4 Μύθοι των οργανικών τροφών

In Άλλα θέματα, Διατροφή - υγεία by Θοδωρής Μαγουλάς15 Comments

Μερικές μέρες πριν έγραψα ένα άρθρο σχετικά με τα οργανικά τρόφιμα και τα συνέκρινα με αυτά που καλλιεργούνται με σύγχρονες μεθόδους. Όπως ήταν αναμενόμενο οι αντιδράσεις ήταν αρκετά έντονες και μερικές ήταν απλώς υβριστικές. Αυτό γίνεται όταν τα δεδομένα έρχονται σε κόντρα με βαθιά ριζωμένες απόψεις, απόψεις που συνήθως είναι στηριγμένες σε συναισθήματα και όχι λογική.

Μερικά από τα σχόλια αφορούσαν τη γεύση των οργανικών τροφών και οι σχολιαστές ισχυρίζονταν πως υπάρχει μεγάλη διαφορά υπέρ των οργανικών. Η γεύση είναι ένα υποκειμενικό θέμα και δεν θα ασχοληθώ, αλλά αν κάποιος θέλει αν δει έρευνες για τη γεύση ας δει εδώ και εδώ.

Άλλοι μου είπαν να γράφω μόνο για μύθους και όχι για τέτοια θέματα, λες και δεν υπάρχει μύθος ή θα αρχίσω να γράφω μόνο ότι αρέσει και όχι ότι θέλω.

Αλλά είναι προφανές πως κάποιοι αναγνώστες προτιμούν μια συγκεκριμένη δομή, ένα συγκεκριμένο τρόπο έκφρασης, οπότε ας το ακολουθήσουμε με στόχο τη μεγιστοποίηση της κατανόησης.

Μύθος 1: Τα οργανικά δεν καλλιεργούνται με φυτοφάρμακα (για ευκολία στη λέξη «φυτοφάρμακο» θα συμπεριλαμβάνω και τα ζιζανιοκτόνα).

Σε μια έρευνα που έγινε στην Αγγλία φάνηκε πως το 95% των ερωτηθέντων που ψώνιζαν οργανικά τρόφιμα τα αγόραζαν, μεταξύ άλλων, διότι δεν έχουν φυτοφάρμακα. Αν και στο προηγούμενο άρθρο αναφέρθηκα στο θέμα και έδειξα πως βεβαίως και έχουν φυτοφάρμακα, δεν μπήκα σε λεπτομέρειες για τα φυτοφάρμακα αυτά.

Στην πραγματικότητα στις ΗΠΑ χρησιμοποιούνται πάνω από 20 διαφορετικά χημικά τα οποία πληρούν τα οργανικά στάνταρ και έχουν εγκριθεί από τις αρμόδιες αρχές. Τα χημικά αυτά χρησιμοποιούνται σε μεγαλύτερες ποσότητες από τα συνθετικά φυτοφάρμακα διότι δεν είναι τόσο δυνατά και έτσι χρειάζεται μεγαλύτερη δόση για το ίδιο αποτέλεσμα (η δόση κάνει το δηλητήριο, να το θυμάστε αυτό, θα το ξαναδούμε).

10421330_254250978100252_3311844051059509743_n

Η διαφορά, μου λένε, είναι πως τα φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούνται στις οργανικές καλλιέργειες είναι χημικά που παράγονται από τη φύση, ενώ αυτά που χρησιμοποιούνται στις συμβατικές καλλιέργειες είναι συνθετικά. Η προέλευσή τους (φύση) τα κάνει λοιπόν πιο φιλικά στο περιβάλλον. Μύθος. Καθώς αυξάνονται οι έρευνες που γίνονται στην τοξικότητα των χημικών αυτών, μαθαίνουμε πως μερικά οργανικά χημικά μπορούν να προκαλέσουν μεγάλες ζημιές στο περιβάλλον (1).

