Ο μύθος του «έκανα έρευνα» και πως να κρίνουμε ένα άρθρο

In Critical Thinking, Άλλα θέματα by Θοδωρής Μαγουλάς9 Comments

“Κάνε την έρευνά σου, όπως έκανα εγώ και θα δεις”, μου λέει αφυπνισμένος αναγνώστης που θέλει να μείνει ανώνυμος για προφανείς λόγους.

Τελευταία ακούω συχνά αυτή την ατάκα: «κάνε έρευνα», ή, «εγώ έκανα έρευνα εσύ τί έκανες» και άλλα όμορφα.

Ίσως λοιπόν έχει έρθει η ώρα να ξεκαθαρίσουμε μερικά πράγματα περί έρευνας, αλλά πριν αρχίσουμε τους αφορισμούς περί internet, you tube και άλλα παρόμοια, ας τα πάρουμε με μια σειρά μπας και βγει άκρη.

Είναι προφανές πως ούτε εγώ, αλλά ούτε και η συντριπτική πλειοψηφία δεν είμαστε επιστήμονες. Αυτό το απλό γεγονός έχει μερικές πολύ σημαντικές συνέπειες και μια από αυτές είναι πως δεν έχουμε τις γνώσεις να κρίνουμε άλλους επιστήμονες. Αν δηλαδή βγει αύριο ο Steven Hawkin και πει πως οι μαύρες τρύπες είναι δημιούργημα της φαντασίας μας και όλες οι μαθηματικές εξισώσεις που δείχνουν την ύπαρξη αυτών των μοναδικών κοσμικών φαινομένων είναι προϊόν ενός λάθος πρόσημου, δεν μπορώ να τον αμφισβητήσω, εκτός και αν οι γνώσεις μου σε θεωρητική φυσική είναι στο ίδιο επίπεδο.

Το ίδιο ισχύει για όλες τις επιστήμες τις οποίες δεν έχω σπουδάσει και μιας και εγώ είμαι ένας πτωχός πλην τίμιος πωλητής, το παραπάνω ισχύει για όλες τις επιστήμες ανεξαιρέτως, ακόμα και για τη βιολογία, για την οποία έχω διαβάσει αρκετά αλλά σε καμία περίπτωση δεν έχω φτάσει στο επίπεδο γνώσης ενός που έχει πάρει, όχι PhD, αλλά ούτε Bachelor in Science.

Οπότε, μιας και είναι προφανές πως ότι προσπάθειες και αν κάνουμε, κάποια θέματα θα παραμείνουν στο σκοτάδι, τί επιλογές έχουμε όταν θέλουμε να ξέρουμε ποιά είναι η αλήθεια για ένα θέμα; Στη τελική θα μπορούσε ο Hawkin, πριν βγει να πει πως οι μαύρες τρύπες δεν υπάρχουν, να έχει πιεί κάνα δυο ποτηράκια παραπάνω και να μας κάνει πλάκα. Πως ξέρουμε εμείς οι άσχετοι πως αυτό που μας λέει είναι σωστό ή λάθος;

Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να δούμε τί λένε οι άλλοι οι επιστήμονες που ανήκουν στον ίδιο χώρο. Στην περίπτωση του Hawkins θα πρέπει, πριν πάρουμε θέση υπέρ ή κατά, να περιμένουμε λίγο οι άλλοι φυσικοί να ελέγξουν τις εξισώσεις του και να αποκτήσουν άποψη.

Αν η απορία μας δεν είναι για ένα θέμα φυσικής αλλά για άλλο, όπως η ιατρική, βιολογία, κτλ τα πράγματα δεν είναι πολύ διαφορετικά. Η βασική διαφορά, που όμως δεν επηρεάζει εμάς, είναι πως αντί, όπως στη περίπτωση του Hawkin, να δούμε μια σειρά από ακαταλαβίστικες εξισώσεις, παρουσιάζεται στα διάφορα επιστημονικά περιοδικά κάποια έρευνα. Την έρευνα αυτή τη βλέπουν οι άλλοι επιστήμονες και είτε συμφωνούν, είτε διαφωνούν μαζί της, είτε κρατούν επιφυλακτική στάση μέχρι να την επαναλάβουν και οι ίδιοι και να βεβαιώσουν τα αποτελέσματα.

Το τελευταίο καιρό όμως, ειδικά από τότε που έγραψα το πρώτο άρθρο για το θέμα της άρνησης των εμβολίων, διάφοροι αναγνώστες συνεχώς μου δίνουν έρευνες ως αποδείξεις είτε πως τα εμβόλια είναι άχρηστα, είτε πως είναι επιζήμια. Τί συμβαίνει με αυτές; Ποιές είναι σωστές και ποιές όχι.

Η σωστή και λογική κίνηση είναι να δούμε τί λένε οι άλλοι επιστήμονες για αυτές τις έρευνες. Για να γίνει αυτό ψάχνουμε την αρχική πηγή της έρευνας και άρθρα όπου επιστήμονες μπορεί να τη σχολίασαν.

