Πως να ξεχωρίσετε τις απάτες

In Critical Thinking, Άλλα θέματα by Θοδωρής Μαγουλάς7 Comments

Όταν ήμουν 15 χρονών έπεσα θύμα ενός παπατζή και μου έφαγε 15.000δρχ. Η ταχύτητα που εξαφανίζονταν τα πεντοχίλιαρα ήταν σχεδόν ίση με αυτή του ήχου.

Αυτό όμως που θυμάμαι μέχρι σήμερα πιο καθαρά από όλα τα συναισθήματα που με κυρίεψαν, δεν είναι το σφίξιμο στο στομάχι όταν κατάλαβα πως είχα χάσει όλα τα χρήματα που μου έδωσε ο πατέρας μου να πληρώσω τη ΔΕΗ, ούτε και ο φόβος του τί θα μου έλεγε και πόσο θα θύμωνε.

Ήταν η απόλυτη σιγουριά που μου είχε δημιουργήσει ο παπατζής πως όχι μόνο ήξερα με απόλυτη βεβαιότητα που ήταν ο “παπάς”, αλλά το ότι δεν τον βρήκα την πρώτη φορά ήταν θέμα ατυχίας και την επόμενη φορά θα τον έβρισκα στα σίγουρα και θα έπαιρνα πίσω τα χαμένα χρήματα. Ήμουν τόσο σίγουρος όσο σίγουρος ήμουν για το όνομά μου!

Μάλιστα, κάθε φορά που ήθελε να μου ανεβάσει την αυτοπεποίθηση έριχνε τα χαρτιά για “παράδειγμα”, όπως μου έλεγε, εγώ έβρισκα αμέσως το χαρτί που έπρεπε και αυτός μου έβαζε τα χρήματα στα χέρια, πριν τα πάρει πίσω για να ρίξει τα χαρτιά “κανονικά” και να διεκδικήσω εγώ τη δυνατότητα να πάρω εύκολο χρήμα.

Πριν το καταλάβω βέβαια τα 15 χιλιάρικα είχαν κάνει φτερά και εγώ γύρισα πίσω στο γραφείο του πατέρα μου (το θυμάμαι μετά από τόσα χρόνια, ακόμα και τώρα που έχει πεθάνει, πιο πολύ από ότι άλλες ευτυχισμένες στιγμές!) με την “ουρά κάτω από τα σκέλια”. Θυμάμαι, όταν ο πατέρας μου άκουσε την ιστορία που έλεγα στα όρια των δακρύων, προς μεγάλη μου έκπληξη έκανε προσπάθεια να μην γελάσει και με σοβαρό ύφος μου έδωσε άλλες 15.000δρχ να πάω ξανά να πληρώσω το λογαριασμό και μου ξεκαθάρισε πως αυτά τα χρήματα θα τα πλήρωνα σταδιακά από το χαρτζιλίκι μου ή δουλεύοντας για αυτόν.

Από τότε έχω ορκιστεί πολέμιος των διάφορων απατεώνων που με διάφορους τρόπους προσπαθούν να μου πάρουν τα χρήματα. Σήμερα, παπατζήδες δεν βλέπεις πια στους δρόμους, έχουν πάρει θέση στο internet και προσπαθούν με διάφορους τρόπους να κάνουν ακριβώς το ίδιο πράγμα: να κερδίσουν την εμπιστοσύνη μας ώστε να τους δώσουμε τα λεφτά μας.

Είτε αγοράζουμε ψευδοβιάγκρα γιατί ελπίζουμε να θυμηθούμε τα ένδοξα νιάτα μας, είτε παίρνουμε ένα ομοιοπαθητικό σκεύασμα που θα γιατρέψει τη ξηροδερμία στη φτέρνα θα μειώσει τους μαύρους κύκλους κάτω από τα μάτια και θα αποτρέψει τον καρκίνο ταυτοχρόνως, είτε κάνουμε like στη φωτογραφία ενός μωρού με σωληνάκια στη μύτη περιμένοντας από το Facebook να δώσει χρήμα, ότι από τα παραπάνω και αν συμβαίνει, έχουμε πέσει θύματα απατεώνα.

