Φούρνοι μικροκυμάτων και διατροφική αξία

64

Κάθε φορά που η επιστήμη μας δίνει ένα νέο εργαλείο για να γίνει η καθημερινότητά μας πιο εύκολη το αντιμετωπίζουμε με σκεπτικισμό. Μας χρειάζεται πραγματικά; Μήπως υπάρχει κάτι που δεν ξέρουμε και μπορεί να μας κάνει κακό;

microwaveΑυτές οι ερωτήσεις όχι μόνο είναι φυσιολογικές αλλά και απαραίτητες. Η χρησιμότητα ή όχι κάποιου εργαλείου είναι κάτι που εξαρτάται από τις ανάγκες των ανθρώπων, αλλά η ασφάλειά του είναι ένα γενικό θέμα που μας αγγίζει όλους. Αν κάτι που βάζουμε στο σπίτι μας μπορεί να κάνει κακό σε εμάς ή τα παιδιά μας οφείλουμε να το πετάξουμε στα σκουπίδια αμέσως.

Με ποιό τρόπο όμως μπορούμε να μάθουμε αν κάτι μας κάνει κακό ή όχι; Η απάντηση σε αυτή την ερώτηση δεν είναι τόσο εύκολη όσο φαίνεται. Θέλει αρκετό ψάξιμο και κριτική σκέψη ώστε να μη μπερδευτούμε από διάφορες “μαρτυρίες” που δεν είναι επιστημονικές.

Σήμερα λοιπόν θα δούμε τις ιστορίες που κυκλοφορούν σχετικά με τους φούρνους μικροκυμάτων και κατά πόσο αυτές αληθεύουν.

Θα πίστευε  κανείς πως, μιας και οι φούρνοι μικροκυμάτων υπάρχουν στην αγορά από το 1954, οι φοβίες που έχουμε σχετικά με τη λειτουργία τους έχουν  πλέον ξεπεραστεί. Αλλά αυτό δεν συμβαίνει. Πρόσφατα, μία καλή φίλη μου έκανε ολόκληρο κήρυγμα σχετικά με το “κακό” που παθαίνουμε από τους φούρνους μικροκυμάτων και προσπάθησε να μου εξηγήσει γιατί δεν πρέπει να τους χρησιμοποιούμε ούτε για ζέσταμα!

Με μια μικρή έρευνα στο διαδίκτυο μπορούμε να ανακαλύψουμε πολλές ιστορίες με τα προβλήματα και το κακό που υποτίθεται πως κάνουν οι φούρνοι μικροκυμάτων. Για ευκολία έκανα μια μικρή λίστα αλλά, όπως συνήθως, είναι σίγουρο πως αν το ψάξετε θα βρείτε και άλλα.

  1. Οι φούρνοι μικροκυμάτων ζεσταίνουν το φαγητό κινώντας τα μόρια του νερού με “απίστευτη ταχύτητα”. Οι συμβατικοί φούρνοι διαφέρουν σε αυτό μιας και αυτοί ζεσταίνουν το φαγητό με σταδιακή μεταφορά θερμότητας. Επιπλέον, η μεταφορά της ενέργειας στα μόρια του νερού έχει ως αποτέλεσμα να τα “διαλύει και να τα παραμορφώνει”.
  2. Τα μικροκύματα είναι ακτινοβολία. Αυτή η ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει αλλαγές στα κύτταρά μας, παρόλο που η ακτινοβολία αυτή θεωρείται μη-ιονίζουσα. Επίσης είναι ακτινοβολία που συσσωρεύεται στο σώμα.
  3. Η μικροκυματική ακτινοβολία έχει πιο σημαντική επίδραση στον εγκέφαλο από ότι στα άλλα μέλη του σώματος διότι η συχνότητα των μικροκυμάτων είναι παρόμοια με αυτή του εγκέφαλου και αυτό προκαλεί συγχρονισμό.
  4. Η έκθεση σε μικροκύματα δημιουργεί πολλαπλά προβλήματα, από καταρράκτη μέχρι καρκίνο και άλλα πολλά.
  5. Τα ωμά φαγητά έχουν “ζωντανή ενέργεια” στη μορφή των “βιοφωτόνιων” τα οποία έρχονται απ’ ευθείας από τον ήλιο. Αυτά τα “βιοφωτόνια” περιέχουν “βιοπληροφορίες”, γι’ αυτό το λόγο όταν τρώμε φρούτα που έχουν ωριμάσει στον ήλιο νιώθουμε ευτυχισμένοι. Χρησιμοποιώντας μικροκύματα για να ετοιμάσουμε το φαγητό μας καταστρέφουμε τα βιοφωτόνια οπότε και όλες τις θρεπτικές ουσίες.
  6. Τα μικροκύματα αλλάζουν πολλές οργανικές ενώσεις και τις κάνουν καρκινογόνες.
  7. Οι φούρνοι μικροκυμάτων εφευρέθηκαν από τους Ναζί.

