Τα οργανικά τρόφιμα δεν είναι πιο υγιεινά ή ασφαλή από τα συμβατικά

In Διατροφή - υγεία by Θοδωρής Μαγουλάς25 Comments

Μετά από εκατοντάδες έρευνες πολλών χρόνων οι επιστήμονες καταλήγουν στο συμπέρασμα πως η κατανάλωση οργανικών τροφών δεν προσφέρει διατροφικό πλεονέκτημα σε σχέση με τη κατανάλωση συμβατικών τροφών. Αυτό ισχύει για όλα τα είδη τροφών, από λαχανικά και σπόρους, μέχρι φρούτα, κρέας και αυγά. Οι ίδιες έρευνες έδειξαν πως δεν υπήρχε σημαντική διαφορά ούτε και στο επίπεδο χημικών που «κουβαλούσαν» ως συνέπεια της χρήσης συνθετικών ζιζανιοκτόνων ή λιπασμάτων.

Αντιθέτως ο μύθος που κυκλοφορεί καιρό τώρα και τον οποίο περιγράφω παρακάτω, είναι πως οι οργανικές τροφές είναι πιο υγιεινές και ασφαλείς. Ο μύθος αυτός επιλέγει λίγες και και αμφιλεγόμενες έρευνες προκειμένου να στηριχθεί και αγνοεί την πληθώρα των ερευνών που δείχνουν πως δεν υπάρχει σημαντική διαφορά.

Ας δούμε όμως μερικές σημαντικές πληροφορίες.

Οι οργανικές τροφές καλλιεργούνται χωρίς συνθετικά ζιζανιοκτόνα, λιπάσματα ή ορμόνες.

Οι πωλήσεις τους ανέρχονται στα 32 δισεκατομμύρια δολάρια μόνο τις ΗΠΑ και πολύ κόσμος τα τρώει θεωρώντας πως είναι πιο υγιεινά ή ασφαλή.

Αυτή τη στιγμή, πάνω από 4% των τροφών που πωλούνται στις ΗΠΑ είναι οργανικές.

Γνωρίζοντας βέβαια πως θα προσελκύσω την μήνη των διαφόρων που πιστεύουν πως μόνο τα οργανικά είναι καλά, θα πω πως δεν με ενδιαφέρει η άποψή σας, εκτός και αν στηρίζεται σε έρευνες. Το ίδιο ισχύει βέβαια και για τη δική μου άποψη, οφείλω να τη στηρίξω σε έρευνα. Εδώ θα βρείτε τις πηγές μου.

Η πιο πρόσφατη έρευνα εκδόθηκε στο Annals of Internal Medicine τον Σεπτέμβριο του 2012. Πρόκειται για συστηματική που αναλύει όλες τις έρευνες που έχουν γίνει από το 1996 μέχρι το 2009. Ας δούμε εν συντομία τί έδειξαν όλες αυτές οι έρευνες και σε πια συμπεράσματα καταλήγουν οι επιστήμονες.

  • 223 έρευνες έγιναν για να συγκρίνουν τα οργανικά με τα συμβατικά σχετικά με τη διατροφική αξία και τις επιμολύνσεις που μπορεί να είχαν.
  • Από αυτές, 153 έρευνες ήταν για φρούτα λαχανικά και σπόρους, ενώ 71 ήταν για κρέας, αυγά και πουλερικά.
  • Δεν βρέθηκε σημαντική διαφορά στο περιεχόμενο των βιταμινών μεταξύ των οργανικών και των συμβατικών τροφίμων.
  • Έγιναν άλλες 11 έρευνες με τις οποίες έλεγχαν ασκορβικό οξύ, κάλιο, ασβέστιο, φώσφορο, μαγνήσιο, σίδηρο, πρωτεΐνες, κερσετίνη, καμπφερόλη, φλαβονόλη και φενόλες. Δεν βρέθηκε καμία σημαντική διαφορά.
  • Εξέτασαν τις τροφές για ζιζανιοκτόνα. Τα οργανικά είχαν περισσότερες πιθανότητες να έχουν λιγότερα ζιζανιοκτόνα μιας και δεν χρησιμοποιούνται, σε αντίθεση με τα συμβατικά τρόφιμα. Αυτό που βρήκαν ήταν πως ούτε τα συμβατικά είχαν συγκεντρώσεις μεγαλύτερες από τα χαμηλότερα επιτρεπτά όρια. Συνεπώς δεν υπήρχε καμία σημαντική διαφορά.
  • Ελέγξανε για το βακτήριο E-coli, το οποίο βρέθηκε σε 7% των οργανικών και σε 6% των συμβατικών. Καμία σημαντική διαφορά.
  • Όταν κοίταξαν όλους τους τύπους τροφών για όλα τα βακτήρια που μπορείτε να φανταστείτε, δεν βρήκανε σημαντική διαφορά.
  • Δεν υπήρχε καμία σημαντική διαφορά σε μύκητες ή βαρέα μέταλλα.
  • Αλλά τί συμβαίνει στους ανθρώπους που τρώνε αυτές τις τροφές; Η ανάλυση συμπεριλάμβανε 17 έρευνες που εξέταζαν πάνω από 13.000 συμμετέχοντες. Δύο από αυτές εξέταζαν έγκυες και παιδιά ώστε να δούνε αν το φαγητό που έτρωγαν προκαλούσε εμφάνιση άσθματος, εκζέματος ή άλλα σημάδια ατοπικών νόσων. Τα αποτελέσματα ήταν αρνητικά.
  • 11 άλλες έρευνες εξέτασαν ενήλικες που δεν ήταν έγκυοι. Οι εξετάσεις ήταν ουρολογικές και αιματολογικές. Δεν βρέθηκε καμία σημαντική διαφορά.
  • 1 έρευνα έδειξε πως αν τρως οργανικό κρέας αυξάνει τις πιθανότητες να αρρωστήσεις από καμπυλοβακτηρίδιο, ένα βακτηρίδιο που προκαλεί διάρροια και εμετούς.

