Πως μπορούμε να καταλάβουμε αν μια ανάρτηση είναι hoax.

In Hoax, Διάφορα, Διάφορα θέματα, Συμβουλές by Θοδωρής Δανιηλίδης36 Comments

Πως μπορούμε να καταλάβουμε αν μια ανάρτηση είναι hoax.

Έχουμε λάβει πολλά μηνύματα που μας ρωτάνε πως μπορούν να καταλάβουν αν μία ανάρτηση είναι hoax. Σήμερα θα κάνουμε μια προσπάθεια να σας εξηγήσουμε με ποιο τρόπο θα καταλάβετε ότι κάτι δεν πάει καλά σε μια δημοσίευση που διαβάζετε στο ίντερνετ.

Δεν υπάρχει κάποιος κανόνας γιατί οι διαφορές από hoax σε hoax είναι τεράστιες, αλλά υπάρχουν κάποια στοιχεία που αν υπάρχουν στην ανάρτηση που διαβάζετε, θα πρέπει να σας υποψιάσουν, ότι κάτι δεν πάει καλά.  Ας τα δούμε αναλυτικά.

Πως μπορούμε να καταλάβουμε αν μια ανάρτηση είναι hoax.1. Αναπαραγωγή. Αν το κείμενο σας προτρέπει να το αναπαράγεται αυτό θα πρέπει να σας υποψιάσει. Τα hoaxes υπάρχουν και αναπαράγονται στο ίντερνετ με αυτό τον τρόπο. Αν κανείς δεν αναπαράγει το hoax έχει πεθάνει.
2. Συντάκτης. Αν δεν υπάρχει συντάκτης, είναι ύποπτο. Όσο πιο μεγάλης σημασίας ισχυρισμοί υπάρχουν σε ένα κείμενο, τόσο και περισσότερο σημαντικό είναι να υπάρχει συντάκτης και να μην είναι φανταστικό πρόσωπό.
3. Ημερομηνία. Αν αντί για ημερομηνία το κείμενο μας δίνει το χρόνο της ιστορίας που περιγράφει με λέξεις, όπως χθες, προχθές, την προηγούμενη βδομάδα κτλ., αυτό είναι πολύ ύποπτο.
4. Ονόματα. Αν το κείμενο που διαβάζετε, μιλάει για τη μικρή Μαρία, τον Γιωργάκη και την θεία Καλλιόπη στο χωριό αυτό θα πρέπει να σας υποψιάσει. Η θεία Καλλιόπη, ο Γιωργάκης, η μικρή Μαρία και οποιοδήποτε άλλο όνομα, δεν είναι υπαρκτά πρόσωπα. Αν μάλιστα, αυτά που περιγράφουν είναι πολύ πολύ σημαντικά αυτό να σας υποψιάσει διπλά.
5. Ορθογραφία. Αν στο κείμενο υπάρχουν πολλά ορθογραφικά λάθη είναι μια ακόμη ένδειξη.
6. Μετάφραση. Αν το κείμενο είναι προϊόν αυτόματης μετάφρασης, τότε αυτό είναι μια πολύ μεγάλη ένδειξη. Όσο πιο σημαντικό μήνυμα προσπαθεί να σας περάσει, τόσο πιο πολύ θα πρέπει να σας υποψιάσει το κείμενο που προέρχεται από αυτόματη μετάφραση.
7. Φωτογραφίες. Αν το κείμενο συνοδεύεται από φωτογραφίες άσχετες με το θέμα, ή αν το θέμα της ανάρτησης, είναι η φωτογραφία/ες και αυτή/ες έχουν άθλια ανάλυση  είναι μια καλή ένδειξη ότι κάτι δεν πάει καλά.
8. Ιστορίες. Αν αυτό που διαβάζετε είναι η περιγραφή μιας ιστορίας, χωρίς κανένα στοιχείο, μην το πιστεύετε. Είναι απλά μια ιστορία.
9. Πικάντικα και πονηρά. Αν το κείμενο περιγράφει μια σεξουαλικού περιεχομένου, πικάντικη ιστορία που φυσικά δεν θα περιέχει στοιχεία, για ευνόητους λόγους, μην την πιστέψετε. Διαβάστε τη αν έχετε την περιέργεια να δείτε τι λέει, αλλά μην την πιστέψετε. 99% αυτές οι ιστορίες γράφονται για να αυξήσουν την επισκεψημότητα στις σελίδες γιατί κινούν την περιέργεια των αναγνωστών.
10 Μην πιστεύετε ότι αν κοινοποιήσετε μια φωτογραφία ή ένα κείμενο, οποιαδήποτε εταιρία θα διαθέσει ένα ποσό για κάποιο λόγο. Συνήθως αυτά τα μηνύματα αναπαράγονται στο facebook και ισχυρίζονται ότι θα δοθεί ένα ποσό σε κάποια θεραπεία ή άλλο φιλανθρωπικό σκοπό.
11. Απίστευτοι ισχυρισμοί. Όσο πιο απίστευτοι και τρελοί ισχυρισμοί υπάρχουν σε ένα κείμενο, τόσο πιο ατράνταχτες αποδείξεις και στοιχεία θα πρέπει να το συνοδεύουν. Αν δεν υπάρχουν τότε η ανάρτηση είναι προϊόν φαντασίας του αρθρογράφου.
