Να πας στον Ψυχολόγο ή στον Μάγο της φυλής;

In Χωρίς κατηγορία by Γιώργος Γιώτης9 Comments

osho02

-Καλημέρα σας. Η κ. Λιμνιωτάκη;

-Η ίδια.

-Θα ήθελα να κλείσω ένα ραντεβού παρακαλώ…

-Ναι. Πότ…

-…αλλά πρώτα θέλω να σας ρωτήσω κάτι.

-Μάλιστα.

-Χρησιμοποιείτε στη θεραπεία σας τεχνικές του Osho;

-Του ποιου;

-Του Osho. Δεν τον γνωρίζετε;

Παλιός γνώριμος από παρόμοια περίπτωση, αλλά δεν θα της έκανα τη χάρη.

-‘Οχι.

-Τι είδους ψυχολόγος είστε αφού δεν γνωρίζετε τον Osho;

-Πείτε μου εσείς.

-Κοιτάξτε. ‘Εχω ακούσει καλά λόγια για σας, αλλά δεν μπορώ να εμπιστευτώ κάποιον που δεν χρησιμοποιεί τεχνικές του Osho. Πώς είναι δυνατόν να ισχυρίζεστε ότι καταλαβαίνετε τις βαθύτερες ανησυχίες ενός ανθρώπου, αν δεν έχετε καν ακουστά τον Osho;

-Τι να σας πω.

-Λυπάμαι, αλλά δεν μπορώ να συνεργαστώ μαζί σας. Καλημέρα.

-Καλημέρα σας.

Osho_Rajneesh

Το 2003 επέστρεψα από τη Μ. Βρετανία, έχοντας κάνει μεταπτυχιακές σπουδές σε έναν κλάδο της Ψυχολογίας που γνώριζαν μέχρι τότε λίγοι.

Διαθέτοντας μια έμφυτη περιέργεια για τα καινούρια και τα καινοτόμα, για τις ριζοσπαστικές προσπάθειες και τις εν δυνάμει μεγάλες επαναστάσεις της επιστήμης, αποφάσισα να ακολουθήσω την ερευνητική ομάδα των καθηγητών που προκάλεσαν ρήξη στα τέλη της δεκαετίας του ’90 στον κλάδο της Κοινωνικής Ψυχολογίας, φτιάχνοντας το Group Processes and Intergroup Relations, ένα άγνωστο τότε στον ελλαδικό χώρο παρακλάδι, που μελετούσε τη ζωή και τις διεργασίες ανάμεσα στις ομάδες.

Οι δάσκαλοί μου ήταν οι πρωτεργάτες του σχίσματος κι εγώ το σπασικλάκι ήμουν μέσα στην υπερηφάνεια που συνομιλούσα και δούλευα δίπλα σε αντισυστημικούς επαναστάτες και ανθρώπους που ξαναέγραφαν την Ψυχολογία από την αρχή.

Μελετήσαμε τους μηχανισμούς πίσω από τις τρομοκρατικές επιθέσεις και την ψυχολογία ασθενών-θυμάτων ιατρικών λαθών.

Συνεργαστήκαμε με ομάδες ανήλικων μητέρων και με πιστούς διαφόρων θρησκειών, για να εξετάσουμε αν η θρησκευτικότητα λειτουργεί ως μηχανισμός άμυνας απέναντι στο φόβο του θανάτου.

Μιλήσαμε για ρατσισμό και το φαινόμενο της λούφας μέσα στις ομάδες, για τα μυστικά της οπαδικής συμπεριφοράς και για το πώς γενιούνται και μεταδίδονται σαν τη χολέρα τα στερεότυπα.

Τίποτα όμως, επαναλαμβάνω τίποτα, δεν στάθηκε ικανό για να με προετοιμάσει για την πραγματικότητα της εγχώριας αγοράς, όπως εκφράζεται μέσα από τη ζήτηση για επαγγελματίες υγείας.

Από τότε που επέστρεψα στην Ελλάδα, παρατηρώ ότι κυριαρχούν και εξαπλώνονται δύο τάσεις που απαντούν στην ανάγκη του κόσμου για προσομοίωση θεραπείας: οι κόουτς και οι εναλλακτικοί.

‘Ενας συνδυασμός χίπστερ συμβουλάτορα με μια γερή δόση new age.