Όλες οι παραπάνω έρευνες δείχνουν πως δεν υπάρχει πλεονέκτημα, είτε διατροφικό, είτε από μείωση ζιζανιοκτόνων, όταν τρώμε οργανικές τροφές.

Για πιο λόγο όμως κυκλοφορεί αυτός ο μύθος και μάλιστα είναι τόσο διαδεδομένος; Γιατί βασίζεται το μύθο που λέει πως ότι είναι «φυσικό» είναι και καλό, ή δεν μπορεί να μας κάνει κακό. Ο μύθος αυτός βέβαια είναι….μύθος. Υπάρχουν πάρα πολλές τροφές που είναι απόλυτα φυσικές και μπορούν μέχρι και να μας σκοτώσουν.

Ξέρω βέβαια πως όσοι από εσάς έχετε ήδη αποφασίσει για το θέμα, δεν θα πιστέψετε ούτε εμένα, αλλά ούτε και τις εκατοντάδες έρευνες. Αν πω ότι ξαφνιάζομαι θα λέω ψέματα.

Προσέξτε πως δεν μιλάω καθόλου για το κατά πόσο τα οργανικά είναι καλύτερα για το περιβάλλον, πιο φιλικά προς τους αγρότες ή τα ζώα. Είναι πιθανόν να είναι έτσι. Αν θέλετε να επιχειρηματολογήσετε πάνω σε αυτά τα σημεία, κάντε το. Αλλά αν θέλετε να επιχειρηματολογήσετε για τη διατροφική τους αξία, τότε δεν έχετε και πολλά επιχειρήματα…

Greek Skeptic

organic-vs-conventional

Θοδωρής Μαγουλάς

Θοδωρής Μαγουλάς

Αρθρογράφος - Ερευνητής
Θοδωρής Μαγουλάς

Latest posts by Θοδωρής Μαγουλάς (see all)

  • alex alexiou

    Νομίζω πως το διακύβευμα οργανικά – μη οργανικά δεν έγκειται στη διατροφική αξία, αλλά στην τοξικότητα. Όσο για τα επίπεδα παρασιτοκτόνων που ανιχνεύονται ή μη, οι έρευνες παίρνουν ως δεδομένο την κατά γράμμα χρησιμοποίησή τους. Δυστυχώς,

  • Alexander Nikolaidis

    Μια ακόμα ενδιαφέρουσα άποψη επί του θέματος υπάρχει εδώ:
    http://blogs.scientificamerican.com/science-sushi/2011/07/18/mythbusting-101-organic-farming-conventional-agriculture/

  • Sp Kam

    Κάποιος ανέφερε το ότι στα οργανικά μπορείς να φας την φλούδα. Ορθό γιατί μια κατηγορία από φυτοφάρμακα έχει τη κακή συνήθεια να κάθεται στην φλούδα. Τυπικά δεν θα έπρεπε να υπάρχει πρόβλημα και με τα συμβατικά, μια και θεωρητικά είναι βιοδιασπόμενα σε ορισμένο χρόνο προ της συγκομιδής. Το ότι βρίσκουμε μεγαλύτερες ποσότητες φυτοφαρμάκων στα συμβατικά πρέπει να μας προβληματίσει.

  • Sp Kam

    Ο όρος οργανικά τρόφιμα, υποθέτω ότι αναφέρεσαι στα επονομαζόμενα βιολογικά, δηλαδή τρόφιμα που παράγονται χωρίς χημικά επεξεργασμένα λιπάσματα, από μη μεταλλαγμένους σπόρους και χωρίς φυτοφάρμακα.
    Να ξεκαθαρίσω από την αρχή ότι οι έρευνες που αναφέρεις δεν περιγράφουν την Ελληνική πραγματικότητα, εκτός αν φαντάζεται κανείς ότι οι αγρότες μας είναι διαβασμένοι και συνειδητοποιημένοι ή ότι έχουν ισχυρές πιστοποιητικές οργανώσεις, ώστε να διασφαλίζεται ο απαραίτητος χρόνος πριν από τη συγκομιδή για την βιοδιάσπαση των φυτοφαρμάκων.
    Πάμε τώρα στο κείμενο. Φοβάμαι ότι δεν έχεις και πολύ καλή εικόνα για το θέμα. Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή σχολιάζοντας τις αναφορές σου στις έρευνες.

    1.Δεν βρέθηκε σημαντική διαφορά στο περιεχόμενο των βιταμινών μεταξύ των οργανικών και των συμβατικών τροφίμων.
    –Προφανώς και δεν υπάρχει σοβαρή διαφορά. Σε καλές καλλιεργητικές συνθήκες δεν πρέπει να υπάρχει. Αυτό είναι όντως ένα λάθος όσων υποστηρίζουν τις βιολογικές καλλιέργειες.

    2. Έγιναν άλλες 11 έρευνες με τις οποίες έλεγχαν ασκορβικό οξύ, κάλιο, ασβέστιο, φώσφορο, μαγνήσιο, σίδηρο, πρωτεΐνες, κερσετίνη, καμπφερόλη, φλαβονόλη και φενόλες. Δεν βρέθηκε καμία σημαντική διαφορά.
    –Προφανώς ισχύει, όπως αναφέρθηκε και ποιο πάνω. Αλλά αυτά δεν σημαίνουν σε καμία περίπτωση ότι εμφανίζουν μια γενικότερα όμοια σύσταση. Για την ακρίβεια ακόμα και η ταυτότητα σε περιεκτικότητα ουσιών δεν θα σήμαινε κάτι τέτοιο. (η δομή ενός όντος δεν περιγράφεται από τα υλικά που το απαρτίζουν και μόνο.)

