Μείωση των μελισσών ή μύθος;

In Urban Legends by Θοδωρής Μαγουλάς14 Comments

Η σημασία των επικονιαστών στη φυση είναι εξαιρετικά μεγάλη. Δεν είναι υπερβολή να πούμε πως τα έντομα που κάνουν την επικονίαση των φυτών και ειδικά οι μέλισσες έχουν πολύ σημαντική θέση για τον άνθρωπο στην αλυσίδα της φύσης. Δεν είναι υπερβολή επίσης να πούμε πως αν προκύψει σημαντική μείωση των επικονιαστών τότε ένα μεγάλο μέρος των άγριων και όχι μόνο φυτών θα κινδυνέψει να εξαφανιστεί διότι μέχρι σήμερα οι άνθρωποι, όσο τεχνολογικά προηγμένοι και αν είμαστε, δεν έχουμε βρει τρόπο να μεταφέρουμε τη γύρη από ένα φυτό στο άλλο με την αποδοτικότητα που έχουν τα έντομα. Δεν είναι μόνο ο γιγαντιαίος αριθμός των εντόμων που κάνει αυτή τη δουλειά, είναι και η εξειδίκευση μερικών σε κάποια φυτά, μια συνεργασία που κάνει το φυτό να εξαρτάται από το έντομο και αντίστροφα.

Τον τελευταίο καιρό υπάρχει μεγάλη καμπάνια, κυρίως από τη Greenpeace, να προστατευθούν οι μέλισσες, διότι, όπως αναφέρει, υπάρχουν πολλές αναφορές για μείωσή τους ανά τον κόσμο.

Στο mini-site που έχει φτιάξει αναφέρει σημαντική μείωση και αρκετούς λόγους για τους οποίους αυτό συμβαίνει. Δείτε εδώ. Πιο συγκεκριμένα κάνει λόγο για μείωση της τάξεως του 25% από το 1985 μέχρι το 2005 και αναφέρει μια έρευνα που μπορείτε να βρείτε εδώ.

Παράλληλα, έχω δει αφίσες στη γειτονιά μου (μένω σε ένα χωριό 40 χλμ από την Αθήνα) όπου οι τοπικοί αγρότες καλούνται σε συνάντηση για συζήτηση για το θέμα και στην αφίσα (που όταν εμφανίστηκε δεν έδωσα αρκετή σημασία και δεν την φωτογράφησα ο βλάκας!) ανέφερε ξεκάθαρα και την απειλή των μελισσών από τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς. Μάλιστα σε πολλά blog και site θα βρείτε ξεκάθαρη σύνδεση των ΓΤΟ με τη μείωση των πληθυσμών των επικονιαστών, παρόλο που τέτοια σύνδεση δεν φαίνεται σε καμία έρευνα, ούτε αυτή της Greenpeace.

Υπάρχει όμως μείωση του πληθυσμού και τί είναι αυτό που φταίει για τη μείωση των μελισσών;

Πρόσφατα λοιπόν, και όχι πριν από 10  ή και παραπάνω χρόνια, βγήκαν δύο διαφορετικές έρευνες για το θέμα των μελισσών, μια για την Αμερική, και μια για την Ευρώπη.

Στην Αμερικάνικη έρευνα η καθηγήτρια και εντομολόγος May Berenbaum λέει ξεκάθαρα πως η έρευνα που έγινε δεν έδειξε κάποια μείωση. Μάλιστα ήταν τόσο ξεκάθαρη ώστε τόνισε πως το να φωνάζουμε για “αποκάλυψη”, για μείωση των τροφών και άλλα παρόμοια, είναι στην καλύτερη υπερβολικό και καλό θα είναι να δούμε τί σκοπούς έχει αυτός που μιλάει για μείωση.