Τι κι αν μερικοί από μας έχουμε βαλθεί να κάνουμε γνωστές τις λέξεις “ψυχική νόσος” σε κοινό που ξεπερνάει τον αριθμό των φροντιστών ασθενών και των οικογενειών τους;

Τι κι αν οι ψυχικά πάσχοντες σαπίζουν μέσα σε τέσσερις τοίχους ξεχασμένοι από την κοινότητα και το σύστημα;

Ψιλά γράμματα.

Εδώ σου λέω ότι προσπαθείς να κάνεις μια σοβαρή συζήτηση σχετικά με τα προβλήματα της Υγείας, για να βρεθούν δυο τρεις να ρίξουν το επίπεδο με τα τσάκρα, την αστρολογία και την εμμονή τους στις ενέργειες και στα μπλοκαρίσματα, όχι ως μέρη μιας συμπληρωματικής θεραπείας -πράγμα που θα ακουγόταν λογικότερο- αλλά ως τη μοναδική, υπέρλαμπρη αλήθεια, που οι υπόλοιποι κακομοίρηδες δεν έχουμε κατορθώσει να συλλάβουμε ακόμα.

Ταυτόχρονα θα αρχίσει η συζήτηση για έναν “πάρα πολύ καλό γκουρού” και μια εξαιρετική μασαζοθεραπεύτρια” που εξαφανίζουν φοβίες, αναστολές, διλήμματα, και χράτσα χρούτσα εκείνο το χωραφάκι που σου άφησε κληρονομιά η θειά σου η Μαρίκα.

osho3

Η σύγκριση είναι αποκαρδιωτική. Ο κόσμος μοιάζει να αποτελείται από αγγελοκρουσμένους και συμβούλους προσωπικής καθοδήγησης με έμφαση στην τάντρα.

Μη μπεις στη διαδικασία να διαλέξεις, ο αγών είναι άνισος.

Η τάντρα σαφέστατα ακούγεται ως πιο διασκεδαστική περίπτωση σωτηρίας της ψυχής. Μπορεί να σε βοηθήσει να βρεις κι εκείνο τον τύπο άνδρα που ονομάζεται “αδελφή-ψυχή” στην αντίστοιχη διάλεκτο.

Ποιοι είναι λοιπόν οι λόγοι που σε λίγο καιρό η Ψυχολογία θα αποτελεί ακαδημαϊκό και μόνο προσόν;

Που αντί να βρίσκει καθημερινή εφαρμογή στο σπίτι και στο χώρο εργασίας μας, στον τρόπο που σχεδιάζονται οι μεταρρυθμίσεις και ξαναγράφονται οι νόμοι, μοιάζει να ξεμακραίνει ως πιθανότητα για να δώσει τη θέση της σε κάτι σεμιναριάκηδες και στις δασκάλες της γιόγκα;

Απουσία ενός οργανωμένου φορέα, μιας ομαδικής προσπάθειας επιστημόνων που θα προβάλλουν τακτικά την έρευνα και τις τελευταίες εξελίξεις του χώρου -που δεν θα απευθύνονται στον κόσμο ως λόγιοι ή μαθητές του Σιγιμούνδου, αλλά ως συνδιαμορφωτές μια κουλτούρας σεβασμού στη διαφορετικότητα και ανοχής στις πολυπολιτισμικές κοινότητες, μέλη των οποίων είναι και οι άνθρωποι που αντιμετωπίζουν προβλήματα εξάρτησης και συναισθηματικών διαταραχών.

Συσπείρωση των ψυχολόγων σε ένα κοινό πυρήνα με σύνθημα την εγκυρότητα και την προστασία της επιστήμης.

Αλλά και απόλαυση της δουλειάς, ναι, να μπορεί ο άλλος να αντλεί ικανοποίηση από την ψυχοθεραπευτική σχέση –δεν είναι αυτονόητο.

Κυκλοφορούν τόσες ιστορίες μίσους και εμπάθειας προς το επιστημονικό προσωπικό, έπαρσης και αναποτελεσματικότητας στην προσέγγιση του προβλήματος και στη συννενόηση με τα ενδιαφερόμενα μέρη!

Η κοινοτική Ψυχολογία και οι δομές στήριξης, πρόληψης και προστασίας, είναι το επόμενο μεγάλο μας στοίχημα πριν η επιστήμη αντικατασταθεί από το μάγο της φυλής και τις LSD συνεδρίες (το είδα κάπου να προσφέρεται ως υπηρεσία, true story).