12 Συνομωσιολογίες. Το ίντερνετ και οι σελίδες κοινωνικής δικτύωσης είναι το ιδανικό μέσο για τους συνομωσιολόγους που θέλουν να ψαρέψουν οπαδούς. Να είσαστε πολύ επιφυλακτικοί, ειδικά όταν διαβάζετε ισχυρισμούς χωρίς να υπάρχουν τρανταχτά στοιχεία.
13. Μη λειτουργικά – ενεργά λινκ. Σελίδες διαγράφονται καθημερινά από το ίντερνετ και είναι πολύ πιθανό να συναντήσετε σε αρκετές  αναρτήσεις κάποιο τέτοιο μη λειτουργικό λίνκ επειδή έχει διαγραφή η σελίδα ή από κάποιο λάθος. Όμως αν αυτό συνοδεύεται και με κάποια από τα παραπάνω ή υπάρχουν αρκετά μη ενεργά λινκ στην ανάρτηση, είναι μια ακόμη ένδειξη, ότι κάτι δεν πάει καλά.
14. Λογικά σφάλματα. Αν στο κείμενο περιέχει λογικά σφάλματα, τότε μην το πάρετε στα σοβαρά. Δεν μπορεί να μας λέει αλήθεια ένα κείμενο που μιλάει για μια ευρωπαϊκή χώρα και να περιέχει τιμές σε δολάρια Καναδά.
15. Υπερβολικοί τίτλοι ή τίτλοι που δεν έχουν σχέση με το κείμενο της ανάρτησης. Τίτλοι που περιέχουν λέξεις όπως ΣΟΚ, ΣΟΚΑΡΙΣΤΙΚΟ, ΤΡΟΜΕΡΟ, ΦΟΒΕΡΟ, ΑΠΙΣΤΕΥΤΟ, ΔΕΝ ΘΑ ΠΙΣΤΕΥΕΤΕ ΣΤΑ ΜΑΤΙΑ ΣΑΣ, ΣΤΑ ΑΥΤΙΑ ΣΑΣ, ΣΤΗ ΜΥΤΗ ΣΑΣ, ΘΑ ΠΑΘΕΤΕ ΠΛΑΚΑ, ΘΑ ΠΑΘΕΤΕ ΝΙΛΑ, ΘΑ ΠΑΘΕΤΕ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΑ ΔΩΘΕ κτλ. ή τίτλοι που μετά την ανάγνωση του άρθρου καταλαβαίνεις ότι δεν έχουν σχέση με την ανάρτηση, ή στον τίτλο υπάρχουν 25 θαυμαστικά!!!!!!!!!!!!!!!, είναι εύκολο να καταλάβετε ότι μπαίνουν μόνο για να εκμεταλλευτούν την περιέργειά σας και να αυξήσουν την επισκεψημότητα της σελίδας. Αυτό με συνδυασμό κάποιων από τα παραπάνω ανεβάζει τις πιθανότητες, να είναι hoax το άρθρο.
16. Αδικαιολόγητα λάθη. Δε μιλάμε  για απλά ορθογραφικά λάθη, αλλά για τρανταχτά αδικαιολόγητα λάθη. Δεν μπορεί σε ένα άρθρο που μας εμφανίζει Π.Χ. ένα email  απάντηση από μια εταιρία, το όνομα της εταιρίας να είναι γραμμένο λάθος από την ίδια την εταιρία!
17. Έρευνες και βαριά ονόματα. Αν το άρθρο αναφέρει κάποια έρευνα/ες χωρίς την παρουσιάζει ή να υπάρχει λινκ για να τη διαβάσετε, αυτό θα πρέπει να σας προβληματίσει. Η αναφορά σε έρευνες, γίνεται για να ανεβάσει την αξιοπιστία του άρθρου και να το πιστέψετε. Το ίδιο συμβαίνει με μεγάλα και γνωστά ονόματα επιστημόνων όπως Αϊνστάιν, Τέσλα κτλ. Αν το είπε ο Αϊνστάιν τότε δεν αμφισβητείται.
18. Άλλες αναρτήσεις. Αν στη σελίδα που διαβάσατε την ανάρτηση δείτε άλλα γνωστά hoaxes, αυτό είναι μια πολύ μεγάλη ένδειξη, γιατί όπως καταλαβαίνετε δεν υπάρχει έλεγχος στις αναρτήσεις της σελίδας.
19. Πόσα άρθρα ανά ώρα; Παρατηρήστε πόσα άρθρα ανεβάζουν οι διαχειριστές την ημέρα. Αν κάθε 2-3 & 5 λεπτά ανεβαίνει και νέο άρθρο καταλαβαίνετε ότι δεν υπάρχει ο παραμικρός έλεγχος. Ούτε καν, διαβάζουν αυτό που αναπαράγουν.
20. Σχόλια. Διαβάζετε πάντα τα σχόλια. Αν στα σχόλια υπάρχουν ισχυρισμοί ότι η ανάρτηση είναι ψέμα, αυτό δεν είναι καθόλου μα καθόλου καλό για την αξιοπιστία του άρθρου. 
21. Όλα τα παραπάνω.
 Όσο περισσότερα από τα παραπάνω συναντήσετε σε μια ανάρτηση, τόσο πολλαπλασιάζονται οι πιθανότητες αυτή η ανάρτηση να είναι ένα ακόμη ψέμα ή τουλάχιστον να περιέχει μεγάλες ανακρίβειες