Ένα παράδειγμα είναι το Rotenone. Για δεκαετίες το Rotenone χρησιμοποιείται στις ΗΠΑ ως φυτοφάρμακο (2) και θεωρείται ασφαλές μιας και είναι βιολογικής προέλευσης. Οι έρευνες έχουν δείξει πως το χημικό αυτό επιτίθεται στα μιτοχόνδρια των κυττάρων και για αυτό το λόγο είναι επικίνδυνο στους ανθρώπους και τα θηλαστικά ενώ σε αρουραίους έχει βρεθεί να δημιουργεί συμπτώματα σαν του Αλτσχάιμερ. Χρησιμοποιείται κατά κόρων ως φονιάς ψαριών και χύνεται σε μεγάλες ποσότητες στο νερό για αυτό ακριβώς το λόγο.

Με αυτό το παράδειγμα προσπαθώ να δείξω πως η φυσικότητα ενός χημικού δεν κρίνει την ασφάλειά του. Κάθε ουσία μπορεί να γίνει δηλητήριο και αυτό εξαρτάται από τις επιδράσεις που έχει στους ζωντανούς οργανισμούς και από τη δόση (θυμάστε;).

Σε πρόσφατη έρευνα βρέθηκε πως λίγο πάνω από 1% των οργανικών τροφών που καλλιεργούνται στην Ευρώπη έχουν υψηλότερα επίπεδα φυτοφαρμάκων από τα επιτρεπτά και τα φυτοφάρμακα που βρέθηκαν ήταν μη οργανικά! (3)

Όχι μόνο τα οργανικά φυτοφάρμακα δεν είναι ασφαλή, αλλά έρευνες έχουν δείξει πως κάποια από αυτά είναι πιο επιβλαβή για το περιβάλλον από τα συνθετικά. (4) Βέβαια υπάρχουν οργανικά φυτοφάρμακα που είναι πιο ήπια από τα συνθετικά, αλλά οι έρευνες σαν τη παραπάνω δείχνουν πόσο λάθος είναι η λογική φυσικό=ασφαλές.

Μύθος 2: Οι οργανικές τροφές είναι πιο θρεπτικές

Για αυτό το θέμα έγραψα στο προηγούμενο άρθρο, οπότε δεν θα μπω σε λεπτομέρειες. Απλώς θα αναφέρω πως αν δεν σας άρεσε η συλλογή από έρευνες που σας έδωσα, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τη νέα συλλογή (5) από 162 έρευνες που έγιναν την περίοδο από 1958 μέχρι 2008 και περιλαμβάνει 3558 συγκρίσεις θρεπτικών συστατικών μεταξύ οργανικών τροφών και συμβατικών. Τί έδειξαν; Έκπληξη…….περιμένετε……περιμένετε……περιμένετε…..καμία σημαντική διαφορά. Εμ, τί περιμένατε;

Μύθος 3: Οι οργανικές καλλιέργειες είναι καλύτερες για το περιβάλλον.

Αν και αρκετοί πιστεύουν πως επιλέγοντας οργανικά κάνουν καλό στο περιβάλλον, κάνουν λάθος. Ή τουλάχιστον, για να είμαι απόλυτα δίκαιος, εδώ τα πράγματα δεν είναι μαυρόασπρα αλλά περιέχουν αρκετές αποχρώσεις του γκρι, όπως εκείνο το βιβλίο soft porn που κυκλοφορεί τελευταία.

Σας λέω αστειάκια για να σας μαλακώσω, διότι τώρα μπαίνουμε σε δύσκολες «θάλασσες» και αρκετοί από εσάς θα θυμώσετε μαζί μου ακόμα περισσότερο. Μάλιστα, με τις μαντικές μου ικανότητες βλέπω να έρχονται βροχή οι κατηγορίες περί χρηματισμού μου από διαβολικές πολυεθνικές (ονόματα δεν λέμε) και ομολογώ πως πολύ θα ήθελα να ήταν αλήθεια, αλλά δυστυχώς δεν είναι. Δεν παίρνω ούτε σέντσι για τα ψέμ…εεε….τις αλήθειες που λέω, αν και θα με βοηθούσε πολύ μια μηνιαία επιταγή μερικών εκατοντάδων ευρώ. Αλλά… τιπτις!

Τέλος πάντων, να γυρίσουμε στο θέμα.

Ένα επιχείρημα υπέρ του τρίτου μύθου είναι αυτό με τα φυτοφάρμακα που δεν είναι επιβαρυντικά για το περιβάλλον. Είδαμε όμως πως σε κάποιες περιπτώσεις αυτό δεν ισχύει και τα οργανικά φυτοφάρμακα είναι εξίσου επιβαρυντικά.