Αλλά αν δεν θέλετε να περιμένετε και έχετε όρεξη να μάθετε αν αυτό που διαβάζετε έχει κάποια λογική βάση, τότε χρειάζεται να ακολουθήσετε κάποιους κανόνες ώστε να μπορείτε να κρίνετε την έρευνα και το άρθρο που την επικαλείται, έστω και σε αρχικό επίπεδο:

1. Ο τίτλος της είναι εντυπωσιακός. Οι τίτλοι των άρθρων είναι γραμμένοι με τέτοιο τρόπο ώστε να προσελκύουν αναγνώστες. Τις περισσότερες φορές είτε υπεραπλουστεύουν τα αποτελέσματα είτε τα παρερμηνεύουν. Όσο πιο εντυπωσιακός ο τίτλος, τόσο περισσότερο να προσέχετε.

2. Παρερμηνεία αποτελεσμάτων. Πολλές φορές ένα άρθρο παρερμηνεύει, σκόπιμα ή όχι, τα αποτελέσματα της έρευνας. Καλό θα είναι να βρείτε την αρχική έρευνα και να διαβάσετε τα συμπεράσματα των επιστημόνων. Αν το άρθρο δεν έχει σύνδεσμο ή αρκετές πληροφορίες για την έρευνα που σχολιάζει να είστε πολύ επιφυλακτικοί.

3. Συγκρουόμενα συμφέροντα. Πολλές έρευνες χρηματοδοτούνται από εταιρίες. Υπάρχει πιθανότητα η εταιρία που χρηματοδοτεί να έχει κάποια συμφέροντα και η έρευνα να είναι κατευθυνόμενη. Αυτό δεν συμβαίνει πάντα, αλλά πρέπει να το έχουμε στο μυαλό μας. Αν η έρευνα λέει πως το τσιγάρο κάνει καλό και έχει χρηματοδοτηθεί από καπνοβιομηχανία, καλό θα είναι να είμαστε σκεπτικιστές.

4. Αίτιο και αιτιατό. Ή αλλιώς “αιτία και αποτέλεσμα”. Εδώ θέλει πολύ προσοχή. Το γεγονός πως δύο γεγονότα συνδέονται δεν σημαίνει πως έχουν σχέση αίτιου και αιτιατού, δηλαδή πως το ένα προκάλεσε το άλλο. Το νούμερο των παπουτσιών των παιδιών μεγαλώνει ταυτόχρονα με τον δείκτη νοημοσύνης τους. Το να πούμε όμως πως η αύξηση μεγέθους παπουτσιού προκαλεί αύξηση του δείκτη νοημοσύνης, είναι ένδειξη πως η δική μας νοημοσύνη είναι υπανάπτυκτη.

5. Υποθετική γλώσσα. Η χρήση υποθετικών λέξεων στην έρευνα όπως “ίσως”, “μπορεί”, “δύναται”, είναι συνηθισμένη στις έρευνες. Αυτό συμβαίνει διότι η επιστήμη δεν είναι ποτέ 100% σίγουρη για κάτι. Όσο πιο έντονη η υποθετική γλώσσα τόσο πιο αδύναμη η έρευνα. Από την άλλη, μιας και καμία έρευνα δεν δίνει 100% σιγουριά, όταν βλέπετε ένα άρθρο να επικαλείται βεβαιότητα, τότε ξέρετε πως δεν λέει την αλήθεια.

6. Μικρό μέγεθος δείγματος. Αυτό είναι κάτι που συναντούμε πολύ συχνά. Για να έχει μια έρευνα νόημα πρέπει το μέγεθος του δείγματος να είναι αρκετά μεγάλος ώστε να έχει στατιστική σημασία. Όσο πιο μεγάλο το δείγμα, τόσο πιο μεγάλη σιγουριά έχουμε για το αποτέλεσμα. Το ελάχιστο δείγμα είναι οριακά 60 άτομα. Αν θέλουμε να έχουμε ένα σωστό μέγεθος δείγματος θα πρέπει να μιλάμε για πάνω από 300 άτομα.

7. Μη αντιπροσωπευτικό δείγμα. Αν θες να μετρήσεις την αποτελεσματικότητα ενός παιδικού εμβολίου δεν παίρνεις στο δείγμα σου ενήλικες. Κοιτάζουμε λοιπόν αν το δείγμα τη έρευνας είναι αντιπροσωπευτικό.

8. Ομάδα ελέγχου. Στα Αγγλικά “control group”. Μια σωστή έρευνα έχει τουλάχιστον δύο ομάδες. Στη μία ομάδα δίνεις το φάρμακο ή οτιδήποτε άλλο θες να ελέγξεις και στην άλλη, την ομάδα ελέγχου, δεν δίνεις τίποτα απολύτως. Χωρίς όμως ομάδα ελέγχου, τα αποτελέσματά δεν είναι συγκρίσιμα και έτσι τα επιχειρήματα της έρευνας είναι αδύναμα.

9Χωρίς “τυφλό τεστ”. Σε μια έρευνα πρέπει να έχουμε και ομάδα ελέγχου, όπως είδαμε παραπάνω, αλλά αυτή η ομάδα δεν πρέπει να ξέρει ότι είναι η ομάδα ελέγχου. Μάλιστα, καμία από τις δύο ομάδες δεν πρέπει να ξέρει αν παίρνει το πραγματικό φάρμακο ή το πλασέμπο. Αυτό συμβαίνει διότι οι έρευνες έχουν δείξει πως η γνώση σχετικά με το αν παίρνεις φάρμακο ή όχι επηρεάζει τα αποτελέσματα, οπότε είναι σημαντικό οι συμμετέχοντες να είναι “τυφλοί”.