Ελπίζω να σας δώσαμε μια εικόνα, πως θα καταλάβετε ή θα υποψιαστείτε ότι κάτι δεν πάει καλά σε μια ανάρτηση, και παρακάτω θα προσπαθήσουμε να σας δώσουμε μια γενική κατεύθυνση, πως μπορείτε να ερευνήσετε, ένα άρθρο που υποψιάζεστε.

google21. Φωτογραφία. Αν το θέμα της ανάρτησης είναι μια φωτογραφία, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την αναζήτηση google για αυτή την εικόνα στο https://images.google.com/, ώστε να δείτε αν πειράχτηκε και που δημοσιεύτηκε αρχικά. Διαβάστε τα προηγούμενα άρθρα που θα βρείτε για να δείτε αν υπάρχουν αλλαγές. Εκτός από τη google ακόμη μια υπηρεσία που κάνει αναζήτηση με βάση την εικόνα είναι η http://www.tineye.com/ που υπάρχει και σε πρόσθετα για τον browser που χρησιμοποιείτε. Καλό είναι να ερευνήσετε και στις δύο υπηρεσίες γιατί μπορεί να πάρετε διαφορετικά αποτελέσματα. Ακόμη μπορεί να τη βρείτε σε πολύ καλύτερη ανάλυση.
2. Μετάφραση. Αν το κείμενο τις ανάρτησης είναι από αυτόματη μετάφραση, αναζητήστε με τις κατάλληλες αγγλικές λέξεις κλειδιά το αρχικό κείμενο και την πηγή του για να το συγκρίνετε και να δείτε αν είναι κάποια αξιόπιστη πηγή. Αν για παράδειγμα ένα άρθρο κατά των εμβολίων έχει πηγή ένα συνωμοσιολογικό blog η μια σελίδα που αναπαράγει τακτικά hoaxes, αυτό δεν είναι αξιόπιστη πηγή. Μόλις βρείτε το αρχικό ξενόγλωσσο κείμενο απομονώστε μια φράση κλειδί και ερευνήστε να δείτε την αρχική πηγή της. Πολλές φορές θα δείτε ότι η αρχική πηγή είναι μια σατιρική σελίδα.
3. Σελίδες απομυθοποίησης. Σαν τα ellinikahoaxes.gr (Αν δε παινέψεις το σπίτι σου) Ψάξτε σε σελίδες απομυθοποίησης που είναι πολύ πιθανό να έχουν απομυθοποιήσει ήδη την ανάρτηση που ερευνάτε. Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν πολλές, υπήρχαν ορισμένα blogs που ενώθηκαν και δημιούργησαν τα ελληνικά hoaxes, το blog του κυρίου Σαραντάκου για τους γλωσσικούς μύθους, και 2-3 ακόμη blogs που τελευταία υπολειτουργούν ή έχουν ελάχιστες αναρτήσεις. SkeptikonMoufBustershoaxunveiled Ακόμη υπάρχει και το Το Λεξικό του Σκεπτικιστή που είναι η μετάφραση του Αγγλικού αντιστοίχου του The Skeptic’s Dictionary του Robert Tod Carroll και μια λίστα με hoaxes στο blog taxalia. Στο εξωτερικό τα πράγματα είναι διαφορετικά. Υπάρχουν πολλές καλές και οργανωμένες σελίδες απομυθοποίησης. Σε αυτές θα βρείτε τεράστια βοήθεια για τις έρευνές σας γιατί τα περισσότερα hoaxes είναι εισαγόμενα και μεταφρασμένα. Αν θα βρείτε το αρχικό ξενόγλωσσο κείμενο μπορείτε να ψάξετε σε αυτές τις σελίδες και να ανακαλύψετε μαργαριτάρια. Μερικές από αυτές είναι:

4. Συλλογή στοιχείων. Ψάξτε και συλλέξτε στοιχεία για αυτό που σας ενδιαφέρει και το ερευνάτε, από αξιόπιστες σελίδες. Όσο περισσότερα τόσο καλύτερα. Θα αποκτήσετε μια καλή εικόνα και θα μπορέσετε να βγάλετε πιο ολοκληρωμένα συμπεράσματα. Δεν χρειάζεται να πάτε για μεταπτυχιακό, σε σύντομο χρονικό διάστημα, μπορείτε να βρείτε και να διαβάσετε όσα χρειάζονται για να μην πευτετε στην παγίδα διαφόρων εξυπνάκηδων. Με τη σημερινή τεχνολογία αυτό είναι σχετικά εύκολο.
5. Ονόματα. Αν στο άρθρο, υπάρχουν κάποια ονόματα, ψάξτε να βρείτε αν είναι υπαρκτά και αν ναι το ιστορικό τους. Δεν θα είναι λίγες οι περιπτώσεις που θα βγάλετε λαβράκι. Συνήθως αυτό συμβαίνει περισσότερο σε άρθρα που έχουν θέμα, θεραπεία/ες για ανίατες ασθένειες.
6. Αναζήτηση άρθρων. Αντιγράψτε μια σημαντική φράση κλειδί από το το κείμενο της ανάρτησης που ερευνάτε και ψάξτε να δείτε τα αποτελέσματα. Αν την ανάρτηση τη βρήκατε μόνο σε αναξιόπιστες ή συνωμοσιολογικές σελίδες και σε καμιά αξιόπιστη, δεν είναι καθόλου καλό σημάδι.
7. WOT. Δείτε στη σελίδα WEB OF TRUST  αν η σελίδα που έχει το άρθρο είναι αξιόπιστη και πως την έχουν χαρακτηρίσει και σχολιάσει άλλοι χρήστες. Υπάρχει και σε πρόσθετο που σας προειδοποιεί.
8. Πολλές διαφορετικές μορφές. Αν στην έρευνά σας συναντήσετε διαφορετικές εκδόσεις του ίδιου κειμένου – άρθρου, και στη μια να μιλάει για Ιταλία και σε άλλη έκδοση να μιλάει για το Περού είναι σχεδόν σίγουρο ότι είναι hoax.
9. Ημερομηνία. Εκμεταλλευτείτε τα εργαλεία αναζήτησης της google και προσαρμόστε το εύρος χρόνου της αναζήτησης. Προχωρήστε με σταθερά βήματα προς τα πίσω (6μηνο) μέχρι να βρείτε τον χρόνο της πρώτης ανάρτησης. Ίσως πέσετε σε πρωταπριλιά και πολλές φορές θα βρείτε άρθρα και ειδήσεις που μιλάνε για κάτι νέο ενώ το άρθρο κυκλοφορεί πολλά χρόνια και σε άλλη μορφή.
10. Δεν υπάρχουν στοιχεία. Στην έρευνά σας μπορεί να τύχει, να μην βρείτε κανένα αποδεικτικό στοιχείο. Αυτό συμβαίνει γιατί απλά δεν υπάρχουν στοιχεία. Αυτό που ψάχνετε είναι 100% φαντασία, μια ιστορία που δεν έχει ίχνος πραγματικότητας.
Το ίντερνετ είναι ένα καταπληκτικό εργαλείο αν ξέρεις να το χειριστείς αλλά δεν είναι κάποιο εγκυκλοπαιδικό βιβλίο για να πιστεύεις τα πάντα που θα διαβάσεις. Να είσαστε αρκετά επιφυλακτικοί και να φιλτράρετε τις πληροφορίες. Το έχει πει και ο ΠΛΑΤΩΝ (427 π.Χ.–347 π.Χ.) Μην πιστεύετε ό,τι διαβάζετε στο διαδίκτυο.

Ελπίζουμε να σας βοηθήσαμε και θα σας ζητήσουμε να το διαδώσετε στους φίλους και γνωστούς σας (κάτι που δεν το συνηθίζουμε και το κάνουμε σπάνια) γιατί πιστεύουμε πως αξίζει και πρέπει να ενημερωθούν.

 

Σας δίνουμε τη δυνατότητα να σχολιάσετε τις αναρτήσεις μας, αλλά διατηρούμε το δικαίωμα να μη δημοσιεύσουμε το σχόλιο που θα περιέχει:

1. Απειλές, ύβρεις, συκοφαντίες και προσβολές.
2. Προσωπικά δεδομένα τρίτων.
3. Σχόλια, άσχετα με τη δημοσίευση.
4. Θεωρίες συνωμοσίας και hoaxes που παρουσιάζονται σαν πραγματικά με σκοπό να παραπλανήσουν.
5. Πολλαπλά, όμοια σχόλια. (Δημοσιεύουμε μόνο το ένα)
6. Διαφημίσεις προϊόντων ή υπηρεσιών.
7. Πολιτική Προπαγάνδα.
8. Κακόβουλα σχόλια από ψεύτικους χρήστες του disqus.
Επίσης σας παρακαλούμε τα σχόλια σας να μην είναι ιδιαίτερα μακροσκελή και σε άλλη γλώσσα ή με λατινικούς χαρακτήρες.
Ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και οι διαχειριστές της σελίδας ellinikahoaxes ουδεμία νομική ή άλλη ευθύνη φέρουν. Στην περίπτωση που υπάρχει οποιοδήποτε πρόβλημα με σχόλιο αναγνώστη, παρακαλούμε να επικοινωνήσετε μαζί μας.
  • The Dude

    https://mediabiasfactcheck.com/

    θέτω υπόψη σας και της συντακτικής ομάδας του Ellinika Hoaxes για περαιτέρω έρευνα την παραπάνω σελίδα που βρήκα τυχαία σήμερα προσπαθώντας να επιβεβαιώσω την αξιοπιστία ενός καναλιού στο youtube.

    Εκ πρώτης όψεως μου φάνηκε ακριβής, τηρουμένων των αναλογιών μιας και απευθύνεται κυρίως σε αμερικανούς/αγγλόφωνους, κρίνοντας από τον τρόπο που κατηγοριοποιεί αριστερά και δεξιά.