    3. Εξέτασαν τις τροφές για ζιζανιοκτόνα. Τα οργανικά είχαν περισσότερες πιθανότητες να έχουν λιγότερα ζιζανιοκτόνα μιας και δεν χρησιμοποιούνται, σε αντίθεση με τα συμβατικά τρόφιμα. Αυτό που βρήκαν ήταν πως ούτε τα συμβατικά είχαν συγκεντρώσεις μεγαλύτερες από τα χαμηλότερα επιτρεπτά όρια. Συνεπώς δεν υπήρχε καμία σημαντική διαφορά.
    –Όπα, το ότι δεν εμφανίζουν μεγαλύτερες συγκεντρώσεις από τα χαμηλότερα επιτρεπτά όρια, δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει καμιά σημαντική διαφορά. Και αυτός είναι ένας βασικός λόγος που τα προτιμάμε.
    Άλλωστε από την παραπομπή σου διαβάζω
    The risk for contamination with detectable pesticide residues was lower among organic than conventional produce (risk difference, 30% [CI, −37% to −23%]), but differences in risk for exceeding maximum allowed limits were small.
    Δεν θα το έλεγα και ασήμαντη διαφορά.

    4. Ελέγξανε για το βακτήριο E-coil, το οποίο βρέθηκε σε 7% των οργανικών και σε 6% των συμβατικών. Καμία σημαντική διαφορά.
    –Εγώ αντίθετα θα θεωρήσω σημαντική την διαφορά, αλλά το E-coil ενδημεί στα ζώα και καταστρέφεται με θέρμανση άνω των 70% βαθμών Κελσίου. Γνωστό προαπαιτούμενο για κατανάλωση κρέατος. Οπότε μας είναι αδιάφορο αν υπάρχει ή όχι.

    5. Όταν κοίταξαν όλους τους τύπους τροφών για όλα τα βακτήρια που μπορείτε να φανταστείτε, δεν βρήκανε σημαντική διαφορά.
    –Περίεργο, θα περίμενα ότι τα βιολογικά θα είχαν πολύ περισσότερες προσβολές. Πολύ θετικό για τα βιολογικά.

    6. Δεν υπήρχε καμία σημαντική διαφορά σε μύκητες ή βαρέα μέταλλα.
    –Εξαιρετικά περίεργο, ειδικά για του μύκητες. Φαίνεται ότι οι καλλιεργητές των βιολογικών προϊόντων κάνουν πολύ καλή δουλειά στο θέμα.

    7. Αλλά τί συμβαίνει στους ανθρώπους που τρώνε αυτές τις τροφές; Η ανάλυση συμπεριλάμβανε 17 έρευνες που εξέταζαν πάνω από 13.000 συμμετέχοντες. Δύο από αυτές εξέταζαν έγκυες και παιδιά ώστε να δούνε αν
    το φαγητό που έτρωγαν προκαλούσε εμφάνιση άσθματος, εκζέματος ή άλλα σημάδια ατοπικών νόσων. Τα αποτελέσματα ήταν αρνητικά.
    –Αντιγράφω από την παραπομπή σου. Only 3 of the human studies examined clinical outcomes, finding no significant differences between populations by food type for allergic outcomes (eczema, wheeze,
    atopic sensitization) or symptomatic Campylobacter infection. Two studies reported significantly lower urinary pesticide levels among children consuming organic versus conventional diets,
    Δεν θα έλεγα και αρνητικά τα αποτελέσματα.

    8. 11 άλλες έρευνες εξέτασαν ενήλικες που δεν ήταν έγκυοι. Οι εξετάσεις ήταν ουρολογικές και αιματολογικές. Δεν βρέθηκε καμία σημαντική διαφορά.
    –Αλλά θα ήθελα να δω σε τι βάθος χρόνου έγιναν οι έρευνες.

    9. 1 έρευνα έδειξε πως αν τρως οργανικό κρέας αυξάνει τις πιθανότητες να αρρωστήσεις από καμπυλοβακτηρίδιο, ένα βακτηρίδιο που προκαλεί διάρροια και εμετούς.
    –Για αυτό και μαγειρεύουμε καλά τα ζωικά προϊόντα σε υψηλές θερμοκρασίες. Στοιχειώδες.

    Οπότε καταλήγουμε ότι οι διαφορές στην πρόληψη φυτοφαρμάκων μεταξύ των πληθυσμών ενδεχομένως να είναι αξιόλογες, κάτι αναμενόμενο. Και αυτός είναι ο ποιο βασικός παράγοντας επιλογής των βιολογικών τροφών.

    Για το δεύτερο που θέλω να επισημάνω πρέπει να θυμίσω κάτι από την φαρμακολογία. Τα γενόσημα φάρμακα μπορεί να έχουν την ίδια δραστική ουσία, και στην ίδια ποσότητα, αλλά η δράση τους ενδεχομένως να είναι αισθητά διαφορετική. Το αυτό ισχύει για το έδαφος και φυσικά και για τις τροφές. Οπότε η επίδραση στον οργανισμό είναι μάλλον πολύ δυσκολότερο να καθοριστεί από τους δείκτες. Η δε επίδραση της εντατικής καλλιέργειας (πχ. λιπάσματα) θα ήταν ορατή μόνο από μια τέτοια έρευνα. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι έρευνες δεν το έλαβαν υπόψη τους, αλλά ότι θα ήταν ενδιαφέρον να εξετάσει κανείς που έχει τα προσόντα αν και πως το έλαβαν. Εγώ δεν έχω κάποια τέτοια δυνατότητα.