10Επιλέγοντας τα καλύτερα αποτελέσματα. Στα Αγγλικά λέγεται “cherry picking” και πήρε το όνομά του από τη πρακτική των παραγωγών κερασιών και όχι μόνο, να επιλέγουν τα καλύτερα κομμάτια τα οποία και στέλνουν προς πώληση. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα, εμείς που δεν έχουμε δει τα κεράσια στο δέντρο, να νομίζουμε πως όλα τα κεράσια ήταν τέλεια, ενώ στην πραγματικότητα έχει γίνει επιλογή και τα “λιγότερο τέλεια” έχουν πεταχτεί. Το ίδιο μπορεί να κάνει ένας αρθρογράφος με τα αποτελέσματα μιας έρευνας. Προκειμένου να την κάνει να ταιριάξει με τις δικές του απόψεις, να παρουσιάσει μόνο τα αποτελέσματα, ή μόνο τις έρευνες που ταιριάζουν με αυτές και να αγνοήσει τις υπόλοιπες.

11Μη επαναλαμβανόμενα αποτελέσματα. Στην επιστήμη είναι εξαιρετικά σημαντικό μια έρευνα να xkcdμπορεί να επαναληφθεί προκειμένου να επαληθευτεί. Αν η επαλήθευση μέσω της επανάληψης δεν είναι εφικτή τότε η έρευνα δεν μπορεί να θεωρηθεί σωστή και ούτε και τα αποτελέσματά της. Καλό είναι να μάθουμε αν άλλοι επιστήμονες έχουν κάνει την ίδια έρευνα με ίδια αποτελέσματα. Αν τα αποτελέσματα είναι διαφορετικά, τότε παραμένουμε σκεπτικοί.

12. Πηγές. Όταν μια έρευνα παρουσιάζεται σε ένα από τα γνωστά και σεβαστά περιοδικά του επιστημονικού χώρου ξέρουμε πως έχει περάσει αρκετούς ελέγχους και τα στοιχεία της έχουν ελεγχθεί. Αν όμως διαβάζουμε ένα απλό άρθρο, τότε αυτό πρέπει να περιέχει, αν όχι σύνδεσμο που να μας οδηγεί στη αρχική δημοσίευση της έρευνας, οπωσδήποτε αρκετές πληροφορίες ώστε να τη βρούμε.

Η αλήθεια είναι πως η λέξη “έρευνα” έχει ξεχειλώσει και χρησιμοποιείται για οτιδήποτε πλέον. Ακόμα και τα άτομα που ψάχνουν να βρουν μόνο τα άρθρα που συμφωνούν με τις απόψεις τους λένε πως κάνουν έρευνα.

Τα παραπάνω βέβαια είναι απλά βήματα και τίποτε παραπάνω. Αν δεν έχουμε το μυαλό να καταλάβουμε πως το you tube και το Natural News δεν είναι πηγές αξιόπιστες και πως δεν προσφέρονται για “έρευνα”, τότε δεν περιμένω να χρησιμοποιήσετε κανένα από αυτά τα βήματα.

Η έρευνά μας δεν πρέπει να περιορίζεται στο τί μας είπε η θεία μας από το χωριό ή το τί έχει συμβεί στα δικά μας παιδιά. Αυτά είναι “ανέκδοτες” (όχι αστείες, αλλά πληροφορίες που δεν έχουν εκδοθεί) πληροφορίες και συνεπώς δεν έχουν ελεγχθεί για την αλήθεια τους.

Όταν συνειδητοποιήσουμε πόσοι πολλοί παράγοντες μας επηρρεάζουν καθημερινά, τότε θα σταματήσουμε να επικαλούμαστε προσωπικές πηγές και εμπειρίες ως αποδείξεις για οτιδήποτε. Μέχρι τότε όμως και αν θέλετε να είστε προσεκτικοί, τα παραπάνω θα σας βοηθήσουν.

Επιπλέον πληροφορίες:

http://www.scholar.google.com

http://guides.mclibrary.duke.edu/content.php?pid=431451&sid=3530453

20140916-research

Greek Skeptic

Θοδωρής Μαγουλάς

Θοδωρής Μαγουλάς

Αρθρογράφος - Ερευνητής
Θοδωρής Μαγουλάς

Latest posts by Θοδωρής Μαγουλάς (see all)

Σας δίνουμε τη δυνατότητα να σχολιάσετε τις αναρτήσεις μας, αλλά διατηρούμε το δικαίωμα να μη δημοσιεύσουμε το σχόλιο που θα περιέχει:

1. Απειλές, ύβρεις, συκοφαντίες και προσβολές.
2. Προσωπικά δεδομένα τρίτων.
3. Σχόλια, άσχετα με τη δημοσίευση.
4. Θεωρίες συνωμοσίας και hoaxes που παρουσιάζονται σαν πραγματικά με σκοπό να παραπλανήσουν.
5. Πολλαπλά, όμοια σχόλια. (Δημοσιεύουμε μόνο το ένα)
6. Διαφημίσεις προϊόντων ή υπηρεσιών.
7. Πολιτική Προπαγάνδα.
8. Κακόβουλα σχόλια από ψεύτικους χρήστες του disqus.
Επίσης σας παρακαλούμε τα σχόλια σας να μην είναι ιδιαίτερα μακροσκελή και σε άλλη γλώσσα ή με λατινικούς χαρακτήρες.
Ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και οι διαχειριστές της σελίδας ellinikahoaxes ουδεμία νομική ή άλλη ευθύνη φέρουν. Στην περίπτωση που υπάρχει οποιοδήποτε πρόβλημα με σχόλιο αναγνώστη, παρακαλούμε να επικοινωνήσετε μαζί μας.
  • -Τι είναι ερευνητής

    -Ερευνητής όπως
    λέει και η λέξη είναι αυτός που ερευνά,
    ψάχνει να ανακαλύψει την αλήθεια πίσω
    από επιστημονικές υποθέσεις. Δεν είναι
    υποχρεωτικό να είναι κανείς πτυχιούχος
    επιστήμονας για να είναι ερευνητής αν
    και βέβαια η συμμετοχή πτυχιούχων
    επιστημόνων αυξάνει κατακόρυφα την
    αξιοπιστία της. Ο καθένας μπορεί π.χ. Αν
    θέλει να αρχίσει να χορηγεί 1000Mg
    ασπαρτάμης σε αρουραίους στο σπίτι
    του, να συλλέξει τα αποτελέσματα και να
    τα αποστείλει σε επιστημονικά περιοδικά
    για δημοσίευση. Οι πιθανότητες είναι
    βέβαια ότι τα πιό αξιόπιστα περιοδικά
    θα αρνηθούν αλλά ποτέ δεν ξέρεις. Πολλές
    από τις “αντιεμβολιαστικές” έρευνες
    που κυκλοφορούν έγιναν από διάφορους
    απίθανους τύπους που απλά έστελναν
    ερωτηματολόγια με το ταχυδρομίο.

    -Που βρίσκονται
    αυτοί οι ερευνητές;

    Πανεπιστημιακά
    ιδρύματα, ιδιωτικά ερευνητικά κέντρα,
    δημόσια ερευνητικά κέντρα, εργαστήρια
    εταιρειών και τέλος, μια μικρή μειοψηφία,
    σε ατομικά εργαστήρια ή ακόμα και στο
    σπίτι τους.

    -Από που αντλούν
    πόρους οι ερευνητές;

    Μία έρευνα μπορεί
    να χρηματοδοτείτε από:

    -Μια ιδιωτική
    εταιρεία που έχει παραγγείλει αυτήν
    την έρευνα. Μερικές φορές η εταιρεία
    μπορεί να χρηματοδοτεί μέρος της έρευνας.
    Το ποιο συνηθισμένο παράδειγμα είναι
    οι έρευνες που αφορούν φάρμακα, αλλά το
    ίδιο μπορεί να κάνει μια εταιρεία που
    θέλει να πλασάρει ένα νέο πρόσθετο
    τροφίμων στην αγορά κτλ. Συχνά πυκνά
    τέτοιες έρευνες γίνονται από πανεπιστήμια
    και εργαστήρια εκτός της εκάστοτε
    εταιρείας για να αυξηθεί η αξιοπιστία
    τους. Σε κάθε περίπτωση τέτοιες έρευνες
    αναγράφουν στο τέλος την πηγή της
    χρηματοδότησης

    -Τα ίδια τα
    πανεπιστήμια. Όλα ή σχεδόν όλα τα
    πανεπιστήμια του κόσμου διαθέτουν μέρος
    του προϋπολογισμού τους για την
    πραγματοποίηση ερευνών. Εκτός από την
    πρόοδο της επιστήμης, αυτό συμβάλλει
    και στην αύξηση του prestige του
    Πανεπιστημίου(περισσότεροι μαθητές,
    δωρεές κτλ), προσέλκυση επιπλέον
    χρηματοδοτήσεων από κρατικούς και
    διεθνείς οργανισμούς κτλ.

    -Διάφορους
    διεθνείς η εθνικούς μη κερδοσκοπικούς
    οργανισμούς. Κλασικά παραδείγματα οι
    έρευνες που χρηματοδοτούνται από τον
    FDA(Αμερικάνικο οργανισμό
    φαρμάκων και τροφίμων) και τον Παγκόσμιο
    οργανισμό υγείας. Στην περίπτωση αυτή
    τα λεφτά προέρχονται ουσιαστικά από
    τον μέσο φορολογούμενο και όχι από
    οποιαδήποτε εταιρεία.

    -Δωρεές από
    ιδιώτες. Κλασικό παράδειγμα οι δωρεές
    του Ροκφέλερ

    -Τέλος σε μερικές
    περιπτώσεις μπορεί ο ίδιος ο ερευνητής
    να χρηματοδοτεί την έρευνα για διάφορους
    λόγους (αλτρουισμό, δόξα
    κτλ)

    -Πόσο στοιχίζει
    μια κλινική έρευνα σε ανθρώπους;

    ΠΟΛΛΑ. Μια απλή
    έρευνα 30 ατόμων για ένα μήνα(ποσό που
    φτάνει ίσα ίσα για pilot study,
    έρευνα δηλαδή που θα μας δείξει αν
    αξήζει να επενδύσουμε περισσότερα λεφτά
    για μια κανονική έρευνα) με
    επαρκή έλεγχο υγείας(blood
    panel), double blinding και μέτρηση 2-3 εύκολα
    μετρήσιμων παραμέτρων τιμάται στην
    Αμερική περί της 100.000$. Το ποσό
    πολλαπλασιάζεται κατά πολύ αν έχουμε
    μεγάλη παρεμβατικότητα στην ζωή των
    υποκειμένων, περισσότερες μετρήσιμες
    παραμέτρους, κτλ.