Ας δούμε έναν-έναν τους παραπάνω ισχυρισμούς.

  1. Οι φούρνοι μικροκυμάτων ζεσταίνουν το φαγητό χρησιμοποιώντας ακτινοβολία στη συχνότητα των 2,5GHz. Τα μόρια που είναι ηλεκτρικά δίπολα, και το νερό είναι ένα από τα πιο “καλά” δίπολα, περιστρέφονται μπρος – πίσω σε αυτές τις συχνότητες. Η τριβή που δημιουργείται μεταξύ τους παράγει θερμότητα που με τη σειρά της ζεσταίνει το φαγητό μας. Πιο πολύπλοκα μόρια, σαν αυτά του πλαστικού ή της πορσελάνης, που δεν είναι ξεκάθαρα δίπολα, δεν επηρεάζονται τόσο και συνεπώς δεν ζεσταίνονται. Όταν ζεσταίνουμε ένα φαγητό αυξάνουμε τη ταχύτητα με την οποία κινούνται τα μόριά του, είτε το ζέσταμα γίνεται με μικροκύματα είτε με απλή φωτιά. Ένα κομμάτι σπανακόπιτα που έχει ζεσταθεί στα μικροκύματα και ένα ίδιο κομμάτι που έχει ζεσταθεί στον απλό φούρνο έχουν την ίδια μέση μοριακή ταχύτητα. Δεν υπάρχει διαφορά. Αν τα μικροκύματα διέλυαν με κάποιο τρόπο τα μόρια του νερού τότε το φαγητό μας δεν θα είχε πια υγρασία αλλά υδρογόνο και οξυγόνο σε αέρια μορφή.
  2. Πράγματι τα μικροκύματα είναι ακτινοβολία. Όπως είναι και το φως του ήλιου. Ναι, τα μικροκύματα μπορούν να προκαλέσουν αλλαγές στα κύτταρά μας γι’ αυτό και είναι προτιμότερο να μη μπούμε μέσα σε ένα φούρνο και τον βάλουμε σε λειτουργία. Όμως   η μικροκυματική ακτινοβολία δεν συσσωρεύεται. Χάνεται σε λιγότερο από ένα δευτερόλεπτο αφού κλείσει ο φούρνος. Αλλιώς δεν θα μπορούσαμε να τον ανοίξουμε. Σε αυτή τη περίπτωση έχουμε ένα συνηθισμένο πρόβλημα, μπερδεύουμε την ακτινοβολία με τη ραδιενέργεια. Η ραδιενέργεια συσσωρεύεται στο σώμα, γι’ αυτό και δεν επιτρέπεται να κάνουμε απεριόριστο αριθμό ακτινογραφιών στη ζωή μας και οι ακτινολόγοι φοράνε ειδικές στολές. Αλλά το φαγητό που ζεσταίνουμε στο φούρνο μικροκυμάτων δεν είναι ραδιενεργό και δεν φωσφορίζει στο σκοτάδι.
  3. Συγχρονισμό έχουμε όταν ένα σώμα δονείται με την ίδια συχνότητα με ένα άλλο σώμα. Η συχνότητα των μικροκυμάτων, όπως είδαμε παραπάνω, είναι 2,5GHz (2,5 δισεκατομμύρια φορές το δευτερόλεπτο). Ο εγκέφαλός μας δεν δονείται σε αυτή τη συχνότητα. Για να είμαι πιο ακριβής, ο μόνος τρόπος για να δονηθεί ο εγκέφαλός μας είναι να είμαστε σε μια συναυλία Heavy Metal.
  4. Συμφωνούμε απόλυτα! Η έκθεση στα μικροκύματα μπορεί να είναι πολύ βλαβερή. Γι’ αυτό το λόγο και ανέφερα παραπάνω πως δεν πρέπει ποτέ να μπούμε μέσα σε ένα φούρνο όταν δουλεύει.
  5. Δεν υπάρχουν “βιοφωτόνια”. Αν κάποιος επιμένει πως υπάρχουν τότε θα πρέπει να μας τα δείξει με επιστημονικό τρόπο. Η λέξη “βιοφωτόνια” είναι μια λέξη που μοιάζει επιστημονική αλλά δεν είναι. Παρόμοιες λέξεις βρίσκουμε σε διάφορα κείμενα ψευδοεπιστημονικά. Ούτως ή άλλως ο μόνος τρόπος να απορροφήσεις ενέργεια από τα φωτόνια είναι να είσαι φυτό. Οι άνθρωποι για να πάρουν ενέργεια πρέπει να φάνε.
  6. Αυτό είναι αλήθεια. Τα μικροκύματα μπορεί να αλλάξουν κάποιες ενώσεις και να τις κάνουν καρκινογόνες. Κάθε μορφής μαγείρεμα μπορεί να αλλάξει το φαγητό και να το κάνει καρκινογόνο. Αυτό συμβαίνει πολύ πιο έντονα σε φαγητά ψημένα στα κάρβουνα. Αυτά τα μαύρα σημεία στο φαγητό που ψήνεται στα κάρβουνα περιέχουν υδρογονάθρακες οι οποίοι έχει αποδειχθεί πως είναι καρκινογόνοι. Αν θέλετε την άποψή μου, και μιας και διαβάζετε αυτό το κείμενο τη θέλετε, αυτά τα μαύρα σημεία κάνουν τα παϊδάκια στα κάρβουνα πιο νόστιμα.
  7. Αυτό είναι ένα αισχρό ψέμα και όταν χρησιμοποιείς ψέματα που βασίζονται σε βαθιά συναισθήματα όπως αυτά που έχουμε για τους Ναζί, τότε δεν έχεις επιχειρήματα και είσαι ανήθικος. Ο πρώτος φούρνος μικροκυμάτων κατασκευάστηκε στο Main των ΗΠΑ το 1945.