Από την άλλη, έχουμε τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα (GMO) τα οποία μπορούν να αυξήσουν τη παραγωγή, να μειώσουν τα φυτοφάρμακα και να αυξήσουν τη διατροφική αξία. Δηλαδή όλα όσα προσπαθούν να κάνουν τα οργανικά.

Αυτή τη στιγμή ετοιμάζεται μια γλυκοπατάτα που θα είναι ανθεκτική σε ένα ιό που θερίζει τις αφρικανικές σοδειές κάθε χρόνο και θα μπορούσε να ταΐσει εκατομμύρια ανθρώπους σε μια από τις φτωχότερες περιοχές του πλανήτη. (6) Οι επιστήμονες έχουν δημιουργήσει καρότα που έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ασβέστιο για να πολεμήσουν την οστεοπόρωση και ντομάτες με μεγάλη περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικά. Όσο σημαντικό είναι το τί βάζουμε μέσα στα φυτά, άλλο τόσο σημαντικό είναι τί βγάζουμε από τα φυτά. Οι πατάτες αλλάζουν ώστε να μην παράγουν υψηλές ποσότητες τοξικών γλυκοαλκαλοειδών και από τα φιστίκια αφαιρείται η πρωτεΐνη που προκαλεί αλλεργίες και στέλνει εκατοντάδες στα νοσοκομεία κάθε χρόνο. Αυτή τη στιγμή κανένα από αυτά δεν είναι διαθέσιμο στην αγορά. Όλα είναι και θα παραμείνουν στη φάση των ελέγχων που είναι η πιο αυστηροί που υπάρχουν. Τα οργανικά δεν ελέγχονται το ίδιο ή καθόλου. Ούτε καν αν είναι πραγματικά οργανικά.

10527724_10152616766866155_7783409621951159156_n

Αλλά οι φανατικοί αρνούνται να εξετάσουν τη πιθανότητα τα GMO να προσφέρουν κάποιο όφελος και απορρίπτουν τα πάντα συλλήβδην. Για παράδειγμα, εδώ και χρόνια οι καλλιεργητές οργανικών βάζουν στις σοδειές τους τη τοξίνη Bacillus thuringiensis (Bt), μια εντομοκτόνα πρωτεΐνη που παράγεται από βακτήρια στο χώμα. Αυτό είναι κάτι που κάνουν εδώ και δεκαετίες μιας και το Bt θεωρείται ένα οργανικό φυτοφάρμακο.

Όταν όμως εξελίσσονται φυτά που περιέχουν στο γονιδίωμά τους τις οδηγίες να παράξουν αυτή τη τοξίνη, τα φυτά αυτά δαιμονοποιούνται και οργανώνονται από διαμαρτυρίες μέχρι και νυχτερινές καύσεις σοδειών, λες και οι αγρότες δεν χάνουν όταν καταστρέφεται η σοδειά τους, αλλά στα πλαίσια του «ευρύτερου καλού», όπως το καταλαβαίνει ο κάθε «ακτιβιστής» που δεν έχει επιστημονικές γνώσεις, όλα επιτρέπονται. Τα φυτά αυτά μαρκάρονται ως δολοφόνοι από τους ίδιους ανθρώπους που ψεκάζουν χωρίς πρόβλημα την ίδια τοξίνη στις καλλιέργειες τους. Οικολογικά λοιπόν σε αυτή τη περίπτωση τα GMO είναι καλύτερη λύση μιας και μειώνουν τη χρήση αυτής της τοξίνης αλλά και δεν επιτρέπουν η ίδια τοξίνη να χύνεται στο χώμα και κατ’ επέκταση στον υδροφόρο ορίζοντα.