quote-i-worry-that-especially-as-the-millennium-edges-nearer-pseudo-science-and-superstition-will-seem-carl-sagan-350530

Τί μπορούμε να κάνουμε όμως για να αναγνωρίζουμε τους σοβαρούς επιχειρηματίες από τα λαμόγια; Πως ξεχωρίζουν μιας και κανείς δεν φοράει ταμπέλα με τη λέξη “ψεύτης”;

Όταν ξεκίνησα το blog είχα δώσει μια λίστα από εργαλεία που θα βρείτε εδώ, αλλά σήμερα θα προσπαθήσω να το μαζέψω λίγο παραπάνω και να δώσω παραδείγματα.

Ας αρχίσουμε λοιπόν:

Μαρτυρίες: Ο μπάρμπας μου το δοκίμασε και μου είπε πως δούλεψε αμέσως! Όλα τα σπυριά εξαφανίστηκαν, και αυτά που ήταν κόκκινα και γεμάτα με πύον και αυτά που έσκαγαν μόλις τα ξύσεις με τη μπατανόβουρτσα και δεν σταματούσαν να τρέχουν αίμα! Όλα σ’ λέω, όλα!
Όσες θείες και να έχεις που σώθηκαν από την ψωρίαση, οι μαρτυρίες τους έχουν την ίδια ακριβώς αξία με … το τίποτα. Δεν είναι δεδομένα που έχουν συλλεχθεί με επιστημονικό τρόπο.

Βοηθάει το σώμα σου να…γιατρευτεί, αποβάλλει τοξίνες, να δυναμώσει το ανοσοποιητικό, να ισορροπήσει  το οτιδήποτε, το σώμα σου δεν το χρειάζεται γιατί τα κάνει όλα μόνο του. Θαυματουργά βοτάνια, τροφές, χαπάκια με άγνωστο περιεχόμενο, ένα πράγμα είναι σίγουρο: δεν έχουν καμία αξία αν δεν συνοδεύονται από έρευνες.

Ο διάσημος γιατρός το είπε. Κάτι ξέρει αυτός! Ναι…μπορεί, μπορεί και όχι. Το να είσαι γιατρός, αστυνομικός, αεροπόρος, ή ο μάγος τη φυλής, δεν έχει καμία αξία αν ο ισχυρισμός σου δεν υποστηρίζεται από έρευνες και επιστημονικά στοιχεία.

Η αρχαία γνώση ή αλλιώς: οι αρχαίοι είναι καλύτεροι σε όλα. Οτιδήποτε είναι αρχαίο δεν είναι απαραίτητα και σωστό. Για χρόνια οι αρχαίοι γιατροί πίστευαν πως δαίμονες προκαλούσαν τις αρρώστιες. Αρχαία γνώση και αυτή που με τα χρόνια καταρρίφθηκε.

Η παγκόσμια συνωμοσία που έχει στηθεί για να μας στερήσει _________ (προσθέστε ότι θέλετε στο κενό). Μα το είδα στο google και μάλιστα βρήκα κάτι μοναδικά βίντεο στο youtube που δείχνουν τον μεγαλοπόδαρο να απάγεται από ένα UFO των Ιλουμινάτι! Δεν είναι περίεργο που δεν τον βρίσκει κανείς.

Αγόρασε το βιβλίο μου γιατί δεν έχω ούτε μια έρευνα που να έχει ελεγχθεί από την επιστημονική κοινότητα και να έχει επιβιώσει. Πώς θα βγάλω εγώ λεφτά, κλέφτης θα γίνω;

Ο μπουρδολόγος γιατρός που ισχυρίζεται πως οι πατέντες κοστίζουν εκατομμύρια και οι έρευνες είναι στημένες και ο ίδιος δεν έχει τίποτα να δείξει στην καριέρα του πέραν από εμφανίσεις στην ΤV όπου κατακεραυνώνει το σύστημα και προτείνει οι Υδροχόοι να μην βγουν έξω σήμερα γιατί ο Ερμής είναι ανάδρομος. Ταυτοχρόνως αν τον κριτικάρεις αυτομάτως γίνεσαι μέρος της συνωμοσίας και σε βρίζει.