Οι αριθμοί για την Αμερική όχι μόνο δεν δείχνουν μείωση, αλλά μεγάλη σταθερότητα από το 1995 μέχρι και το 2013 και μάλιστα, το προηγούμενο έτος υπάρχει αύξηση των κυψελών κατά 100.000. Όλα αυτά σε μια χώρα όπου η καλλιέργεια ΓΤΟ είναι διαδεδομένη. Πάει και αυτός ο σύνδεσμος.

BvVlsEACAAA8XvD

 

Αλλά τί γίνεται στην Ευρώπη; Μήπως εδώ έχουμε πρόβλημα;

Η έρευνα που έγινε από την Opera Research την οποία θα βρείτε εδώ λέει πως ενώ υπάρχει σημαντική μείωση σε κάποιες χώρες, σε άλλες οι αριθμοί ή μένουν ίδιοι ή αυξάνονται. Σε πολύ λίγες χώρες οι μείωση έχει ξεπεράσει το επικίνδυνο ποσοστό του 20% και στο σύνολο της Ευρώπης τα νούμερα έχουν μείνει σταθερά.

Αυτό που επίσης τονίζει είναι πως οι λόγοι για τη μείωση, όπου αυτή παρατηρείται δεν είναι εύκολο να εξακριβωθούν και μπορεί να είναι ο καιρός, τα εντομοκτόνα, τα παράσιτα, οι αρρώστιες, ακόμα και οικονομικοί παράγοντες.

Υπάρχει λοιπόν πρόβλημα μείωσης των μελισσών; Θα έλεγα πως όχι. Ότι στοιχεία έχει να παρουσιάσει η Greenpeace είναι παλιά και δεν συμβαδίζουν με τις νέες έρευνες που έχουν γίνει στον χώρο.

Αυτό βέβαια σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει ότι πρέπει να επαναπαυτούμε και να θεωρήσουμε πως δεν πρέπει να προσέχουμε ή να μην κάνουμε διορθωτικές κινήσεις από τώρα. Στα πλαίσια που μπορούμε να επηρεάσουμε την κατάσταση, όπως με τη μείωση των εντομοκτόνων, θα πρέπει να το κάνουμε. Η επιβίωση των επικονιαστών είναι και η δική μας επιβίωση, αλλά ας κρατήσουμε τις κραυγές για άλλο θέμα και όχι για ένα που ουσιαστικά δεν υφίσταται.

 

Ακτιβιστές της Greenpeace ξεδιπώνουν πανό στα γραφεία της Syngenta 17 Απριλίου 2013

Κλασσικό

Ένα από τα αγαπημένα μου!

Η Greenpeace στη Bayer.

Τίτλος φωτό: "Θέλουν να σκοτώσουν τις μέλισσες για να ελέγχουν απόλυτα τις καλλιέργιες." Να το πει σε κάποιο αγρότη αυτό να δούμε γέλια.

Θοδωρής Μαγουλάς

Θοδωρής Μαγουλάς

Αρθρογράφος - Ερευνητής
Θοδωρής Μαγουλάς

Latest posts by Θοδωρής Μαγουλάς (see all)

  • Jonathan

    Τι ειναι αυτα που γραφετε ξαναδιαβαστετα πρωτα οι αρθρογραφοι γινατε και γεωπονοι -χημικοι τωρα.ΟΙ μελισσες εξαφανιζονται λογω της μολυνσης του περιβαλλοντος απο τα φυτοφαρμακα παλορο που εγιναν στοχευμενα δηλαδη να προσβαλουν μονο τα ειδη μιας οικογενειας παλι ειναι αρκετα καταστρεπτικα ωστε να σκοτωσουν και αλλα ειδη δεν μπορεις να μου πεις οτι εχει αυξηση η μελισσα στην Αμερικη ενω ψεκαζουν με αεροπλανα και ελικοπτερα χιλιαδες εκτασεις.Ζουμε σε μια εποχη που η γεωργια εχει γινει εντατικη μονο αυτος ο παραγοντας αρκει να μην βαλω μεσα και κλιματικη αλλαγη, νεοι θυρευτες, και καταστροφη δασικων εκτασεων