    Το τρίτο είναι ότι οι διαφοροποιήσεις που αναμένουμε να εμφανιστούν, δεν θα εμφανίζονταν (εάν φυσικά υπήρχαν) σε μια έρευνα που εξετάζει ένα δείγμα σε μικρό βάθος χρόνου, αλλά μόνο σε μεγάλο, πχ 20ετίας. Μια και η επιβλαβής δράση πολλών ουσιών είναι συσσωρευτική και όχι καταλυτική. Και πάλι δεν γνωρίζω πόσες έρευνες έγιναν με τέτοιον χρονικό ορίζοντα. Δεν βλέπω όμως και τον λόγο να το ψάξω, μια και ήδη από το συμπέρασμα βλέπουμε ότι οι βιολογικές τροφές εμφανίζουν μικρότερες τιμές φυτοφαρμάκων. Οπότε η κοινή λογική λέει μακριά από τις «κοινές» τροφές εάν η τσέπη μας το επιτρέπει.

    Τέταρτο. Χθες έφαγα φασολάδα. Τελείως άνοστα. Χωρίς πιπέρι, λεμόνι και αλάτι δεν τρώγονταν. Δυστυχώς τα βιολογικά τρόφιμα είναι κατά κανόνα εξαιρετικά ποιο εύγευστα. Δυστυχώς γιατί είναι ακριβότερα.
    Για επίλογο από την παραπομπή σου αντιγράφω.

    Limitation: Studies were heterogeneous and limited in number, and publication bias may be present.
    Conclusion:The published literature lacks strong evidence that organic foods are significantly more nutritious than conventional foods. Consumption of organic foods may reduce exposure to pesticide residues and antibiotic-resistant bacteria.

    Με τα φτωχά μου αγγλικά αυτό μεταφράζεται:
    Όρια: Οι έρευνες είναι ετερογενείς και περιορισμένου αριθμούς, ενώ ενδέχεται να ενυπάρχει σε αυτές το στοιχείο της προκατάληψης.
    Συμπέρασμα. Η δημοσιευμένη βιβλιογραφία δεν διαθέτει ισχυρές αποδείξεις ότι οι βιολογικές τροφές είναι αξιοσημείωτα ποιο θρεπτικές από τις συμβατικές τροφές. Η κατανάλωση βιολογικών τροφίμων μπορεί να μειώνει τη έκθεση σε υπολείμματα φυτοφαρμάκων και των ανθεκτικών σε αντιβιοτικά βακτηρίων.

    • Alexander Nikolaidis

      Εξαιρετικό post, ωστόσο θα ήθελα να κάνω μερικές παρατηρήσεις:
      3)Στα οργανικά επιτρέπεται η χρήση πυρεθρίνων που αν και φυτικής προέλευσης δεν είναι απολύτως αθώες για τον άνθρωπο και το περιβάλλον
      6)Επίσης επιτρέπεται το θειάφι που αποτελεί πολύ καλό αντιμηκυτισιακό για τα φυτά
      http://www.colostate.edu/Dept/CoopExt/4DMG/VegFruit/organic.htm
      9)Στην Ελλάδα έχουμε την τάση να τρώμε όλα τα κρέατα καρβουνιασμένα αλλά παραέξω και ειδικά σε αυτήν την πλευρά του ατλαντικού αν ζητήσεις να φάς το ribeye σου καλοξημένο παίζει και να σε εκτελέσουν
      Συμφωνό με αυτά περί μακροβιότερων ερευνών, ωστόσο τέτοιες έρευνες με ασφαλή συμπεράσματα είναι εξαιρετικά δύσκολο να γίνουν ειδικά σε μια τέτοια περίπτωση που οι διαφορές μεταξύ τον γκρουπ το πιθανότερο να αγγίζαν τα όρια του στατιστικού λάθους και το randomization θα ήταν πολύ δύσκολο.
      Για την φασολάδα που λες πρέπει να έπεσες θύμα μάλλον των εισαγόμενων Κινέζικων φασολιών(και εγώ την πάτησα και αγόρασα γίγαντες 3Α 6$ και μετά διάβασα στο σακουλάκι ότι ήταν Κινέζικης εισαγωγής και ξενέρωσα την ζωή μου, μετά σου λέει Ελληνικό προιόν). Έχω φάει νοστιμότατα Ελληνικά φασόλια μη οργανικά Ελληνικής προέλευσης. Αντίστοιχα εχω φάει πολλά οργανικά προιόντα εδώ στο Αμέρικα που ηταν τελείως άνοστα. Δεν ισχύει το ότι τα οργανικά είναι νοστιμότερα, απλά στην Ελλάδα πλέον έχουμε πολύ λιγότερους καλλιεργητές και πολύ περισσότερες εισαγωγές από προιόντα που 20 χρόνια πριν ήταν ανήκουστο να προέρχονται από εισαγωγές όπως π.χ. τα πορτοκάλια. Τα Ελληνικά προιόντα είναι συνήθως σαφώς ανώτερα, λόγω κλίματος εδάφους και ποικιλιών και ολο και περισσότεροι μικροκαλλιεργητές προτιμούν να πουλάνε τα προιόντα τους ως οργανικά αφού έτσι μπορούν να πετύχουν καλύτερες τιμές.

      • Sp Kam

        3 Η χρήση φυσικών και όχι συνθετικών πυρεθρινών, αποτελεί την έσχατη λύση αν έχουμε μεγάλη προσβολή πχ. από δάκο. και δεν μπορέσουμε να τον περιορίσουμε με παγίδες, καλιεργητική φροντίδα ή ανταγωνιστές.
        6. Σωστά, αν και με την ελάχιστη δυνατή χρήση όπως και ο χαλκός σε πολύ πολύ σπανιότερες περιπτώσεις.