Θαυματουργό θαύμα που κάνει θαύματα. Γιατρεύει θαυματουργά την ποδάγρα με την ίδια άνεση που θαυματουργά γιατρεύει τον καρκίνο και κάνει και τα μαλλιά σου να ξαναφυτρώσουν στην θαυματουργή πλάτη σου.

“Ιατρικές θεραπείες” που δεν έχουν καμία επιστημονική βάση, όπως η χειροπρακτική, η ομοιοπαθητική, ο βελονισμός. Αλλά μην ξεχνάμε, πάνε κόντρα στο σύστημα και για αυτό είναι άξιες τυφλής εμπιστοσύνης!

Φυσικά γιατρικά, τα έφτιαξε η φύση που ξέρει καλύτερα και δεν θα μπορούσε να φτιάξει κάτι που θα μας κάνει κακό όπως η τσουκνίδα, το αρσενικό και τα χιλιάδες δηλητήρια που κυκλοφορούν σε απίστευτες συσκευασίες. Αφού το έχει φτιάξει η φύση είναι εγγύηση! Κανείς δεν πέθανε ποτέ από κάτι φυσικό!

Η κβαντική ιατρική, φύση μας, ή οτιδήποτε γουστάρεις. Αν ακούσεις τη λέξη κβαντικό μπορείς να στοιχηματίσεις με καλύτερες πιθανότητες να κερδίσεις από ότι να βάλει γκολ ο Γκέκας, πως ο πρώτος που το έχει χρησιμοποιήσει είναι ο Ντίπακ Τσόπρα, ο αρχιτσαρλατάνος που βάζει τα γυαλιά σε όλους τους άλλους.

Οι τοξίνες ή άλλα χημικά, φανταστικά ή αληθινά που είναι σχεδιασμένα να σε τρομάξουν προκειμένου να  (μην) αγοράσεις ένα προϊόν ώστε να σωθείς από βέβαιο και ακραία οδυνηρό θάνατο.

Ενέργεια: δες τσι, αύρα, θετική ή αρνητική, που δεν μπορεί να εντοπιστεί με κανένα μέσο που έχουμε στη διάθεσή μας, αλλά υπάρχει σε ένα αόριστο “σύννεφο” και μας επηρεάζει με άγνωστο μηχανισμό σε κάθε τί που κάνουμε.

Μαγνήτες που εκτός από το να μαζεύουν τις καρφίτσες από το πάτωμα μπορούν να θεραπεύσουν όποια αρρώστια έχεις ενώ παράλληλα θα σε βοηθήσουν να χάσεις 2 κιλά την ημέρα μέχρι να πεθάνεις.

Ποιός είσαι εσύ να με κριτικάρεις, είπε ο θυμωμένος τσαρλατάνος που δεν έχει συνηθίσει την επιστημονική διαδικασία διότι ποτέ δεν ήταν μέρος της. “Αυτά που λες με προσβάλλουν” είπε, λες και αυτή η δήλωση έχει κάποια αξία.

Δυτική ιατρική, ή οτιδήποτε δεν είναι από την άπω ανατολή, ακόμα και αν για την Κίνα η “Δυτική ιατρική” είναι τελικά ανατολική. Ένας μοναδικός τρόπος να πείσεις κάποιον πως υπάρχουν πολλά είδη ιατρικής και εξαρτώνται από τον προσανατολισμό της πυξίδας που κρατάς εκείνη την ώρα. Τα υπόλοιπα είναι εναλλακτική ιατρική που όταν όμως μεγαλώσει θέλει να γίνει κανονική.

Αυτά τα ολίγα.