    -Θα ήταν δυνατόν
    μια έρευνα να παρουσιάζεται ότι π.χ.
    Προέρχεται από ένα πανεπιστήμιο αλλά
    να χρηματοδοτείται μυστικά από μια
    εταιρεία;

    Από πολύ δύσκολο
    ως αδύνατον. Καταρχήν στα 100+χρόνια που
    πλέον έχουν καθιερωθεί και συστηματοποιηθεί
    οι έρευνες στον τομέα της υγείας δεν
    γνωρίζω προσωπικά ούτε μία τέτοια
    περίπτωση (ενώ αντίθετα έχουν βγει πολλά
    άλλα διάφορα άπλυτα στην φόρα). Σε κάθε
    περίπτωση αυτό θα σήμαινε εμπλοκή σε
    εγκληματική ενέργεια και μετακίνηση
    τεράστιων ποσών μαύρου χρήματος, πράγματα
    που δεν είναι τόσο εύκολο να γίνουν.

    -Αυτό σημαίνει
    ότι οι ερευνητές είναι αδιάφθοροι;

    Όχι βέβαια, οι
    ερευνητές είναι άνθρωποι υποκινούμενοι
    από τα ίδια κίνητρα με τον καθέναν μας
    (αλτρουισμός, φιλοδοξία, απληστία κτλ.)
    Η διαφθορά ωστόσο πηγαίνει both
    ways. Όσο μπορεί ένας ερευνητής που
    εκτελεί έρευνα κατ εντολή μιας
    φαρμακευτικής εταιρεία για να αξιολογήσει
    ένα φάρμακο να αναφέρει ψευδός υπερβολικά
    θετικά δεδομένα, άλλο τόσο μπορεί ένας
    “αντιεμβολιαστικός” ερευνητής να
    παραποιήσει τα δεδομένα από την
    ταχυδρομική έρευνα για να αποδείξει
    ότι τα εμβόλια προκαλούν αρρώστιες.

    Να θυμηθούμε
    εδώ πως οποιαδήποτε αποκάλυψη διαφθοράς
    για ερευνητές σε πανεπιστήμια και
    δημόσια ερευνητικά εργαστήρια σημαίνει
    μάλλον τερματισμό της καριέρας τους
    και εγκληματικές διώξεις(σε αντίθεση
    με την Ελλάδα στην Αμερική μπαίνει πολύς
    κόσμος φυλακή για διαφθορά)

    -Οι γιατροί είναι
    διεφθαρμένοι και παίρνουν μίζες,ταξίδια
    κτλ από τις φαρμακευτικές εταιρείες
    για να προωθούν φάρμακα.

    Αυτό ναι μεν
    ισχύει για ορισμένους γιατρούς, αλλά
    είναι ΑΣΧΕΤΟ με το θέμα των ερευνητών.
    Η πλειοψηφία των ερευνητών στον τομέα
    της υγείας δεν είναι γιατροί (έχουμε
    επίσης φαρμακοποιούς, χημικούς,
    βιοχημικούς, στατιστικολόγους, βιολόγους
    , τοξικολόγους, κτλ) και η συντριπτική
    πλειοψηφία των γιατρών δεν είναι
    ερευνητές. Η γνώση του “εντοπίζω
    ασθένεια- συνταγογραφώ φάρμακο” είναι
    σχεδόν άχρηστη στην έρευνα, ενώ υπάρχουν
    και γιατροί που ασχολούνται σχεδόν
    αποκλειστικά με την έρευνα και δεν
    δέχονται ασθενείς.

    -Οι φαρμακευτικές
    εταιρείες/εταιρείες διατροφής/παρασκευαστές
    ασπαρτάμης ελέγχουν ΟΛΕΣ τις έρευνες
    παγκοσμίως και δεν αφήνουν να βγουν
    θαυματουργά φάρμακα/αποκρύπτουν
    παρενέργειες κτλ.

    Πολύ διαδεδομένη
    άποψη που ξεχειλίζει από άγνοια της
    πραγματικότητας.

    Όπως αναφέρθηκε
    υπάρχουν πολλών κατηγοριών ερευνητές
    που δουλεύουν σε διάφορα μέρη στον κόσμο
    και χρηματοδοτούνται από διάφορες
    πηγές. Πολλές έρευνες (ιδίως αν υπάρχει
    η πιθανότητα πατέντας στην μέση)
    παραμένουν μυστικές από την αρχή της
    διεξαγωγής μέχρι την δημοσίευση. Γενικώς
    δεν υπάρχει κάποια database οι
    οποία να σου δείχνει ποιος ερευνητής
    σε ποιό σημείο του κόσμου κάνει έρευνα
    για ποιό πράγμα. Για να μπορώ να αποκρύπτω
    όλα τα στοιχεία που δείχνουν π.χ. Ότι τα
    εμβόλια σκοτώνουν κόσμο πρέπει με
    κάποιον τρόπο να παρακολουθώ όλους τους
    ερευνητές όλου του κόσμου για να δω αν
    κάνουν έρευνα για τα εμβόλια. Εκτός από
    το Cerebro του καθηγητή Xavier
    δεν μπορώ να σκεφτώ έναν άλλον
    πρακτικό τρόπο να γίνει αυτό.