    Ιδιαίτερα σχετικό με το θέμα του άρθρου, παρόλα αυτά, μου φάνηκε το section «Conspiracy-Pseudoscience», εξ ου και ο λόγος που μπήκα στον κόπο να γράψω τη δημοσίευση.

  • Chris Mangoutas

    Κι αυτό που λένε οι αγγλοσάξονες για τις διάφορες «παροχές»:
    «Too good to be true».
    «Κερδίζετε €500 τη μέρα!» «iPhone για $1!»
    Παγίδα είναι, πήγαινε παρακάτω.

  • Alex Pazaitis

    Πολύ χρήσιμο άρθρο για να καλυφθούν κάποια από τα κενά του ιντερνετικού αναλφαβητισμού που γίνεται συνεχώς πιο έντονος στην Ελλάδα. Βασικές γνώσεις και ικανότητες χρήσης του διαδικτύου είναι απολύτως απαραίτητες από όλους, ιδιαίτερα στους δύσκολους καιρούς που περνάμε, όπου οι άνθρωποι ψάχνουν απλώς κάποιον να κατηγορήσουν για τα προβλήματά τους και είναι πολύ πιο εύκολα έτοιμοι να πιστέψουν την οποιαδήποτε μπούρδα που τους αποκαλύπτει τα απόκρυφα των σιωνιστών/μασώνων/ισλαμιστών/αμερικανών/αναρχοκομουνιστών (γιατί όλοι αυτοί σχετίζονται με κάποιο τρόπο στο μυαλό των hoax-ιστών) που θέλουν να τους κλέψουν το τσαρούχι, τον Πλάτωνα και τη σπανακόπιτα…. Μικρή επισήμανση περί ορθογραφίας, κάτι που έχει επισημανθεί επίσης και σε άλλα σχόλια από ότι είδα. Παρότι ο αρθρογράφος (προς υπεράσπισή του και με ειλικρίνεια που σε κερδίζει) σπεύδει εκ των προτέρων να δικαιολογήσει τον εαυτό του ως ανορθόγραφο σχολιάζοντας για την ανορθογραφία των hoaxes, θεωρώ ότι υπάρχουν αρκετά plugins ορθογραφικού ελέγχου, ενώ η εφαρμογή ενός απλού συστήματος peer review εκ των προτέρων και εκ των υστέρων των posts δεν θα είναι δύσκολη υπόθεση για την ομάδα σας. Συνεχίστε έτσι κι ακόμα καλύτερα.

  • an_giorgos

    Υπάρχει τρόπος να διαπιστώσει κανείς αν ένα βίντεο είναι αληθινό ή παραποιημένο ή έχει γίνει παλιότερη δημοσίευση?

  • Adonis Vlassis (EVERYDAY HERO)

    Μπράβο πολύ χρήσιμο άρθρο

  • John Smith

    Για το 20 πάντως κράτα και μια πισινή. Αντίθετα σχόλια μπορείς να βρεις παντού -ακόμα και εδώ μέσα-, και πολλές φορές συνοδεύονται από πηγές που δεν είναι εύκολο να καταρρίψεις με βεβαιότητα. Άρα δεν νομίζω ότι αποτελεί ασφαλές κριτήριο αξιοπιστίας.

  • Και μια σχετική φώτο από Μ.Π.Ε.Ε.Ε. (source pic: http://9gag.com/gag/arpjpO5)

  • Strange Attractor
  • Antonis Armageddon

    Επίσης να κανουμε και μια λίστα απο τα συνήθη υποπτα μουφοblog. Πχ:
    defencenet, apocalypsejohn, thesecretrealtruth, stoxos, olympia, filonoi, makeleio, zougla, tromaktiko, newsbomb,
    δε μου ‘ρχονται αλλα,βαλτε κ εσεις κανα χερακι…

    • Konstas

      To makeleio το παρακολουθούσα για πολύ καιρό 🙂 Ναι παραδέχομαι την αμαρτία μου. Φυσικά γνώριζα το μεγάλο ποσοστό μούφας που το διακατέχει, αλλά είχε την πλάκα του. Εξάλλου συναντούσες και πολλά trolls και αυτό ήταν ένα εξτραδάκι που άξιζε ! Πιο πολύ ήταν είδος ψυχαγωγίας παρά ενημέρωσης.

      Σε κάποια στιγμή πάντως δεν άντεξα, παράγινε το κακό και εγκατέλειψα. Μου λείπουν όμως μερικές φορές αναρτήσεις με τίτλους τύπου: «Σαμαρά,
      φίδι κολοβό, σε πόνεσαν οι εξαγγελίες του Τσίπρα στη ΔΕΘ; Αυτός θα
      γίνει πρωθυπουργός όχι γιατί είναι ηγέτης αλλά γιατί είναι πιο επιδέξιος
      ψεύτης από σένα, “μαιμού” Καλαματιανέ! (Δηλώσεις προδότη)». (πραγματικό post)
      Όχι, αν μπορείτε βρείτε μου κάτι καλύτερο !!!