Ελπίζω να βοηθήσουν και την επόμενη φορά που θα συναντήσουμε ένα παπατζή στο δρόμο, να τον κάνουν να ξεχωρίσει από τους σοβαρούς ανθρώπους ώστε να κάνουμε δύο ευγενικά βήματα στο πλάι και με ένα χαμόγελο στο στόμα να χαιρετήσουμε: “άντε γειααα!”

tumblr_msznnzKq3M1r01w8mo1_1280

Θοδωρής Μαγουλάς

Θοδωρής Μαγουλάς

Αρθρογράφος - Ερευνητής
Θοδωρής Μαγουλάς

Latest posts by Θοδωρής Μαγουλάς (see all)

Σας δίνουμε τη δυνατότητα να σχολιάσετε τις αναρτήσεις μας, αλλά διατηρούμε το δικαίωμα να μη δημοσιεύσουμε το σχόλιο που θα περιέχει:

1. Απειλές, ύβρεις, συκοφαντίες και προσβολές.
2. Προσωπικά δεδομένα τρίτων.
3. Σχόλια, άσχετα με τη δημοσίευση.
4. Θεωρίες συνωμοσίας και hoaxes που παρουσιάζονται σαν πραγματικά με σκοπό να παραπλανήσουν.
5. Πολλαπλά, όμοια σχόλια. (Δημοσιεύουμε μόνο το ένα)
6. Διαφημίσεις προϊόντων ή υπηρεσιών.
7. Πολιτική Προπαγάνδα.
8. Κακόβουλα σχόλια από ψεύτικους χρήστες του disqus.
Επίσης σας παρακαλούμε τα σχόλια σας να μην είναι ιδιαίτερα μακροσκελή και σε άλλη γλώσσα ή με λατινικούς χαρακτήρες.
Ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και οι διαχειριστές της σελίδας ellinikahoaxes ουδεμία νομική ή άλλη ευθύνη φέρουν. Στην περίπτωση που υπάρχει οποιοδήποτε πρόβλημα με σχόλιο αναγνώστη, παρακαλούμε να επικοινωνήσετε μαζί μας.
  • Paνος

    Οι απατεώνες υπάρχουν και βέβαια σε περιόδους κρίσης βρίσκουν θύματα που είναι βοητηγμενα μέχρι το λαιμό, οπότε είναι στην αδύναμη θέση να ακούσουν τον οποιοδήποτε έχει να τους προτείνει τάχα μια ευκαιρία κέρδους!
    Θέλει πολλή προσοχή, καθώς κατά καιρούς εμφανίζονται εταιρείες πυραμίδες, που πιο πολύ ενδιαφερονται να δώσεις το πακέτο της εγγραφής και να γράψεις κι άλλους, παρά να σου πουλήσουν η να πουλήσεις το προϊόν τους! Καποιες φορές δεν υπάρχει καν προϊόν, παρά μόνο η υπόσχεση οτι θα λάβεις μελλοντικά, κάποιες φοβερές προσφορές!
    Τις περισσότερες φορές είναι πιεστικοι να υπογραψεις άμεσα, αλλιώς τάχα θα χάσεις την προσφορά η θα προλάβει άλλος!
    Αυτή την τακτική την ακολουθούν και σοβαροφανεις εταιρείες, που πουλάνε πχ μερίδια σε εταιρείες με μανιτάρια, βιομαζες η καποιο καινοτόμο προϊόν!
    Πολλή προσοχή!

  • GreekSkeptic

    Φίλε Diabolo, δεν μπορώ να καταλάβω τη λογική που χρησιμοποιείς για το πλασέμπο. Αν μπορείς να την εξηγήσεις;

    Σχετικά με τις αρχαίες ιατρικές λύσεις, αν προσέξεις το κείμενο, δεν λέω πως όλα είναι άχρηστα. Αντιθέτως, κάποιες αρχαίες γνώσεις είναι η βάση για σημερινές ιατρικές λύσεις. Η γενίκευση όμως που θέλει πως οτιδήποτε αρχαίο είναι σωστό και καλό είναι λανθασμένη. Αυτό γράφω.