  • Μπράβο! Νισάφι πια με αυτό το παραμύθι που το ακούω και από σοβαρούς ανθρώπους που το ενστερνίζονται αλόγιστα απλώς επειδή είναι κάτι που μπορείς να το αποδώσεις σε αυτούς αυτούνους τους «κακούς«, που «βιάζουν την Φύση για λίγα φράγκα παραπάνω«

  • Πηνελόπη Βράκα

    Στον Μορια υπαρχει κ εκει προβλημα εδω κ μια πενταετια, αλλα δεν μορεις να βγαλεις στατιστικο συμπερασμα πανελληνιας κλιμακας, ποσο μαλλον πανευρωπαικης, με δυο τρεις μαρτυριες παραγωγων.
    Οχι εφησυχασμούς ομως..

  • γιωργος

    Καλησπέρα ως ερασιτέχνης μελισσοκόμος μπορώ να σας πω πως φέτος στην περιοχή της Ερμιονίδας υπήρξε τεράστιο πρόβλημα. Δεν γνωρίζω αν οφείλεται σε εκτεταμένη χρήση φυτοφαρμάκων η σε άλλα αίτια αλλά οι απώλειες έφτασαν το 70% των μελισσοσμηνών που διατηρούνταν στην περιοχή (εκτίμηση κατά προσέγγιση ύστερα από επικοινωνία με άλλους ερασιτέχνες και επαγγελματιες της περιοχης.) Το φαινόμενο έχει παρουσιαστεί τα τελευταια χρόνια με αποτέλεσμα να ειναι σχεδόν αδυνατη η ασκηση της μελισσοκομίας στην περιοχη. Καποιοι κατηγορούν τους δολωματικους ψεκασμους για το δακο ενω αλλοι τους ψεκασμους στους φοινικες. Παντως η αληθεια ειναι πως η επιβιωση της μελισσσας εχει δυσκολεψει.

  • Νικος

    αν δεν κανω λαθος το θεμα ειναι στην κομσιον

    εδω ενα λινκ
    http://ec.europa.eu/food/animals/live_animals/bees/health/index_en.htm

  • Stavros Papadopoulos

    Πριν λίγες μέρες κατά τις διακοπές μου στην Χίο επισκέφτηκα το Τσεσμέ της Τουρκίας. Κατά τη διαδρομή προς τη Σμύρνη υπήρχαν δεκάδες ανεμογεννήτριες οι οποίες είχαν εγκατασταθεί και δούλευαν αδιάκοπα τα τελευταία χρόνια. Πραγματικά ένα εντυπωσιακό θέαμα. Ο τούρκος ξεναγός μάς είπε πώς οι ανεμογεννήτριες ευθύνονται για τη μείωση του πληθυσμού των μελισσών αλλά και για την αλλαγή διαδρομής των μεταναστευτικών πουλιών. Αν και γενικά η αξιοπιστία των ξεναγών δεν είναι πάντα υψηλή (ειδικά όταν έχει να κάνει με πολιτικά και ιστορικά ζητήματα) για το συγκεκριμένο θέμα φαντάζομαι δεν είχε λόγο να πει ανακρίβειες. Οι δικές σας πληροφορίες τι λένε; Μπορούν τελικά οι ανεμογεννήτριες να έχουν τόσο αρνητική επίδραση στις μέλισσες;

    • GreekSkeptic

      Από όσο γνωρίζω, οι ανεμογεννήτριες δεν επηρεάζουν με κάποιο αρνητικό τρόπο το περιβάλλον, εκτός και αν ενοχλούν εικαστικά. Από όσο γνωρίζω καμία έρευνα δεν δείχνει προβλήματα από τη λειτουργία τους.
      Και ναι, έτσι είναι, οι ξεναγοί δεν είναι αξιόπιστες πηγές πληροφορίας.