    • Vlad

      iefimerida, news247 και γενικά όλα τα αριστερόφρονα sites

      • Mike_zwgrafou

        Κατ’αρχας δεν ειναι αριστεροφρονα τα σαιτ που λες, κατα δευτερον τα δεξιοφρονα σαιτ ειναι που δημοσιευουν hoax. Δεν εχει να κανει με τα σαιτ καθ’αυτα αλλα με το target group που εχει το καθενα. Ειθισται οι δεξιοι να ειναι περισσοτερο ευκολοπιστοι στα hoax.

  • marilis

    Δεν το έχει πει ο ΠΛΑΤΩΝ αλλά ο Σωκράτης…το διάβασα σε ένα μπλοκσ 😀

    • hoax είναι το έχουμε καταρρίψει.

      • marilis

        βρε πλάκα έκανα χαχαχα
        συνεχίστε την καλή δουλειά…

    • Lord Cocos

      Ούτε ο Σωκράτης, δεν είχε τότε internet. Το ρητό είναι πολύ πιο πρόσφατο, στην πραγματικότητα το είπε ο Luis Pasteur.

  • Noucca Galaktotrofousa

    Για τις σελίδες απομυθοποίησης, υπάρχει κι ο πιο εύκολος τρόπος να αναζητήσεις λέξεις-κλειδιά του άρθρου μαζί με τη λέξη «hoax» «myth» ή παρόμοια. Συνήθως θα σε στείλει σε κάποια από τις ενημερωμένες σελίδες.

    Να πω κι ένα μικρό παράδειγμα πόσο εύκολο είναι να βρεις τον αρχικό μύθο;
    Χθες δημοσιεύτηκε στην ομάδα του fb ΜΠΕΕΕ μια είδηση που έβγαζε μάτι ότι ήταν ψεύτικη. Ένας κροκόδειλος έφαγε ένα κοριτσάκι, συνταρακτικές εικόνες. Το άρθρο έλεγε ότι δεν έχουν εντοπίσει τη μικρή ενώ ταυτόχρονα η φωτογραφία έδειχνε να βγάζουν από την κοιλιά του ζώου ένα ανθρώπινο χέρι και ζητούσε like και κοινοποίηση για να δεις τις υπόλοιπες φωτογραφίες (που δεν υπήρχαν, έκανα ό,τι μου ζήτησε και βρέθηκα να έχω ευχαριστήσει 2 κενές σελίδες του fb με άσχετους τίτλους).

    Έχω το Tineye στον browser και με δεξί κλικ μού έδειξε κατευθείαν πού αλλού έχει εντοπίσει τη συγκεκριμένη φωτογραφία. Άνοιξα τυχαία 2 σελίδες, στη δεύτερη κάποιος ρωτούσε στα αγγλικά αν ισχύει η είδηση ότι κροκόδειλος έφαγε το χέρι ενός που έπαιζε γκολφ. Πήρα τον τίτλο, αναζήτηση στο Google, πρώτο αποτέλεσμα Hoax-slayer «Ο μύθος ότι κροκόδειλος έφαγε το χέρι ενός που έπαιζε γκολφ».
    Σε 5 λεπτάκια κι αυτό επειδή έχω πρόβλημα με το ίντερνετ και φορτώνουν αργά οι σελίδες. 😉

  • Konstas

    Ως λάτρης της -ερασιτεχνικής- στατιστικής (και έχοντας χρόνο για «χάσιμο») έκανα μια μικρή στατιστική μελέτη, με αντικείμενο τα hoaxes του ελληνικά hoaxes, με αντικείμενο τους τίτλους τους. Συγκεκριμένα, κατέγραψα όσο καλύτερα μπορούσα την κατανομή των τίτλων των διαφόρων hoaxes του site και ιδού τα αποτελέσματα …

    Σε σύνολο 240 hoaxes, τα οποία είχαν κάποιου είδους τίτλο ή επικεφαλίδα που μπορεί να αξιολογηθεί:
    -Τα 114 από αυτά (ποσοστό 47,5%) δεν είχαν κάτι πραγματικά μεμπτό στον τίτλο. Με λίγα λόγια ο τίτλος δεν είχε κάτι που να δείχνει ότι είναι hoax (δεν υπολογίζω τα υποστηριζόμενα στον τίτλο, μόνο την μορφή του).

    – Τα 65 από τα υπόλοιπα (ποσοστό 27,08%) είχαν τίτλους με εκφράσεις υπερβολικούς για να κινήσουν την περιέργεια με τις λέξεις τους (όπως ΣΟΚ, ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΟ, ΑΠΙΣΤΕΥΤΟ κλπ).

    – Τα 46 από αυτά (ποσοστό 19,16%) είχαν πολλαπλά θαυμαστικά (ή ερωτηματικά) ή κεφαλαία γράμματα σε όλον τον τίτλο (δεν μετράω τους μικρούς τίτλους, μόνο μεγάλους), με σκοπό να κινήσουν την περιέργεια όχι με τις λέξεις του τίτλου αλλά με την μορφή του (να βγάζει μάτι δηλαδή).

    – Τέλος τα 15 από αυτά (ποσοστό 6,25%) είχαν εσκεμμένα παραπλανητικό τίτλο, δηλαδή άλλα έλεγε ο τίτλος και διαφορετικό ήταν το περιεχόμενο (δεν μετράω περιπτώσεις προφανούς λάθους).