  • Vallia

    Θα πω και εγώ την άποψη μου για τον βελονισμό. Είμαι γιατρός, ορθοπεδικός και εξασκώ τον βιοϊατρικό βελονισμό μετά από εκπαίδευση 2 ετών. Ο βιοϊατρικός βελονισμός λειτουργεί αυξάνοντας την αιμάτωση σε μία περιοχή που πάσχει (μία χρόνια τενοντοπάθεια π.χ.), λύνοντας έναν μυϊκό σπασμό και ερεθίζοντας νευρικές ίνες, ώστε να ελαττωθεί ένας πόνος. Έχει πιο καλά αποτελέσματα όταν συνδυάζεται με ρεύμα. Υπάρχουν άπειρες επιστημονικές μελέτες για τα ευεργετήματα του βελονισμού, ειδικά όταν γίνεται από γιατρούς ειδικά εκπαιδευμένους. Έχει απόλυτες ενδείξεις, δεν είναι για τα πάντα, είναι βασικό να υπάρχει ακεραιότητα των νεύρων (δεν «πιάνει» σε παραπληγικούς π.χ.), δεν διακόπτει κλασσικές θεραπείες, έχει και επιπλοκές. Ο βελονισμός, έχει παρεξηγηθεί από κάποιους άσχετους που το παίζουν γκουρού και θεωρούν πως με λίγες βελόνες υπόσχονται από θεραπεία της τριχόπτωσης ως και θεραπεία καρκίνου.

  • 12345

    στα περισσότερα από αυτά που γράφεις συμφωνώ αλλά κι εσύ χρειάζεται να είσαι λίγο πιο συγκεκριμένος γιατί στο τέλος τσουβαλιάζονται όλα. Πχ η ομοιοπαθητική είναι μια επιστήμη η οποία είναι διεθνώς αναγνωρισμένη και σε πολλές χώρες της Ευρώπης(Αγγλία,Γαλλία,Σκωτία κλπ) όπως και παγκόσμια,(Καναδάς,Ινδία κλπ) λειτουργούν ομοιοπαθητικά νοσοκομεία υπό την αιγίδα του υπουργείου υγείας της κάθε χώρας.Επίσης τα ομοιοπαθητικά φάρμακα σε διάφορες χώρες είναι εγκεκριμένα από τους κατά τόπους εθνικούς οργανισμούς φαρμάκων.
    Προσωπική άποψη,προσωπική καταγραφή.
    Συνέχισε την καλή δουλειά 🙂

    • GreekSkeptic

      Φίλε 1-5, σε ευχαριστώ για το σχόλιο.

      Το γεγονός πως η ομοιοπαθητική είναι «αναγνωρισμένη» (ότι και αν σημαίνει αυτό) από οποιοδήποτε κράτος, δεν έχει καμία σχέση με την αποτελεσματικότητά της η οποία είναι στα επίπεδα του πλασέμπο.
      Στο site αυτό θα βρεις αναλυτικά άρθρα για την ομοιοπαθητική, αν θες να ξέρεις την άποψή μου.
      Ελπίζω να μην τσουβάλιασα και τίποτε άλλο.
      GS