        Και αυτές οι επεμβάσεις που ορθά ανέφερες, όπως και τα φερόμενα μεσω του αέρα ή του υδατικού ορίζοντα συστατικά εξηγούν την εμφάνιση κάποιων καταλοίπων στις βιολογικές καλλιέργειες, που όπως αναφέρει η παραπομπή του εισαγωγικού κειμένου, καθιστούν τις βιολογικές καλλιέργειες μη μηδενικής περιεκτικότητας σε φυτοφάρμακα, αλλά ΣΑΦΩΣ ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ των συμβατικών που είναι και το ζητούμενο.

        9. Το ανθυγιεινό μαγείρεμα των ζωικών τροφών, με χαμηλό χρόνο θέρμανσης, είναι κάτι που οι κρεατοφάγοι πρέπει να καταλάβουν ότι είναι λάθος, γιατί δεν προφυλάσσει από μικροβιακές προσβολές που μεταδίδονται από τα ζώα στον άνθρωπο. Η γευστική προτίμηση σε ατέντε κρέατα, δεν αφορά την συζήτηση σύγκρισης των συμβατικών και βιολογικών προϊόντων αλλά την ανθρώπινη ηλιθιότητα.

        Για την «φασολάδα», μάλλον πρέπει να επισημάνω κάνα δυο πράγματα….
        Η έννοια της βιολογικής καλλιέργειας δεν περιορίζεται στις παρασιτοκτονίες και την λίπανση. Αναφέρεται στην επιλογή των κατάλληλων για κάθε περιοχή προϊόντων, στην χρήση ποικιλομορφίας γενετικού υλικού, στην περιορισμένη χρήση νερού, τις πρακτικές συγκομιδής και επεξεργασίας προϊόντος, και γενικότερα αντιβαίνει στις εντατικές καλλιέργειες μεγάλου μεγέθους, όχι γιατί είναι αδύνατη η χρήση βιολογικών τεχνικών σε αυτές τις περιπτώσεις, αλλά γιατί φαίνεται ότι είναι δύσκολο να γίνει κάτι τέτοιο με τα σημερινά μέσα.

        Άρα τα φασόλια Κίνας, αποτελούν μέτρο σύγκρισης, και δεν εξαιρούνται παρά μόνο οι καλλιεργητές έχουμε ενδείξεις ότι δεν σέβονται του κανόνες συμβατικής καλλιέργειας. Αλλά για να μην σε κουράζω άλλο ήταν Ελληνικά.
        Φυσικά έχω φάει και εγώ νόστιμα συμβατικά προϊόντα, όπως και άνοστα βιολογικά. Εκείνο που παρατήρησα, και γενικά συμφωνεί με τις παρατηρήσεις μου, τόσο τις προσωπικές, όσο και όλων των γνωστών μου, είναι ότι τα βιολογικά είναι κατά κανόνα, και όχι φυσικά πάντα, πιο εύγευστα. Άλλωστε είναι ένας βασικός λόγος που οι μη φανατικοί της βιολογικής καλλιέργειας τα προτιμούν.

        Τέλος η βιολογική και η συμβατική καλλιέργεια, δεν χαρακτηρίζονται από σχέσεις άσπρου – μαύρου, υπάρχουν πολλές γκρίζες διαβαθμίσεις.
        Έτσι μια εκτατική καλλιέργεια με συμβατικά μέσα, και με προσεκτικές καλλιεργητικές τεχνικές, μπορεί να έχει ορατές διαφορές από μια συμβατική εντατική καλλιέργεια, ιδίως όταν οι καλλιεργητές δεν τηρούν προσεκτικά τις ενδεδειγμένες καλλιεργητικές φροντίδες. Αντίστοιχα μια εντατικοποιημένη βιολογική καλλιέργεια που χρησιμοποιεί παρασιτοκτόνα για τον δάκο, για παράδειγμα, μπορεί να διαφέρει αισθητά από μια άλλη που πετυχαίνει το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα με αερισμό, παγίδες και ανταγωνιστές. Άλλωστε και μόνο μια καλλιεργητική συμβατική τεχνική μπορεί να μειώσει ποιοτικά ένα προϊόν, όπως η χρήση υπερβολικής θερμοκρασίας κατά την ελαιοπαραγωγή.

        Τελικά, θα προτιμήσω τα ελεγχόμενα ή γνωστά βιολογικά προϊόντα έναντι των συμβατικών αν μου το επιτρέπει η τσέπη μου και η πρόσβαση σε αυτά, αλλά δεν θα πω όχι σε καλά ελεγχόμενα συμβατικά προϊόντα. Και αυτό από την μια για την γεύση και από την άλλη γιατί όπως λέει η μελέτη που παραπέμπει το εισαγωγικό κείμενο:
        «Συμπέρασμα. Η δημοσιευμένη βιβλιογραφία δεν διαθέτει ισχυρές αποδείξεις ότι οι βιολογικές τροφές είναι αξιοσημείωτα ποιο θρεπτικές από τις συμβατικές τροφές. Η κατανάλωση βιολογικών τροφίμων μπορεί να μειώνει τη έκθεση σε υπολείμματα φυτοφαρμάκων και των ανθεκτικών σε αντιβιοτικά βακτηρίων.»

        Σημ. έχω προσέξει να αναφέρομαι σε ομοειδή βιολογικά και συμβατικά προϊόντα. Γιατί αν ήταν να συγκρίνω το βιολογικό αναποφλοίωτο με το αποφλοιωμένο συμβατικό ρύζι, ή το βιολογικά σιτάρι ολικής με το συμβατικό λευκό, η διαφορά δεν θα ήταν συζητήσιμη αλλά κολοσιαία.