Πηγήeyedoll.gr

by antichainletter

Γιώργος Γιώτης

Γιώργος Γιώτης

Αρθρογράφος - Ερευνητής
Γιώργος Γιώτης

Latest posts by Γιώργος Γιώτης (see all)

  • Sp Kam

    Μόνο που ο Osho δεν ήταν, ούτε ισχυρίστηκε ποτέ ότι είναι μάγος. Φιλόσοφος, ίσως θα ήταν ο ποιο κατάλληλος χαρακτηρισμός του, με κάποιες πρακτικές τεχνικές. Ούτε θυμάμαι ποτέ να ανέφερε ότι είναι σε θέση οι τεχνικές του να θεραπεύσουν ψυχιατρικές παθήσεις.

    Δυστυχώς πολλοί «εσωτεριστές» της συμφοράς έχουν φαντασιώσεις για την αξία των διδασκαλιών κάποιων φιλοσόφων. Και έτσι βλέπουμε φουκαράδες να αναζητούν θεραπεία σε σοβαρές ασθένειες από απολύτως αδόκιμες τεχνικές.

    Πάντως νομίζω ότι ποιο συνηθισμένο, και επικίνδυνο κατά την γνώμη μου, είναι το γεγονός της αντιποίησης ιατρικού επαγγέλματος από ψυχολόγους. Δυστυχώς μερικοί λόγο άγνοιας ή υπερβολικής εμπιστοσύνης στις ψυχολογικές τεχνικές που εξασκούν, αναλαμβάνουν την διάγνωση και θεραπεία παθήσεων που απαιτούν την συνδρομή ψυχιάτρου, και ενδεχομένως φαρμακευτική αγωγή. Κάτι που ο ψυχολόγος δεν είναι απαραίτητα σε θέση να κρίνει. Σε ακραίες περιπτώσεις και ενάντια στις οδηγίες ψυχιάτρων.
    Οι ψευδογκουρού δεν έχουν το επιστημονικό επικάλυμμα που θα τους επέτρεπε να πείσουν κάποιον που θα ασχοληθεί μαζί τους.

    • John Smith

      Ο Osho-Rajneesh υπήρξε αποκρυφιστής και ψευδοθεραπευτής. Χρησιμοποιούσε δικές του τεχνικές για να «θεραπεύει» ασθένειες και εκμεταλλευόταν τους οπαδούς του ζώντας πλουσιοπάροχα εις βάρος τους. Οι τεχνικές του θα μπορούσαν κάλλιστα να χαρακτηριστούν ως μαγικές πρακτικές.

      Ρίξε μια ματιά και εδώ (τουλάχιστον για αρχή): https://en.wikipedia.org/wiki/Rajneesh

      • Sp Kam

        Υπάρχει απόσταση ανάμεσα στις τεχνικές που βοηθούν τον άνθρωπο να νιώσει λίγο καλύτερα και στην αντιποίηση ιατρικού επαγγέλματος. Μερικές φορές τα σύνορα είναι δυσδιάκριτα, έτσι αν κάνω σιάτσου σε ένα φίλο και που περάσει το λουμπάκγκο μήπως εξασκώ μια μαγική πρακτική ή είμαι ψευδοθεραπευτής. Και αν κάνω επαγγελματικά σιάτσου, και έχω μερικά θεραπευτικά αποτελέσματα, θα με πεις ψευδοθεραπευτή;
        Δεν νομίζω ότι είναι τόσο απλή η κατηγοριοποίηση. Αν όμως προτείνω σε κάποιον να του θεραπεύσω το σπάσιμο στο ποδι ή ένα καρκίνο με σιάτσου, ή τον συμβουλεύσω να κόψει την θεραπεία που του σύστησε ο γιατρός μάλλον δικαιολογημένα θα χαρακτηρίζομαι ψευδοθεραπευτής.

        Ο Όσο σίγουρα είχε ένα μεγάλο πακέτο από τις πρώτες soft τεχνικές και έβγαζε καλό παραδάκι από την διδασκαλία τους, και ίσως και αρκετές γκόμενες. Εντάξει με χαλάει αρκετά το οτι ξεζούμιζε αρκετούς πλούσιους ή και όχι πλούσιους, αλλά οι τεχνικές του μάλλον καλές μου φαίνονται για απλή βοήθεια να νιώσει κανείς καλύτερα.