    Με λίγα λόγια, συμπερασματικά :

    1) Αν πέσετε σε κάποιο hoax, έχετε περίπου 50% πιθανότητες να το αναγνωρίσετε από τον τίτλο του.

    2) Από αυτό το 50%, οι μισές περίπου πιθανότητες προέρχονται από υπερβολές στις λέξεις του τίτλου, με την μερίδα του λέοντος να καταλαμβάνουν οι λέξεις ΣΟΚ, ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΟ, ΑΠΙΣΤΕΥΤΟ, ή ΦΡΙΚΗ
    3) Οι άλλες μισές προέρχονται σε μεγαλύτερο ποσοστό από υπερβολική χρήση σημείων στίξης ή κεφαλαίων και λιγότερο από εμφανείς αντιφάσεις ανάμεσα σε τίτλο και περιεχόμενο.

    (Μεθοδολογία : Σε πολλές περιπτώσεις κάποια hoaxes περιείχαν περισσότερα από ένα στοιχεία «ενοχής» στον τίτλο, π.χ. ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΟ !!!!!!!!!!!!!!!!!! Μέτρησα μόνο το επικρατέστερο -δεν διπλομετρήθηκαν. Σε άλλες περιπτώσεις ο τίτλος ήταν στα όρια της νομιμότητας. Αν δεν ήμουν σίγουρος, απλά δεν τον μέτρησα ούτε στους «αθώους», ούτε στους «ένοχους». Υπερβολική χρήση σημείων στίξης θεωρήθηκε η χρήση 3 θαυμαστικών/ερωτηματικών +. Για την ακρίβεια πολλά την «γλίτωσαν» επειδή είχαν μόνο 2 θαυμαστικά 🙂

    • Πολύ σωστά… αλλά απαντήστε μου σε κάτι αφού το ψάξατε. Ο τίτλος της ανάρτησης μου μήπως ήταν ο τίτλος του hoax; 😉
      Αυτό συνέβει γιατί χρησιμοποιούσα τον ίδιο τίτλο της ανάρτησης που ερευνούσα, και δεν είναι δύσκολο να το καταλάβει ο αναγνώστης, φτάνει να διαβάσει παρακάτω και όχι μόνο τον τίτλο. Το τελευταίο χρονικό διάστημα, βάζουμε τη λέξη καταρρίπτεται μπροστά για να μην υπάρχει αυτή η παρεξήγηση. Δεκτό ότι ίσος να ήταν λάθος να χρησιμοποιώ τον ίδιο τίτλο με το hoax, αλλά πίστευα ότι έτσι έπρεπε να κάνω για να το βρίσκουν εύκολα οι αναγνώστες που θα το έψαχναν. Το ότι θα πρέπει να το εξηγήσω αυτό είναι ΦΟΒΕΡΟ!!!!! ΕΝΤΥΠΟΣΙΑΚΟ!!!!!!!! ΚΑΙ ΕΝΑ ΣΟΚ ΤΟ ΕΠΑΘΑ!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! 😉

      • Konstas

        Δεν καταλαβαίνω την ερώτηση… Εννοείτε μήπως στην μέτρησή μου απλώς κατέγραψα τους τίτλους των δικών σας αναρτήσεων; (ήταν προφανές ότι σε πολλές ο τίτλος της ανάρτησης ήταν και ο τίτλος του hoax, δεν νομίζω να χρειαζόταν επεξήγηση γι’ αυτό).

        Δεν υπήρξε πρόβλημα με τους δικούς σας τίτλους. Ούτως ή άλλως μπήκα σε κάθε post που κάνατε για να ψάξω γιατί μπορεί να είχατε έναν γενικό τίτλο (π.χ. περί αεροψεκασμών) αλλά μέσα στο post να παραθέτατε schreenshot ή links. Εξάλλου κάποια post σας ήταν «χωρίς σχόλια», ενώ σε άλλα υπήρχαν links ή schreenshots από διαφορετικά sites που είχαν προβάλλει το ίδιο hoax με διαφορετικό τίτλο, οπότε έπρεπε επίσης να κρίνω ποια προβολή ήταν πιο αντιπροσωπευτική της γενικής προβολής. Τέλος, σε ορισμένα έπρεπε να διαβάσω στα γρήγορα/πρόχειρα το ίδιο το κείμενο του hoax, για να δω μήπως στο τέλος ο συντάκτης κατέληγε σε συμπέρασμα διαφορετικό από αυτό του τίλτου του hoax (παραπλανητικοί-άσχετοι τίτλοι)

        Εν τέλει, αν αυτή είναι η ερώτησή σας, δεν υπήρξε μπέρδεμα, γιατί έκρινα τον τίτλο μόνο των hoaxes των οποίων υπήρχε screenshot ή link (οπότε έμπαινα στο link και έβλεπα το hoax) και δεν έκρινα τίτλους hoaxes των οποίων δεν ήμουν σίγουρος ποιος ήταν ο ακριβής τίτλος, ακόμα και αν στο δικό σας post υπήρχε κάποιος τίτλος.
        Η έρευνα έγινε σε όλες τις κατηγορίες (π.χ.Chainletters, Facebook, Fake, Fake news …κλπ), όχι μόνο στην κατηγορία «Hoax»

        Με λίγα λόγια δεν βασιζόμουν στο δικό σας post για να κρίνω, αλλά μόνο στο αυθεντικό hoax. Αυτό φυσικά προϋπέθετε αρκετό χρόνο, αλλά τι να κάνουμε….