    • Dionysios Fontoulis

      Από πού και ως πού η ομοιοπαθητική είναι επιστήμη;! Πώς είναι δυνατόν να θεωρείται ότι έχει επιστημονική βάση τούτο το πράγμα που βασικά διακυρρήτει ότι όσο περισσότερο αραιώνουμε ένα διάλυμα τόσο πιο δραστικό γίνεται; Τι αν και μάθαμε στο σχολείο πως η ταχύτητα μιας χημικής αντίδρασης είναι ανάλογη της συγκέντρωσης της δραστικής ουσίας σε ένα διάλυμα; Πφ, τι ξέρει η Χημεία από χημεία; Ναι ρε φίλε, η ομοιοπαθητική είναι επιστήμη και σύμφωνα με τα διδάγματά της εάν ρίξεις μια σταγόνα χλωρίνης σε μια μπανιέρα με νερό και πιες ένα ποτήρι από το διάλυμα, κινδυνεύεις πολύ περισσότερο να πεθάνεις από ότι εάν πιεις ένα ποτήρι που το μισό περιεχόμενο είναι χλωρίνη και το άλλο μισό νερό. Βέβαια! Τι και αν τα ομοιοπαθητικά σκευάσματα είναι αραιωμένα (αχ συγγνώμη, οι ομοιοπαθητικοί τσαρλατάνοι χρησιμοποιούν τον όρο «δυναμοποιημένα», ότι και αν σημαίνει αυτό) σε σημείο πάνω από το όριο του αβογκάντρο (δηλ. δεν υπάρχει κανένα μόριο της αρχικής υποτιθέμενης δραστικής ουσίας στο τελικό διάλυμα). Τι και αν η ένδειξη αραίωσης «30C» σημαίνει πως θα έπρεπε το διάλυμα να έχει χρησιμοποιήσει νερό σε όγκο όσο 30 δισ. (!) φορές τον όγκο της Γης, ώστε να υπάρχει έστω ένα μόριο δραστικής ουσίας; Α, δεν έχει σημασία, λέει η ομοιοπαθητική, το νερό του διαλύματος κρατά τη μνήμη της δραστικής ουσίας!!! Για να μην ξεχάσουμε και το αρχικό αξίωμα της ομοιοπαθητικής: τα όμοια θεραπεύουν τα όμοια (εξ’ ου και η ονομασία της). Δηλαδή, εάν έχεις αϋπνίες, κατανάλωσε καφεϊνη! Προσέξτε: αξίωμα! Ουδέποτε αποδείχθηκε η ισχύς του, πώς θα μπορούσε άλλωστε; Αρκετά με τούτη την ψευδοεπιστήμη. Ναι υπάρχουν κλινικές που ασκούν την ομοιοπαθητική με την άδεια του κράτους σε μερικές χώρες της Δυτικής Ευρώπης. Ε, και; Αυτό της δίνει επιστημονικό κύρος; Οι κλινικές αυτές λειτουργούν διότι στις χώρες αυτές, ιδίως στη Γαλλία, οι διάφορες new age μόδες έχουν πέραση, οι ψηφοφόροι το ζητούν και οι νομοθέτες το δίνουν, συν ότι δεν έχουν υπάρξει μέχρι τώρα περιστατικά όπου να αποδείχτηκε κάποιο ομοιοπαθητικό σκεύασμα επικίνδυνο ή με ανεπιθύμητες ενέργειες, άρα θεωρούνται ασφαλή. Όντως έτσι είναι, δεν έχουν ανεπιθύμητες ενέργειες διότι, απλώς, δεν έχουν καθόλου ενέργειες! Δεν έχουν καμία δραστική ουσία! Συνεπώς είναι ασφαλή όσο και ένα ποτήρι αποσταγμένο νερό. Και το ίδιο αποτελεσματικά στην καταπολέμηση παθήσεων επίσης. Η επιστημονική κοινότητα όμως των ίδιων αυτών χωρών (μιλάμε για τους σοβαρούς επιστήμονες που σέβονται το πτυχίο τους και δεν γίνονται και οι ίδιοι τσαρλατάνοι), βάλλουν εναντίον της ομοιοπαθητικής εντονότατα, κατηγορώντας την – δικαίως – ότι είναι παραμύθι. Και εδώ ερχόμαστε στα δικά μας, εν Ελλάδι, μπουμπούκια. Πολλοί γιατροί – πτυχιούχοι – είναι ταυτόχρονα… ομοιοπαθητικοί! Πώς εξηγείται αυτό; Απλούστατα, είναι πολλά τα λεφτά, Άρη, και ο κόσμος είναι γεμάτος αδαείς. Άρμεξε τα ζα, ούτως ή άλλως τα σκευάσματα που θα τους δώσουμε είναι άκακα (και άχρηστα). Στ’ αλήθεια, θα έπρεπε άμεσα να αφαιρείται η άδεια ασκήσεως επαγγέλματος όσο και το πτυχίο από ιατρούς και φαρμακοποιούς που κοροϊδεύουν τον κόσμο!

      • John Smith

        Η συνήθης απάντηση που θα πάρεις -και που έχω πάρει και εγώ σε ανάλογες περιπτώσεις- είναι ότι «αφού δουλεύει» τότε φταίει η επιστήμη που δεν έχει ακόμα ανακαλύψει το πώς δουλεύει, και ότι κάποια στιγμή θα το κάνει. Το ξέρω ότι ακούγεται -και είναι- τελείως ηλίθιο, αλλά μέχρι στιγμής είναι το καλύτερο που έχουν.