        • Alexander Nikolaidis

          3 & 6)Βασικά τόσο οι πυρεθρινες όσο και ο χαλκος/θειάφι χρησιμοποιούνται κατά κόρον και σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες από τα τεχνητά φυτοφάρμακα αφου απέχουν κάτι 10τιες σε αποτελεσματικότητα. Οι πυρεθρίνες είναι επίσης ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ τοξικές για τις μέλισσες και τα ψάρια.
          Το κακό με το θειάφι και τον χαλκό είναι πως έχουν μηδενική βιοδιάσπαση(αφού μιλάμε για μέταλλα και όχι ουσίες που μπορούν να διασπαστούν περαιτέρω) με αποτέλεσμα να έχεις ένα μολισμένο χωράφι που επιβαρύνεται περισσότερο κάθε χρόνο. Το θειάφι είναι σχετικά ασφαλές αλλά το overdose στον χαλκό είναι εξαιρετικά ευκολότερο
          http://en.wikipedia.org/wiki/Copper_toxicity
          9)Ε όχι και ανθυγιεινό και ηλίθιο το μαγείρεμα των τροφών σε λιγότερη από καρβουνιασμένη θερμοκρασία. Καταρχήν το μαγείρεμα σε υψηλές θερμοκρασίες καταστρέφει τα περισσότερα θρεπτικά συστατικά και δημιουργεί καρκινογόνες ουσίες. Ουσιαστικό πρόβλημα υπάρχει με το κοτόπουλο και το γουρούνι τα οποία έτσι και αλλιώς σερβίρονται πάντα καλομαγηρεμένα. Ετσι και αλλιώς τα περισσοτερα μικρόβια αναπτύσσονται στην επιφάνεια του κρέατος που ακόμα και rare είναι μαγειρεμένη. Προσωπικά ανελλιπώς καταναλώνω medium rare fillet mignons και σούσι και είμαι μια χαρά, εκείνος ο γύρος στην Θεσσαλονίκη ήταν που κόντεψε να με στείλει.

          • Sp Kam

            3,6) Το κατά κόρον Αλέξανδρε ίσως να γίνεται στο δικό σου χωράφι. Εδώ δεν μιλάμε για τα καλλιεργητικά λάθη των συμβατικών ή βιολογικών καλλιεργειών. Υποθέτουμε ότι τηρούνται οι κανόνες ορθής καλλιέργειας. Ούτε μιλάμε για άλλα προβλήματα συνυφασμένα με την βιολογική ή συμβατική καλλιέργεια, όπως την σπατάλη υδατικών πόρων ή την μείωση της βιοποικιλότητας στις συμβατικές καλλιέργειες. Έτσι οι πυρερθίνες, ο χαλκός και το θειάφι, οφείλεις να θεωρήσεις ότι χρησιμοποιούνται σε ελάχιστες ποσόττητες, και η αντιμετώπιση των προσβολών γίνεται με ποιο βιολογικές λύσεις. Επί πλέον από όσο ξέρω τόσο το θειάφι όσο και ο χαλκός δεν περνάνε τόσο εύκολα στην τροφική αλυσίδα, σε αντίθεση με τα φυτοφάρμακα που είναι συχνά φτιαγμένα να δυειθούνται από την εξωτερική στοιβάδα των φυτικών ιστών.
            Αν πάντως θες να μιλήσουμε για μη ορθές καλιεργητικές πρακτικές, μάλλον θα πρέπει να απορρίψουμε τις συμβατικές καλλιέργειες σαν πλέον επιβλαβείς. Κάτι που έχω αποφύγει να κάνω μέχρι τώρα.
            9) Όπως θα πρέπει να ξέρεις τα φυτικά και τα ζωικά κύτταρα χαρακτηρίζονται από μια βασική διαφορά. Τα μεν έχουν κυτταρικά τοιχώματα, και τα δε κυτταρικές μεμβράνες. Αυτό αποτελεί βασικό παράγοντα που καθορίζει και τις προσβολές που δέχονται οι διάφοροι οργανισμοί. Σαν συνέπεια έχουμε το γεγονός ότι οι παθογόνοι οργανισμοί που προσβάλουν τον άνθρωπο ενδημούν στις ζωικές τροφές. Έτσι συνιστάται το μαγείρεμα τους σε υψηλές θερμοκρασίες και για ικανό χρόνο, (που καθορίζεται ανάλογα και με το τρόφιμο) ώστε να σκοτώνονται τα περισσότερα αν όχι όλα τα παθογόνα. Φυσικά αυτό δεν σημαίνει καρβούνιασμα. Για αυτό και η υψηλή θέρμανση δεν καθιστά τα τρόφιμα καρκινογόνα, με εξαίρεση τα καπνιστά…. Το ψήσιμο σε θράκα, όσο και να νοστιμίζει τα φαγητά, απελευθερώνει ορισμένες καρκινογόνες ουσίες, για αυτο και η χρήση του πρέπει να είναι πολύ περιορισμένη.
            Τι να κάνουμε έτσι είναι η φύση των πραγμάτων…..

          • Alexander Nikolaidis

            Ο χαλκός περνάει ευκολότατα στην τροφική αλυσίδα, είναι τοξικός σε ποσότητα μικρογραμμαρίων και το χειρότερο είναι πως δεν βιοαποδομείται ποτέ. Τουτέστιν κάθε χρόνο που ψεκάζει κάποιος το χωράφι του με χαλκό προσθέτει όλο και περισσότερο χαλκό, που συσσωρεύεται στο έδαφος και περνάει στις τροφές . Επίσης με την πάροδο του χρόνου σε μεγάλες συγκεντρώσεις γίνεται τοξικός τόσο για την πανίδα όσο και την χλωρίδα.
            http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0143147184900114
            http://aob.oxfordjournals.org/content/88/2/207.short
            http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00103629809370171#.VHda_cnG3F8
            http://www.dailymail.co.uk/news/article-505427/Thousands-tons-organic-food-produced-using-toxic-chemicals.html