    Έπειτα σε μία
    έρευνα δεν συμμετέχουν 1 ερευνητής αλλά
    από 4-5 ως αρκετές δεκάδες. Όλοι αυτοί
    έχουν πρόσβαση σε όλα τα δεδομένα της
    έρευνας. Δεν αρκεί λοιπόν να υποθέσουμε
    ότι με έναν μαγικό τρόπο οι φαρμακευτικές
    εταιρείες γνώριζαν τα αποτελέσματα
    όλων των ερευνών παγκοσμίως (ακόμα και
    σε μη καπιταλιστικές χώρες όπως η Κίνα)
    και προλάβαιναν να δωροδοκούν τους
    ερευνητές αλλά από όλους τους 100δες
    ερευνητές κανένας ποτέ δεν μίλησε. Η
    πραγματικότητα μας διδάσκει πως γενικά
    τα άπλητα συνήθως βγαίνουν στην φόρα
    και μυστικό που το γνωρίζει πάνω από
    ένας δεν είναι μυστικό. Π.χ.
    http://en.wikipedia.org/wiki/S
    α και αυτός ο τύπος εδώ

    http://en.wikipedia.org/wiki/A

    Τι είναι τα peer
    reviews;

    Με απλά λόγια,
    όταν μία έρευνα σταλεί σε αξιόπιστο
    περιοδικό για δημοσίευση, τότε το
    περιοδικό για να επιβεβαιώσει την
    αξιοπιστία της προτού προχωρήσει σε
    δημοσίευση, αποστέλλει την έρευνα σε
    διάφορους επιστήμονες (συνήθως 2-3)
    ειδικούς επί του θέματος για να πάρει
    την γνώμη τους. Αυτοί εξετάζουν κατά
    κύριο λόγο την μεθοδολογία της έρευνας
    καθώς και αν τα αποτελέσματα και τα
    συμπεράσματα γενικά συμφωνούν με την
    υπάρχουσα επιστημονική γνώση και
    γνωμοδοτούν υπέρ η κατά της δημοσίευσης.
    Οι ταυτότητα των peers παραμένει
    μυστική από τον συγγραφέα (και τα σκοτεινά
    αφεντικά του) και είναι γνωστή μόνο στον
    εκδότη. Ένα μειονέκτημα του συστήματος
    είναι ότι παραμένει τρωτό σε αλλοίωση
    των αποτελεσμάτων από τον ίδιο τον
    ερευνητή, εκτός και αν υπάρχουν
    προϋπάρχουσες έρευνες με τις οπίες τα
    αποτελέσματα να έχουν μεγάλη απόκλιση.

    Τι σκοτεινά
    συμφέροντά εξυπηρετούν οι peers;

    Κανένα. Μπορεί
    να παίρνουν μια μικρή αμοιβή για κάθε
    review που παραδίδουν. Η
    διαδικασία των reviews μπορεί
    να συνεχίζεται και μετά την δημοσίευσή
    της έρευνας από διάφορους επιστήμονες
    μέσω γραμμάτων στο περιοδικό κτλ.

    Οι φαρμακευτικές
    αποκρύπτουν τις έρευνες που δείχνουν
    παρενέργειες ενός φαρμάκου μετά την
    κυκλοφορία του;

    Από την στιγμή
    που το εμβόλιο(όπως και οποιοδήποτε
    φάρμακο) παραδοθεί στην κυκλοφορία, οι
    παρενέργειες αναφέρονται τόσο από τους
    φορείς υγείας(γιατρούς φαρμακοποιούς
    κτλ.) όσο και τους ίδιους τους ασθενείς
    στον εκάστοτε οργανισμό φαρμάκων. Π.χ.
    για την Ελλάδα
    http://www.eof.gr/web/guest/ye
    για
    την Αμερική
    http://www.fda.gov/Safety/MedW
    κτλ
    κτλ.
    Έτσι και έχουν αποσυρθεί πάμπολλα
    φάρμακά που στην phase IV αποδείχθηκε ότι
    δεν είχαν επαρκές συντελεστή όφελους
    προς ρίσκου με αποτέλεσμα εταιρείες να
    χάσουν ΠΟΛΛΑ
    λεφτά
    http://en.wikipedia.org/wiki/L

    Είναι οι έρευνες
    σε ποντίκια/πειραματόζωα αξιόπιστες;