Αλλά ο βασικότερος λόγος που τα GMO είναι καλύτερα στη μεγαλύτερη κλίμακα, γιατί σε μικρές φάρμες τα οργανικά έχουν πλεονεκτήματα που τα GMO δεν έχουν, είναι γιατί παράγουν περισσότερη τροφή στην ίδια ή και μικρότερη έκταση. Οι οργανικές φάρμες παράγουν το 80% της παραγωγής των GMO στην ίδια έκταση (κάποιες έρευνες μιλάνε για 50%). (7)

Σήμερα περίπου 800 εκατομμύρια άνθρωποι υποφέρουν από πείνα και κακή διατροφή, και περίπου 16 εκατομμύρια από αυτούς θα πεθάνουν για αυτούς τους λόγους. (8) Αν γυρνούσαμε την παραγωγή σε αποκλειστικά οργανικές καλλιέργειες, ο αριθμός των ανθρώπων που υποφέρουν θα έφτανε το 1,3 δις, υποθέτοντας πως χρησιμοποιούμε τις ίδιες εκτάσεις γης που χρησιμοποιούμε και σήμερα. Αυτό βέβαια δεν θα είναι επιτρεπτό και έτσι είναι σίγουρο πως θα αυξηθούν οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις καταστρέφοντας υπάρχοντες βιότοπους, δηλαδή οργώνοντας τα λίγα άγρια μέρη που έχουν μείνει.

Αυτή τη στιγμή καλλιεργούμε το 35% της έκτασης της γης που δεν είναι καλυμμένη με πάγους, μια περιοχή μεγαλύτερη από όλες τις πόλεις του κόσμου με τα προάστιά τους μαζί! Αυτή η ανάγκη μας για καλλιέργειες είναι μια από τις πιο καταστροφικές μας δραστηριότητες από τότε που τη ξεκινήσαμε. Φανταστείτε τί θα γίνονταν αν παίρναμε και άλλο ένα 20% γης για τις δικές μας οργανικές ανάγκες.

Αν οι οργανικές καλλιέργειες δεν υιοθετήσουν μοντέρνες μεθόδους δεν πρόκειται ποτέ να φτάσουν τα μεγέθη παραγωγής που προσφέρουν οι συμβατικές. Για να γίνει αυτό θα πρέπει να πάψει η δαιμονοπόιηση της επιστήμης, ακόμα και αν δεν χρησιμοποιούνται GMOs.

Νέα Προσθήκη: Το άρθρο αυτό δεν είναι νέο, αλλά πριν μερικές μέρες έμαθα πως ένα γενετικά τροποποιημένο φυτό, ένα φασόλι, αποσύρθηκε από τη φάση των ελέγχων. Πιο συγκεκριμένα οι έρευνες έδειξαν πως η κατανάλωσή του προκαλεί αλεργικές αντιδράσεις στα ποντίκια. Αυτό ήταν αρκετό για να πεταχτούν στα σκουπίδια έρευνες 10 ετών και πολλά εκατομμύρια δολλάρια που επενδύθηκαν. Το παραπάνω το αναφέρω ως αντι-επιχείρημα σε αυτά που μου λένε οι συνωμοσιολόγοι πως όλα «περνάνε» ψευδοελέγχους, όλα σκοτώνουν και όλα είναι ακατάλληλα. Σε αυτή τη περίπτωση είμαι σίγουρος πως κανείς δεν ήθελε να πεταχτεί και η έρευνα και το χρήμα, αλλά αυτό έγινε. Λέω τώρα…

Μύθος 4: Το ψευδοδίλημμα

Στόχος του άρθρου δεν είναι να δαιμονοποιήσω με τη σειρά μου τα οργανικά. Είναι πολύ πιθανόν τα οργανικά να είναι ο σωστός τρόπος για να αντιμετωπίσουμε τις καλλιέργειες μακροπρόθεσμα. Δυστυχώς για εμάς, βραχυπρόθεσμα, σήμερα, τα οργανικά δεν μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες μας, όσα πλεονεκτήματα και αν έχουν. Για να γίνει κάτι τέτοιο θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί η τεχνολογία και να επιτραπεί ένας άλλος τρόπος σκέψης, κάτι που σήμερα δεν είναι εφικτό.

Το γεγονός πως κάποιοι αναγνώστες, που κατά τ’ άλλα δεν είναι κακοί άνθρωποι, θα μου ευχηθούν ψόφο μόνο και μόνο γιατί γράφω ένα κείμενο που έρχεται σε αντίθεση με τα πιστεύω τους αποδεικνύει αυτό που λέω παραπάνω. Αυτή τη στιγμή και οι δύο πλευρές αρνούνται να δουν πως αυτό που έχουν μπροστά τους δεν είναι ένα δίλημμα αλλά ένα ψευδοδίλημμα. στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν μόνο δύο επιλογές, οργανικά ή μη, αλλά υπάρχει και η δυνατότητα του συνδυασμού των δύο.