            » Έτσι οι πυρερθίνες, ο χαλκός και το θειάφι, οφείλεις να θεωρήσεις ότι
            χρησιμοποιούνται σε ελάχιστες ποσόττητες, και η αντιμετώπιση των
            προσβολών γίνεται με ποιο βιολογικές λύσεις.»
            Με την ίδια λογική οφείλω να θεωρήσω ότι και οι «συμβατικοί» αγρότες ακολουθούν πάντα ορθές πρακτικές και ακολουθουν τους χρόνους ψεκασμού πρν την συγκομιδή, δεν προβένουν σε κατάχρηση, προτιμούν μη τοξικά για τις μέλισσες φυτοφάρμακα κατά την ανθοφορία κτλ. Δυστηχώς ούτε το ένα ούτε το άλλο συμβαίνει και δεν είμαι έτοιμος να δεχτώ ότι οι οργανικοί καλλιεργητές είναι πάντα οι πιο ευσυνήδειτοι/ενημερωμένοι σε σχέση με τους παραδοσιακούς αγρότες. Θα μπορούσα να το δεχτώ αν τα οργανικά πωλούνταν σε τιμές παραπλήσιες των κανονικών αλλά όταν μιλάμε για τιμές 2-3 φορές παραπάνω δεν μπορώ παρά να έχω αμφιβολίες για τα κίνητρα.
            Όπως και να χει δεν προσπαθώ να αποδείξω ότι τα οργανικά είναι χειρότερα από τα κανονικά. Το θέμα είναι πως το 99+% του πληθυσμού πιστεύει πως τα οργανικά είναι ΠΑΝΤΑ καλύτερα γιατί δεν περιέχουν καθόλου φυτοφάρμακα, είναι πιο θρεπτικά, πιο ασφαλή,φιλικότερα στο περιβάλλον. Ε, αυτό είναι μύθος και πρέπει να καταρριφθεί.

    • linox12

      ecoli, υπαρχει και στα φρουτα -λαχανικα, αρα πρεπει να προσεχεις λιγο αν οχι εσυ παιδια και μωρα που μπορει να εχεις σπιτι σου.

      • Sp Kam

        Ευχαριστώ για την πληροφόρηση. Αλλά συμπτωματικά το ξέρω. Η διαφορά είναι ότι το ecoli από όσο γνωρίζω δεν ενδημεί στους φυτικούς οργανισμούς, μια και προσβάλει κυτταρικές μεμβράνες και όχι κυτταρικά τοιχώματα. Οπότε η παρουσία του υπό κανονικές συνθήκες περιορίζεται στην επιφάνεια των φυτικών προϊόντων. Ένα καλό πλύσιμο είναι κανόνας για τις δυτικές κοινωνίες που διαθέτουν επάρκεια νερού….
        Αλλά από εκεί και πέρα, δεν ξέρω γιατί το επισημαίνεις στα πλαίσια της κουβέντας. Έχεις κανένα στοιχείο ότι συναντάται συχνότερα (στο σώμα και όχι στην επιφάνεια,) στα βιολογικά φυτικά τρόφιμα από όσο στα συμβατικά; Αν να να το ξέρω να προσέχω…..

  • Κώννος

    Εντάξει, το επιχείρημα των επιτρεπτών ορίων, σχετικά με τα φυτοφάρμακα, θα το χαρακτήριζα (ήπια) αστείο 🙂 Με το χέρι στην καρδιά, κύριε/α greek skeptic, αν σας έδινα μία ντοματούλα από το αψέκαστο περιβολάκι μου και μία από ένα θερμοκήπιο της Κρήτης, ποια θα δίνατε στο παιδάκι σας να φάει; Καλή σας ημέρα 🙂

    • Alexander Nikolaidis

      Ξέρεις ότι φυτοφάρμακα είναι ανιχνεύσιμα και στα οργανικά-για την ακρίβεια 1% περίπου των οργανικών περιέχει φυτοφάρμακα σε μεγαλύτερα από τα επιτρεπτά όρια) όπως και ότι υπάρχουν οργανικά φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούνται αβερτα στις οργανικές καλλιέργειες με εξισού σημαντικές βλάπτικες συνέπειες για το περιβάλλον και τον άνθρωπο έτσι;

      • Sp Kam

        Μάλλον δεν έχεις διαβάσει προσεκτικά τα προηγούμενα.
        …………..
        The risk for contamination with detectable pesticide residues was lower among organic than conventional produce (risk difference, 30% [CI, −37% to −23%]), but differences in risk for exceeding maximum allowed limits were small.
        ……….
        Only 3 of the human studies examined clinical outcomes, finding no significant differences between populations by food type for allergic outcomes (eczema, wheeze,
        atopic sensitization) or symptomatic Campylobacter infection. Two studies reported significantly lower urinary pesticide levels among children consuming organic versus conventional diets,

        Επίσης θα ήθελα να εξηγήσεις που είδες ότι τα οργανικά φυτοφάρμακα σύμφωνα με τις καλιεργητικές βιολογικές πρακτικές, χρησιμοποιούνται «αβέρτα»….
        Συμβαίνει να γνωρίζω ότι σύμφωνα με τις ισχύουσες καλιεργητικές πρακτικές της βιολογικής καλλιέργειας, ισχύει ακριβώς το αντίθετο.