Περί καταστροφής της διατροφικής αξίας των τροφών

Ένας ακόμα μύθος σχετικά με τους φούρνους μικροκυμμάτων είναι πως καταστρέφουν την τροφή μας με κάποιο τρόπο.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά άρθρα που βρήκα και προωθεί παρόμοιες ιδέες είναι αυτό (από την Food Babe, μια γνωστή ιντερνετική περσόνα που μιλάει μόνο για θέματα που δεν γνωρίζει) και μεταξύ άλλων λέει:

Οι ζωντανές και θρεπτικές τροφές μπορούν να πεθάνουν σε δευτερόλεπτα όταν χρησιμοποιείς μικροκύματα. Είμαστε το μόνο πλάσμα στον πλανήτη που καταστρέφει τα θρεπτικά συστατικά των τροφών πριν τις φάμε. Μια έρευνα που εκδόθηκε τον Νοέμβριο του 2003 στο Journal of Science of Food and Agriculture, βρήκε πως το μπρόκολο που μαγειρεύτηκε από μικροκύμματα έχασε μέχρι και 97% τους αντιοξειδωτικού του περιεχόμενου.
Το παραπάνω είναι ξεκάθαρη νατουραλιστική μπούρδα. Σχεδόν όλα τα φαγητά μας, κρέας, ψάρι, λαχανικά, μέχρι να φτάσουν στο τραπέζι μας, όλα τα κύτταρά τους είναι νεκρά. Το ίδιο ισχύει για όλα τα κατεψυγμένα. Τα φρούτα αρχίζουν να πεθαίνουν μόλις κοπούν από το δέντρο. Για να είμαστε ακριβείς, τα μόνα ζωντανά πράγματα στο φαγητό μας όταν το τρώμε, είναι αυτά που δεν θέλουμε όπως βακτήρια και άλλοι μικροοργανισμοί που έχουν αρχίσει να αναπτύσσονται στα νεκρά κύτταρα. Συνεπώς, ακόμα και αν ο φούρνος μικροκυμάτων σκότωνε κάτι, μέχρι να βάλουμε την τροφή μέσα του, δεν θα είχε μείνει τίποτα ζωντανό να σκοτώσει.