        Διαβάζοντας τα βιβλία του ή συζητόντας με μαθητές του, δεν διέκρινα ότι προσπαθούσε να υποκαταστήσει την ιατρική. Ίσως να κάνω λάθος, μια και δεν έχω πληροφορίες παρά μόνο από οπαδούς του στην Ελλάδα και βιβλία μεταφρασμένα στην Ελληνική, αλλά έχω σχηματίσει αυτή την εικόνα.

        • John Smith

          Το θέμα δεν είναι αν οι τεχνικές που χρησιμοποιείς έχουν αποτέλεσμα, αλλά το αν η προέλευσή τους είναι θρησκευτική ή όχι.

          Για παράδειγμα, το να κάτσω για λίγη ώρα με κλειστά μάτια χωρίς να σκέφτομαι μπορεί να ακούγεται ίδιο με το να κάνω διαλογισμό, αλλά δεν είναι. Η πρώτη περίπτωση είναι απλά μέθοδος χαλάρωσης ενώ η δεύτερη θρησκευτική πρακτική.

          Είναι βέβαια δύσκολο να πει κανείς με βεβαιότητα ποιές μέθοδοι ανήκουν σε κάθε κατηγορία, αλλά καλό είναι να ελέγχει πριν ακολουθήσει κάποια τέτοια πρακτική.

          Οι αρχηγοί των σεκτών συχνά προτείνουν τις μεθόδους τους ως επιστημονικές ακριβώς επειδή μπορεί να έχουν κάποιο μικρό αποτέλεσμα (που όμως θα είχες έτσι και αλλιώς αν πρόσεχες την υγεία σου, είτε πίστευες είτε όχι), ενώ παράλληλα χαρακτηρίζουν αρνητικά την επίσημη ιατρική. Όταν κάποιος τους ακολουθεί τυφλά προφανώς και θα αρνηθεί να ακολουθήσει την επίσημη θεραπευτική μέθοδο, εκτός και αν ο αρχηγός του το επιτρέψει για να αποφύγει προβλήματα που ενδεχομένως να προκύψουν.

          Είναι ακριβώς η ίδια λογική με τα ομοιοπαθητικά φάρμακα -που άλλωστε ανήκουν και αυτά σε αυτή την κατηγορία.

          • Sp Kam

            Το θέμα είναι ακριβώς αν οι τεχνικές έχουν αποτέλεσμα και όχι αν η προέλευσή τους είναι θρησκευτική ή όχι. Αν έχουν θετικό αποτέλεσμα δεν με ενοχλεί αν είναι μαγικά ματζούνια, θρησκευτική παράδοση, ομοιοπαθητικά, ή προϊόν μοριακής τεχνολογίας. Δυστυχώς τα ματζούνια, σπάνια θα ξεπεράσουν την αποτελεσματικότητα των πλασέμπο (σπάνια, γιατί μπορεί και να «πέσουν» πάνω σε ένα θεραπευτικό στοιχείο, που η επιστήμη δεν έχει απομονώσει ακόμα).

            Ο Όσο από όσο διάβασα και συζήτησα στο παρελθόν, είχε ελάχιστη σχέση με θρησκεία, αν είχε και κάποια. Όπως και ο Κρισναμούρτι ή ο Γκουρτσίεφ.
            Αυτό που λες, για χειραγώγηση και αντιεπιστημονικότητα, είναι σωστό, και έχω τύχει σε τέτοιες περιπτώσεις, μια και είχα ασχοληθεί αρκετά στο παρελθόν με «σχολές εσωτερισμού». Αλλά δεν ισχύει σε όλες τις περιπτώσεις, ανθρώπων που έχουν κάνει κάποια μορφή φιλοσοφικής διδασκαλίας.

          • John Smith

            Για όποιον δεν πιστεύει σε τίποτα μπορεί να έχει σημασία μόνο το αποτέλεσμα, αλλά δεν νομίζω ότι υπάρχει κάποιος που θα ακολουθούσε μια μη επιστημονική μέθοδο -ή ακόμα περισσότερο μια θρησκευτική μέθοδο- για καιρό επειδή «είναι αποτελεσματική» χωρίς να πεισθεί ότι η θρησκεία που την ασκεί είναι σωστή.

            Οι περιπτώσεις που αναφέρεις δεν ήταν φιλόσοφοι, αλλά αντίθετα άτομα προερχόμενα από νεοεποχίτικους χώρους που προσπαθούσαν να περάσουν την πίστη τους ως φιλοσοφία για να πείσουν περισσότερο κόσμο. Αν κάποιος δεν έχει μελετήσει το φαινόμενο της νέας εποχής είναι ιδιαίτερα δύσκολο να διακρίνει την πραγματικότητα πίσω από τέτοιες «φιλοσοφίες».