        • Εντελώς άκυρη η προηγούμενη απάντησή μου, άλλα έγραψες, άλλα κατάλαβα, άλλα απάντησα…. ένα διπλό καφέ γρήγορα παρακαλώ!

          • Konstas

            No problem 🙂

  • Noucca Galaktotrofousa

    17. Αν ολόκληροι παράγραφοι (ή και όλο το κείμενο) είναι γραμμένοι αποκλειστικά με κεφαλαία γράμματα.
    18. Αν κάνετε αναζήτηση με μια πρόταση του κειμένου και δείτε ότι είναι αναδημοσιευμένο σε σελίδες τύπου «kolopetinitsa.blogspot», «aftapoumaskrivoun.gr» ή σεσημασμένες σελίδες που δημοσιεύουν hoaxes κατά κόρον.
    19. Αν διευρύνετε την αναζήτηση με λέξεις-κλειδιά του κειμένου και πάλι οι μόνες αναφορές που θα βρείτε είναι οι παραπάνω σελίδες.
    20. Αν υπάρχει έστω και μία αναφορά «δε θέλουν να το μάθετε», «κρύβουν».

    • Αυτά και άλλα τα είχα για να τα προσθέσω σε πως θα ερευνήσετε αν κάτι σας υποψίασε. Λίγη υπομονή και θα πάμε και στην έρευνα. Ευχαριστώ πολύ!

  • Evan

    Ναι αλλά αυτή η ανορθογραφία σας στερεί σοβαρότητα ακόμα και από τα δικά σας κείμενα. Σας παρακαλώ δώστε σε κάποιο γνωστό σας το έργο της διόρθωσης πριν από κάθε νέα δημοσίευση.

  • Alexander Nikolaidis

    16 Για εικόνες μία έυκολη μέθοδος είναι η αντίστροφη αναζήτηση στα google images. Πηγαίνουμε στο http://images.google.com, πατάμε «search by image» κάνουμε paste την διέυθηνση της εικόνας και πατάμε αναζήτηση.

    • Και στο http://www.tineye.com/
      και με προσθετο (δεξι κλικ στην υποπτη εικόνα και τέλος οι υποψίες 🙂
      στο firefox https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/tineye-reverse-image-search/
      σε chrome https://chrome.google.com/webstore/detail/tineye-reverse-image-sear/haebnnbpedcbhciplfhjjkbafijpncjl
      σε opera https://addons.opera.com/en-gb/extensions/details/tineye-reverse-image-search-context-menu/
      σε safari http://www.tineye.com/plugin#safari
      (για ie δε δίνω λινκ, για ιδεολογικούς λόγους)

      • Konstas

        EEEEE αθέμιτος ανταγωνισμός ! Πάντως καλά κάνεις και δεν δίνεις, γιατί τουλάχιστον εγώ δεν ξέρω κανέναν να χρησιμοποιεί ie 🙂

        Όσον αφορά το ίδιο το άρθρο … πολύ καλό ! Συνοψίζει σε μεγάλο βαθμό τις κυριότερες ενδείξεις για hoaxes…. Ας προσθέσουμε στην παράγραφο 15 και τα τρία θαυμαστικά (!!!), ως μια μικρή ένδειξη.

        • Τα 25 θαυμαστικά στον τίτλο είναι από μόνο του υπερβολικός τίτλος. Πιστεύω πως δεν χρειάζεται τόσο μεγάλη ανάλυση αλλά θα το προσθέσω!

      • Mike_zwgrafou

        Παλια ειχε μπερδεμα το να κανεις search by image αφου επρεπε να παρεις το URL κτλ κτλ. Τωρα ενα απλο δεξι κλικ στην εικονα και υπαρχει επιλογη «αναζητηση Google για εικονα» οποτε γινεται ευκολα και απλα. Γενικα παντως επειδη τα hoax διαδιδονται ταχυτατα, τα αποτελεσματα για την εικονα γινονται χιλιαδες. Τι κανουμε? Παταμε στα εργαλεια αναζητησης (search tools) και μετα κατω-κατω ρυθμιζουμε εμεις το απο ποτε εως ποτε (custom range) της αναζητησης. Συνηθως αρκει να βαλουμε το «Εως» μερικες μερες πισω αλλα μπορει να πρεπει να παμε και μερικα χρονια πισω για να βρουμε την πραγματικη αρχικη δημοσιευση της εικονας.

      • Βλαχάκης Ιακωβος

        ενσταση. δεν δινεις για ie και δινεις για safari που ειναι της apple που που πουλαει πανακριβα τα κινεζικα τηλεφωνα που φτιάχνονται σε εργοστασια με τετοιες συνθηκες που αναγκάζουν τους εργαζόμενους να πηδανε απο τα παραθυρα ? (και δεν ειναι hoax) !

    • Crom

      εναλλακτικά, οποιος έχει chrome μπορεί να κάνει απλά δεξί click πάνω στην εικόνα και να πατήσει «S». Κάνει image search