  • Loulaki

    καλημέρες παιδιά και συμφωνώ οι υπερβολές μόνο βλάπτουν την δικαιοσύνη και την αλήθεια.

    απλά το χειμώνα 13′-14′ εντάθηκε αυτό το ζήτημα και δεν θα το είχα προσέξει αν δεν ήμουν αναγνώστης του io9.com το οποίο θεωρώ αξιόπιστο… και επειδή μου έκανε εντύπωση που το αναφέρατε ως hoax έψαξα πάλι εκείνα τα άρθρα που είχα διαβάσει και αναφέραν για κίνδυνο εξαφάνισης των μελισσών. Στο παρακάτω link στη σελίδα 10 (pdf είναι) φαίνεται κατατοπιστικό διάγραμμα των ραγδαίων αλλαγών μέσα σε ένα χειμώνα και στις επόμενες σελίδες υπάρχει και συγκριτικό διαγραμμα με το προηγούμενο χειμώνα.

    http://ec.europa.eu/food/animals/live_animals/bees/docs/bee-report_en.pdf

    επίσης στην Αμερική το αντιμετωπίζουν σαν σοβαρή απειλή, σίγουρα βέβαια όχι κάτι που συμβαίνει αλλά έχουν ενδείξεις για να ασχολούντε με το πρόβλημα

    http://www.sciencemag.org/content/327/5962/152.short

    συγνώμη για τα ορθογραφικά λάθη δεν έχει διόρθωση ο browser : )

    • remon kewl

      Πάντως, όπως αναφέρεται στα λινκ που έδωσες, και στο άρθρο της wikipedia που πόσταρε ο animal_grind, αυτές οι μειώσεις συμβαίνουν εδώ και αιώνες.

  • animal_grind
  • Freemind201 .

    Δυστυχως, στην περιοχη της Ν. Λακωνιας υπαρχει μια αισθητη μειωση της παραγωγης μελιου, η οποια οφειλεται στη μειωση του πληθυσμου των μελισσων.

    Δεν ξερω εαν πρεπει να το βλεπουμε ως hoax ή παραπλανηση, ομως λογω της υπερμετρης χρησης φυτοφαρμακων ( για ενα διαστημα μαλιστα υπηρχε ελλειψη γεωπονου, οποτε οι ντοπιοι εβαζαν ο,τι δοσολογιες ηθελαν ) οι μελισσοκομοι της περιοχης εχουν κανει παρα πολλες φορες παραπονα για την ελλειψη προστασιας της δικης τους παραγωγης.

    Τωρα, σε ο,τι αφορα τα νουμερα, θα μεινω λιγο «παγερα αδιαφορος» γιατι δεν μπορω να ειμαι σιγουρος για τις συνθηκες της μετρησης, αφου μην ξεχναμε πως οι μελισσο-τροφοι δεν ειναι παντα οργανωμενοι, ουτε ανηκουν σε «δικτυα» παρακολουθησης ( οπως συμβαινει με τους γεωργους ή τους κτηνοτροφους ), οποτε ειναι αρκετα δυσκολο να μην υπολογιζουμε το στατιστικο λαθος του μικρου πληθυσμου… :/

    • GreekSkeptic

      Υπάρχουν όντως μειώσεις σε διάφορες περιοχές. Η έρευνα που έγινε για την Ευρώπη δεν έχει ξεκάθαρα στοιχεία για την Ελλάδα διότι δεν είμαστε καλά οργανωμένοι, οπότε δεν μπορώ να σου πω κάτι συγκεκριμένο.

      Γενικότερα θέλει προσοχή, αλλά να θυμάσαι πως θάνατοι μελισσών δεν οφείλονται μόνο σε φυτοφάρμακα. Υπάρχουν και άλλοι λόγοι που αναφέρονται στο άρθρο.

      • Στην Κρήτη γιατί αυξάνονται οι μέλισσες;