μη βιαστεί καλύτερα να συμβουλεύεις το γιο σου να μη βιάσει.τώρα αν θέλουμε να βρούμε παντού αντιφάσεις είναι άλλο θέμα.πρόβλημα πάντως δε λύνουμε κανένα έτσι

      • Goodguy Nick

        Κοπελιά αν νομίζεις πως ο βιασμός αποτρέπεται επειδή ο μπαμπάς θας «μάθει» στο παιδάκι πως «είναι κακό πράγμα»…

        Μάλλον δεν έχει κατανοήσει καν ποιος βιάζει, σε τι συνθήκες και γιατί.

        Πιο επιδερμική αντιμετώπιση ούτε οι -λίγοι- τραγικοί που όντως πιστεύουν ότι ο βιασμός προκύπτει επειδή κάποια φόρεσε φούστα.

        Να συμβουλεύσει κάποιος τον υιό του να μην βιάσει. Πρώτη φορά διαβάζω κάτι τέτοιο.

        Αντιλαμβάνεστε ότι αναπαράγετε τα στερεότυπα που -νομίζετε ότι- πολεμάτε; ίσως και σε πολύ χειρότερο βαθμό.

        • Maria Ifigeneia

          θα συμφωνήσω μαζί σου στο ότι υφίσταται επιδερμική αντιμετώπιση των αιτιων που προκαλουν το βιασμό. που να ερθεις να δεις και καμια δικη στην οποία το θύμα ισχυρίζεται ότι δε θα «πήγαινε» ποτέ με τον κατηγορούμενο επειδή είναι άσχημος!!!θέλω να πιστεύω ότι με την διαπαιδαγώγηση μπορούν να μειωθούν οι βιασμοί.αλλιώς τι;αντίποινα;

  • Penintapodari Vasilitsa

    Χαίρομαι που βλέπω αυτό το άρθρο εδώ. Είναι πολύ καλό που αντιμετωπίζονται αυτά τα καταστροφικά στερεότυπα ως hoaxes. Επιτρέψτε μου να προσθέσω μερικά λινκ:

    http://kamenasoutien.com/2013/02/26/ti-einai-i-koultoura-tou-biasmou/

    http://kamenasoutien.com/2013/02/26/ti-einai-i-se3oualiki-antikeimenopoiisi/

    http://kamenasoutien.com/2013/03/27/small-changes-you-can-make-at-home/

    http://kamenasoutien.com/2013/07/24/akoma-ena-keimeno-gia-ton-biasmo/

    Και πάλι συγχαρητήρια για το άρθρο.

  • Noucca Galaktotrofousa

    Οι «αμόρφωτοι» άνθρωποι, που δεν έχουν εκπαιδεύσει το μυαλό τους να δέχεται αμάσητα την πληροφορία, αυτοί που έμαθαν να επιβιώνουν αναλύοντας τα δεδομένα γύρω τους, είναι η τελευταία μας ελπίδα να σωθεί η ανθρωπότητα που ζει στην χειρότερη εποχή της παραπληροφόρησης μετά τον Μεσαίωνα.

    Τα σέβη μου στη μητέρα σου.