          • Sp Kam

            Εάν είναι αποτελεσματική δεν βλέπω κανένα απολύτως λόγο να μην την ακολουθούσε. Το κριτήριο επιλογής σε ατομικό επίπεδο είναι κατά κανόνα η προσδοκώμενη αποτελεσματικότητα.

            Ταμπέλες του τύπου νεοποχικοί είναι εξαιρετικά ασαφείς, και μπορούν να αποδοθούν εξ ίσου σε κομπογιανίτες και καθάρματα όπως και σε αξιόλογα άτομα που έχουν προσφορά στην κοινωνία.
            Τα συγκεκριμένα άτομα, που έτυχε να ασχοληθώ με την φιλοσοφία τους μέσα από τα κείμενά τους και μέσα από συζητήσεις με γνωστούς, δεν είδα να προωθούσαν κάποια δογματική πίστη. Και ασχολήθηκα αρκετά μαζί τους, ακριβώς γιατί είμαι ελαφρά αλλεργικός στην πίστη.

            Δυστυχώς οι άνθρωποι που δεν έχουν ξοδέψει πολύ χρόνο μέσα σε τέτοιους χώρους, θεωρούν ότι όλοι έχουν τα ίδια πάνω κάτω χαρακτηριστικά της εκμετάλλευσης, της δαιμονοποίησης της επιστήμης, της χειραγώγησης, της αυθεντίας και άλλων σχετικών κουσουριών. Όμως δεν είναι έτσι, κάθε χώρος έχει τα δικά του χαρακτηριστικά και μπορεί να οδηγεί ανθρώπους στο χαμό ή να βοηθά. Αυτό έστω και αν η βοήθεια είναι πιο σπάνια.

          • John Smith

            Το ερώτημα είναι πώς ξέρεις ότι κάτι είναι όντως αποτελεσματικό τη στιγμή που δεν μπορεί να ελεγχθεί; Η παρατήρηση των αποτελεσμάτων δεν είναι από μόνη της αρκετή για να διασφαλίσει ότι κάτι δουλεύει όπως ισχυρίζεται.

            Ο όρος «νέα εποχή», αν και όντως μπορεί να εφαρμοστεί σε πολλούς, χαρακτηρίζει διδασκαλίες που έχουν την εξής κοινή πεποιθηση: ότι κάθε 2000 χρόνια ο κόσμος εισέρχεται σε μια νέα αστρολογική περίοδο, η οποία τον διαμορφώνει ανάλογα με το ζώδιο που εκπροσωπεί. Καταλαβαίνεις ότι όταν κανείς ξεκινά από αυτή τη βάση δεν μπορεί να γίνει λόγος για σοβαρή επιστημονική έρευνα, άσχετα με το ότι προσπαθούν να μας πείσουν για το αντίθετο.

  • leon06010

    Για να αλλάξει όλο αυτό το νοσηρό σκηνικό απέναντι σε ψυχικές νόσους θα πρέπει κατ’αρχάς να μάθει το κοινό τι είναι η ψυχική νόσος.
    Το Χόλιγουντ έχει κάνει ΠΟΛΛΗ ζημιά και σ’αυτό το θέμα. Κάντε μια γύρα κ ρωτήστε δικούς, γνωστούς κ φίλους τί είναι π.χ. η σχιζοφρένεια. Θα φάτε τρελή φρίκη.
    Κ από κει κ πέρα πρέπει να ληφθούν μια μακρυά σειρά από μέτρα που αφορούν την αντιμετώπιση, θεραπεία (όσο θεραπεύονται) κ ενσωμάτωση των ψυχικά νοσούντων στην κοινωνία.
    Εδώ το ταλαίπωρο ελληνικό κράτος δεν είναι σε θέση να ξέρει πόσοι δουλεύουν γι’αυτό κ πόσα πληρώνει για τους υπαλλήλους του, κ θα ασχοληθεί με τους ψυχικά πάσχοντες;;; Σήμερα κιόλας, 6 Νοεμβρίου διάβασα στο Βήμα της Κυριακής, οτι σχεδιάζεται το κλείσιμο των κρατικών ψυχιατρικών ιδρυμάτων σε Δαφνί, Δρομοκαΐτειο κ Σταυρούπολη.

    Άσχετο: το Osho δεν είναι μαγαζί με γυναικεία ρούχα κ αξεσουάρ;