    Σαν πρώτο
    ερευνητικό εργαλείο ναι αλλά σε καμία
    περίπτωση δεν επαρκούν για να βγάλουμε
    ασφαλή συμπεράσματα σε ανθρώπους. . Τα
    πλεονεκτήματα τους είναι ότι είναι
    αρκετά φθηνότερες και ευκολότερες σε
    σχέση με τις μελέτες σε ανθρώπους και
    επισύρουν πολύ λιγότερα ηθικά
    προβλήματα(μπορείς να δηλητηριάσεις
    ένα ποντίκι και μετά να το σφάξεις για
    να μελετήσεις το συκώτι του, έναν άνθρωπο
    όχι) . Κατά τα άλλα η βιοχημία, σωματική
    κατασκευή, διατροφή, περιβάλλον κτλ
    ενός ανθρώπου είναι αρκετά διαφορετική
    από το μέσο πειραματόζωο και γι αυτό
    πολλές έρευνες σε πειραματόζωα δεν
    επιβεβαιώνονται σε ανθρώπους. Ένα άλλο
    μειονέκτημα είναι ότι πολλές φορές
    γίνονται σε δόσεις που ξεπερνούν κατά
    πολύ τις δόσεις που θα λάμβανε ένας
    μέσος φυσιολογικός άνθρωπος.

    Γιατί όμως
    γίνονται τόσες πολλές μελέτες σε
    υπερβολικές δόσεις αν τα αποτελέσματα
    τους δεν αντιστοιχούν σε ανθρώπους;

    Γιατί απλά μια
    έρευνα που δείχνει ΚΑΤΙ είναι πολύ πιο
    sexy από μια έρευνα που δεν
    δείχνει τίποτα. Συχνά έρευνες σε
    πειραματόζωα που αποτυγχάνουν να δείξουν
    κάποια μετρήσιμη μεταβολή εγκαταλείπονται
    στην μέση ή δεν στέλνονται καν για
    δημοσίευση. Για τις 10δες έρευνες με
    υπερβολικες δόσεις ασπαρτάμης σε
    ποντίκια π.χ. Υπάρχει μόνο μία που δείχνει
    ότι φυσιολογικές δόσεις ασπαρτάμης δεν
    προκαλούν καμία μεταβολή.

    Η ΑΣΠΑΡΤΑΜΗ(σε
    κουβάδες) ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΚΑΡΚΙΝΟ ΣΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟ

    ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ
    ΔΟΣΕΙΣ ΑΣΠΑΡΤΑΜΗΣ ΔΕΝ ΕΠΙΦΕΡΟΥΝ ΚΑΜΙΑ
    ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ

    Τι από τα 2
    προκαλεί μεγαλύτερο θόρυβο, αναγνωσιμότητα,
    ενδιαφέρον κτλ λ.ετε;

    Οι φαρμακευτικές
    αποκρύπτουν έρευνες για φυσικες θεραπείες
    που θα μπορούσαν να έχουν θεραπεύσει
    όλες τις ανίατες ασθένειες;

    Τόσο οι ανίατες
    ασθένειες όσο και η βοτανοθεραπία
    υπάρχουν εδώ και χιλιετίες. Πολλά φάρμακα
    προέκυψαν από φυσικές ουσίες ενώ τα
    διάφορα τυποποιημένα εκχυλίσματα,
    βάμματα κτλ φυτών και λοιπών φυσικών
    ουσιών αποτελούν κομμάτι της φαρμακευτικής
    επιστήμης. Γενικά από τα περισσότερα
    “τρανταχτά” βότανα ότι μπορούσε να
    πάρει η φαρμακοβιομηχανία το έκανε.
    Κατά τα άλλα οι εταιρείες φαρμάκων είναι
    επιχειρήσεις. Εφόσον μία ουσία υπάρχει
    στην φύση και ειναι γνωστή η χρήση
    της(=αδυναμία κατοχύρωσης πατέντας) και
    ο καθένας μπορεί να την προμηθευτεί
    πάμφθηνα, δεν έχουν κανέναν λόγο να
    χρηματοδοτήσουν με 1-14δις έρευνες που
    θα επέτρεπαν σε ένα ΧΥΖ γιατροσόφι να
    εγκριθεί ως αποτελεσματικη/ασφαλής
    θεραπεία. Έρευνες σε βότανα, εναλλακτικές
    θεραπείες γίνονται και θα συνεχίσουν
    να γίνονται αλλά θα είναι πάντα πολύ
    λιγότερες γιατί α)λείπει η χρηματοδότηση
    από τις φαρμακευτικές β)Αφορούν πολύ
    μικρότερο κομμάτι του πληθυσμου(πολλοί
    περισσότεροι αγοράζουν ασπιρίνες από
    αυτούς που βράζουν αρπαγόφυτο για τους
    πόνους στα κόκκαλα)

    Οι φαρμακευτικές
    αποκρύπτουν θεραπείες για τις οποίες
    υπάρχει μόνο συμπτωματική θεραπεία
    έτσι ώστε να συνεχίσουν να τα οικονομάνε;

    Όχι γιατί δεν
    είναι ηλίθιες. Οποιαδήποτε νέα θεραπεία
    ανακαλυφθεί καλύπτεται από πατέντα η
    οποία διαρκεί 20 χρόνια(αντιθέτως οι
    περισσότερες συμπτωματικές θεραπείες
    αφορούν φάρμακα με ληγμένες πατέντες
    που κυκλοφορούν από 10δες διαφορετικές
    εταιρείες). Κατά την διάρκεια της πατέντας
    οι φαρμακευτικές πουλάνε πανάκριβα τα
    φάρμακα υπό πατέντα (βασικά τα πουλάνε
    όσο θέλουν).