        • Alexander Nikolaidis

          Τι ακριβως δεν διαβασα σωστα; Ανεφερα οτι φυτοφαρμακα ειναι ανιχνευσιμα και στα οργανικά-οκ σε λιγο λιγοτερη συχνοτητα απο τα κανονικα αλλα απο αυτό μεχρι το μηδεν φυτοφάρμακα vs τιγκα φυτοφαρμακα που φαντάζεται ο τρομαγμενος γονιός που ακριβοπληρωνει το οργανικό πορτοκαλί για τον κανακαρη του υπάρχει μια Α απόσταση.
          Οσων αφορά τις «ορθές πρακτικές», σαν πρωην γυιος αγροτη θα μου επιτρεψετρ να καγχασω. Δεν αναφερωμε εναντιον σας φυσικα, απο τα γραφόμενα σας θαρρω πως οντως αγαπατε αυτο που κάνετε και ειστε ευσηνιδητος, αλλά επαναλαμβανω, αμφιβαλλω κατα πολύ λογο πειρας οτι ο μεσος αγροτης, οργανικος η μη ενδιαφέρεται πολυ για θεωρητικες ορθες πρακτικες, το περιβαλλον κτλ.
          Ας δουμε π.χ. τι λεει η peta για τους αγαπητους οργανικους κτηνοτροφους:http://www.peta.org/issues/animals-used-for-food/free-range-organic-meat-myth/

  • Antonis Armageddon

    «Τα περισότερα οργανικα λαχανικα και φρουτα ειναι σαφως καλύτερα και περιεκτικότερα σε θρεπτικες ουσίες διοτι απο αυτά μπορεις αφοβα να φας και τη φλούδα [σε οσα τρωγεται] η οποία εχει πολλες θρεπτικες ουσιες συγκεντρωμενες.»
    Τουλάχιστον αυτό ξερω εδω και χρόνια ως το κυρίως επιχειρημα υπερ των οργανικών/βιολογικών/whatever.

    • Γεώργιος

      μύθος ή όχι, ότι τα «οργανικά» ή
      «βιολογικής γεωργίας» κλπ κλπ, τρόφιμα υπερτερούν αυτών της
      συμβατικής γεωργίας, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «ταξική διατροφή»,
      οι έχοντες και κατέχοντες τη δυνατότητα να πληρωνούν την σημαντικά αυξημένη
      τιμή τους, να έχουν μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής από τους κοινούς θνητούς!

      η φλούδα τρώγεται άφοβα και στα «ψεκασμένα», αν
      τηρούνται οι χρόνοι αναμονής, που δεν είμαι σίγουρος για τα εγχώριας
      κατανάλωσης, για τα εξαγόμενα γίνονται έλεγχοι, για να μη συλληφθούμε στο
      εξωτερικό κλέπτοντες οπώρας !

      • Antonis Armageddon

        Προσωπικά ψεκασμένα ή οχι, ενα καλό πλυσιματακι, και τσομπ τσομπ μαζι με τη φλούδα.
        Θα ηθελα ομως παρα πολύ να μπορούσα να φαω ενα μηλο χωρις να χρειαστει να το πλύνω, σταφύλια χωρις να χρειαστει να τα μουλιασω, και χωρις να φοβαμαι μη φαω δηλητηρια….

  • Alexander Nikolaidis
  • Alexander Nikolaidis

    Επισης το οργανικο γάλα βρεθηκε να εχει ιδια θρεπτικα συστατικά και ιδιες συγκεντρωσεις αντιβιοτικών (μηδέν) με το υψηλής παστεριωσης μη οργανικό γαλα. Τα αντιβιοτικα στις αγελαδες παρέχονται μονο οταν είναι αρρωστες και οι αρρωστες αγελάδες πηγαίνουν σε αναρρωτηριο οπου δεν αρμεγονται μεχρι να γίνουν καλα.

    • B_I_T

      Einai sxetiko… Stin Ameriki epidi tis exoun klismenes san tis kotes, tous dinoun proliptika Antiviotika gia na min arostisoun… Megalo provlima ekei…

      • Alexander Nikolaidis

        Δεν υπάρχει κανένα αντιβιοτικό αποδεκτό για χρήση σε γαλακτοπαραγωγικές αγελάδες και το επιτρεπόμενο όριο αντιβιωτικών στο γαλα είναι μηδέν. Μιλάω για Αμερική πάντα από όπου και γράφω.

    • Γεώργιος

      Εν μέρει σωστό, ως χώρα είμαστε ελλειμματικοί στο γάλα λόγω των ποσοστώσεων που μας επέβαλε η ΕΕ και, αν δεν υπήρχαν μηχανισμοί ελέγχου, το γάλα από τις αγελάδες που υφίστανται θεραπευτική αγωγή θα έφτανε στο πιάτο μας.

      Ο κτηνοτρόφος αν είναι σίγουρος ότι δε θα «πιαστεί» θα το στείλει στη
      βιομηχανία.

      Για το λόγο αυτό οι γαλακτοβιομηχανίες, στα πλαίσια του συστήματος ασφάλειας και ποιότητας ISO 22000 / HACCP που υποχρεωτικά εφαρμόζουν κάνουν έλεγχο για παρουσία αντιβιοτικών στη δεξαμενή του κτηνοτρόφου πριν παραλάβουν το γάλα με το βυτίο (ταχεία μέθοδο με χρωματικό stick) και πιο λεπτομερή έλεγχο στο χημείο της επιχείρησης, πριν το βυτίο ξεφορτώσει το γάλα στο σιλό της επιχείρησης.
      Επίσης κάνουν έλεγχο και για προσθήκη νερού (νοθεία)
      Όσο για τα θρεπτικά συστατικά, όντως είναι ακριβώς τα ίδια στο γάλα είτε «οργανικό» είτε γουατέβερ !

      • Alexander Nikolaidis

        Συμφωνό με αυτά που λες, πάντως με την ίδια λογική ο Ελληνας αγρότης οργανικών ντομάτων θα μπορούσε να χρησιμοποιεί π.χ. νιτρικό αμμώνιο (ασφαλέστατο αλλά χημικό) που είναι πρακτικά αδύνατο να διαπιστωθεί η χρήση του στο τελικό προιόν και να ισχυρίζεται ότι πουλάει οργανικά.