Το άλλο θέμα που αναφέρει είναι πως με τον φούρνο μικροκυμάτων καταστρέφονται τα θρεπτικά συστατικά των τροφών και αναφέρει μια έρευνα. Πριν πάμε σε αυτή την έρευνα, ας δούμε λίγο τα περί καταστροφής.

Κάθε μέθοδος προετοιμασίας του φαγητού που περιλαμβάνει μαγείρεμά καταστρέφει τα θρεπτικά του συστατικά. Άλλες περισσότερο, άλλες λιγότερο, αλλά όπως και αν μαγειρέψεις ένα φαγητό καταστρέφεις κάποια συστατικά του. Το μέγεθος της καταστροφής εξαρτάται από το ύψος της θερμοκρασίας, τη διάρκεια του ψησίματος και την επαφή με το νερό.

Όπως βλέπουμε από αυτή την εκτεταμένη έρευνα, το ψήσιμο σε ηλεκτρική σχάρα, τα μικροκύματα και ο κλασσικός φούρνος προκαλούν τις μικρότερες απώλειες σε θρεπτικά συστατικά, ενώ οι χύτρες ταχύτητας και το βράσιμο τις μεγαλύτερες. Με άλλα λόγια, το βραστό νερό είναι ο μεγαλύτερος εχθρός των θρεπτικών συστατικών στις τροφές και όχι τα μικροκύματα.

Σχετικά με την έρευνα που αναφέρει η Food Babe, αν τη δούμε πιο προσεκτικά, θα διαβάσουμε πως το μπρόκολο είχε μπει σε νερό το οποίο έβρασε μέσα σε φούρνο μικροκυμμάτων. Δηλαδή το μπρόκολο ήταν βραστό, άρα επιστρέφουμε σε αυτό που είπαμε πριν, το βράσιμο κάνει το μεγαλύτερο κακό στις θρεπτικές ουσίες.

Τέλος, διαβάζουμε στο απίστευτο αυτό άρθρο πως είμαστε το μόνο ζώο στον πλανήτη που καταστρέφει τα θρεπτικά συστατικά της τροφής μας. Υποθέτω πως εννοεί μέσω του μαγειρέματός.

Η αλήθεια είναι πως τα άλλα ζώα δεν τη μαγειρεύουν, αλλά η συγγραφέας ξεχνάει ένα βασικό θέμα. Προκειμένου το σώμα μας να πάρει όσο πιο πολλά θρεπτικά συστατικά μπορεί από την τροφή, πρέπει αυτή να είναι μαγειρεμένη. Αν δεν είναι τότε το σώμα παίρνει λιγότερα. Το μαγείρεμα σπάει πρωτεϊνες και αποδυναμώνει τα κυτταρικά τοιχώματα ώστε να είναι πιο εύκολη η πέψη. Δεν είναι τυχαίο που οι πρωτόγονοι άνθρωποι ανακάλυψαν το μαγείρεμα και το συνέχισαν.

Με άλλα λόγια, είναι ωραίο να γράφεις στο internet και να σε διαβάζουν οι άλλοι και είναι εύκολο να πατάς πάνω στις φοβίες των ανθρώπων και να τους “πουλάς μπούρδες για σοφίες”. Δεν είναι όμως τίμιο και τελικά όχι μόνο δεν προσφέρεις αλλά δημιουργείς πρόβλημα.

Η επιστήμη έχει αποφανθεί για τους φούρνους μικροκυμάτων και η πληροφορία είναι διαθέσιμη σε όποιον πραγματικά θέλει να μάθει. Δεν υπάρχουν δικαιολογίες πλέον.

Greek Skeptic

Πηγές:

Θοδωρής Μαγουλάς

Θοδωρής Μαγουλάς

Αρθρογράφος - Ερευνητής at ellinika hoaxes
Θοδωρής Μαγουλάς

Latest posts by Θοδωρής Μαγουλάς (see all)