  • Noucca Galaktotrofousa

    Ευχαριστώ πολύ!
    Πώς να μην κάνω δημόσιες δηλώσεις σαν την παραπάνω, όταν μπαίνεις σε τέτοιο κόπο; 🙂

  • Alexander Nikolaidis

    I’ll get to it in detail

    • Noucca Galaktotrofousa

      Σου το έχω πει ότι σε αγαπάω; 🙂

      • GreekSkeptic

        Να που το site έχει γίνει και γνωριμιών. Είμαι τρομερά συγκινημένος που αυτό έγινε σε άρθρο μου. Νιώθω σαν τη Βασιλιάδου στο Η Θεία από το Σικάγο…(δάκρυα συγκίνησης).

        • Noucca Galaktotrofousa

          Κι αυτό κυρίες και κύριοι είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα λογικού άλματος που δεν πρέπει ποτέ να κάνετε στην έρευνά σας, αν θέλετε να ενημερωθείτε σωστά.
          Ο GC διάβασε «αγαπώ» και έκρινε ότι πρόκειται περί ερωτικής αγάπης, έβγαλε το συμπέρασμα ότι η σελίδα έγινε τόπος γνωριμιών και έφτασε μέχρι το σημείο να συγκινηθεί. Ενώ κάτι τέτοιο δεν αναφέρεται πουθενά.
          Ένας επιστήμονας εκπαιδευμένος στην έρευνα, θα ζητούσε διευκρινίσεις, θα μάθαινε ότι πρόκειται για αδελφική και συναγωνιστική αγάπη και θα οδηγούνταν σε πιο ασφαλή και ορθά συμπεράσματα.

  • nikos serpanakhs

    Πολύ σωστά τα λέει το άρθρο.
    Θέλω απλά να προσθέσω δυο πραγματάκια σχετικά με το πως δουλεύουν οι επιστημονικές δημοσιεύσεις.
    Αρχικά πρεπει να θυμόμαστε ότι και οι επιστήμονες είναι άνθρωποι και δεν είναι τέλειοι. Πολλές φορές μπερδεύουν τις προσωπικές τους αποψεις και φιλοδοξίες μέσα στο έργο τους, οπότε ο λόγος τους δεν έχει το αλάθητο.
    Για αυτό το λόγο μια δημοσίευση για να θεωρείται αξιόπιστη φιλτράρεται μέσα απο 2 διαδικασίες.
    Η πρώτη ειναι το peer review. Απλοικά μεταφράζεται ως αξιολόγηση της εργασίας από άλλους επιστήμονες που έχουν δουλέψει πάνω στο θέμα. Πριν δημοσιευτεί μια έρευνα σε ένα περιοδικό ελεγχεται για την μεθοδολογία της. Αυτό γίνεται κυρίως για να μην χάσουν την αξιοπιστία τους τα περιοδικά. Αλλά δεν σημαίνει βέβαια ότι αν μια ερευνα δημοσιευτεί είναι και καλή.
    Τα περιοδικά λοιπόν στέλνουν αντίγραφο της έρευνας σε ειδικούς πάνω στο θέμα με το οποίο ασχολείται και τους ζητάει την άποψη τους. Αυτοί λοιπόν λένε την γνώμη τους για την έρευνα και αν πρέπει να δημοσιευτεί ή όχι. Και αν δημοσιευτεί μπορεί να δημοσιευτεί μαζί με τις παρατηρήσεις των reviewers είτε είναι θετικές είτε αρνητικές. Έτσι λοιπόν μπορούμε μαζί με την έρευνα να δούμε και την σκοπιά άλλων ειδικών επι του θέματος πέρα από τους συγγραφεις της έρευνας.
    Η δεύτερη διαδικασία είναι η καταμέτρηση των citations. Στην ουσία τα citations είναι πόσες φορές έχει χρησιμοποιηθεί μια έρευνα απο άλλους επιστήμονες για κάποια δικιά τους έρευνα. ‘Οπως είναι λογικό μια δημοσίευση με πολλά citations σημαίνει πως είναι πολύ καλή και αξιόπιστη και την χρησιμοποιούν ή την αναφέρουν στο έργο τους και άλλοι επιστημονες.

    • John Smith

      Το θέμα είναι ότι μια έρευνα μπορεί να μείνει επί χρόνια στο τραπέζι και να χρησιμοποιηθεί από πολλούς επιστήμονες, μόνο και μόνο επειδή δεν υπήρχε κάποια καλύετρη εκείνη τη στιγμή. Οπότε όταν έρθει κάποια άλλη έρευνα να την αντικρούσει -και εσύ δεν έχεις τις γνώσεις να κρίνεις ποιά έρευνα είναι σωστότερη-, εκεί τί κάνεις;

  • Πολύ ωραίος μπούσουλας. Αυτό ειδικά στο #5 είναι σούπερ-σος στο να ψιλιάζεσαι αν το ιατρικό άρθρο το γράφει επιστήμονας ή κομπογιαννίτης: «… Από την άλλη, μιας και καμία έρευνα δεν δίνει 100% σιγουριά, όταν
    βλέπετε ένα άρθρο να επικαλείται βεβαιότητα, τότε ξέρετε πως δεν λέει
    την αλήθεια….»