10168204_275431802617464_314179489_n

Αυτό που δεν πρέπει να ξεχνάμε είναι πως όλη αυτή η συζήτηση γίνεται αποκλειστικά στις ανεπτυγμένες χώρες όπου η τροφή είναι άφθονη και μοιάζει ανεξάντλητη και όχι στις φτωχότερες. Καλώς ή κακώς τα οργανικά τρόφιμα είναι πολύ ακριβά για να δοθούν σε φτωχές χώρες και αυτό δείχνουν να το αγνοούν οι υπερασπιστές τους, κλεισμένοι μέσα στο μικρόκοσμό τους. Εδώ είναι πολύ ακριβά για τη δική μου τσέπη, πόσο μάλλον για ένα κάτοικο μιας υποσαχάριας Αφρικανικής χώρας. Έτσι όπως είναι τοποθετημένα τα οργανικά τρόφιμα, από πλευρά marketing, είναι προσιτά σε λίγους.

Ο μόνος τρόπος που υπάρχει για να ξεπεραστεί αυτό το πρόβλημα, της σύγκρουσης μεταξύ των «δύο κόσμων» είναι η κριτική σκέψη και η ενημέρωση από την επιστήμη και μόνο. Η ιδέα πως κάποιες εταιρίες τροφίμων μας πουλάνε δηλητήρια μέσω των GMOs είναι τόσο χαζή όσο και αστήριχτη. Η άλλη ιδέα πως εγώ με κάποιο τρόπο έχω συμφέροντα να προωθήσω τη μία πλευρά είναι και αυτή αστήριχτη. Οι προσπάθειες που γίνονται από διάφορες grass root οργανώσεις προκειμένου να σημανθούν τα προϊόντα που περιέχουν GMO στα συστατικά τους, εκτός από αντι-επιστημονικές είναι και αντικοινωνικές μιας και δεν λαμβάνουν υπ’ όψη πως αρκετοί δεν έχουμε χρήματα να αγοράσουμε τα ακριβότερα προϊόντα που θα προκύψουν από την αναγκαστική προσαρμογή των εταιριών στα νέα δεδομένα σήμανσης.

Τέλος, αν και το άρθρο δεν είναι ένα που αναφέρεται ειδικά στα GMO, ξέρω (με τις μαντικές μου ικανότητες) πως θα υπάρξουν σχόλια που θα κατευθύνουν εκεί τη συζήτηση. Έτσι λοιπόν στο τέλος των πηγών θα βρείτε εκτενή λίστα με έρευνες που δείχνουν πως τα GMO δεν αποτελούν απειλή για την υγεία μας.

Ξέρω, ξέρω, λέω παπαριές, είμαι εγκάθετος, κτλ, κτλ. Ξεσπαθώστε, δεν πειράζει. Προκειμένου να στηρίξω τα επιχειρήματά μου χρησιμοποιώ έρευνες οι οποίες είναι διαθέσιμες σε όλους για αξιολόγηση και όχι ιδεολογίες και άναρθρες κραυγές. Αν τα σχόλιά σας δεν είναι του ίδιου επιπέδου θα μου επιτρέψετε να τα απορρίψω αμέσως μόλις τα διαβάσω. 😉

Greek Skeptic

10487358_1541979052688772_8065511519736361490_n

Πηγές:

  1. Gold, L., Slone, T., Stern, B., Manley, N., & Ames, B. (1992). Rodent carcinogens: setting priorities Science, 258 (5080), 261-265 DOI: 10.1126/science.1411524
  2. Rotenone: Resource Guide for Organic and Disease Management. Cornell University. Available at www.nysaes.cornell.edu/pp/resourceguide/mfs/11rotenone.php (Viewed 19 Nov, 2009).
  3. Reasoned opinion of EFSA prepared by the Pesticides Unit (PRAPeR) on the 2007 Annual Report on Pesticide Residues. EFSA Scientific Report (2009) 305, 1-106
  4. Bahlai, C., Xue, Y., McCreary, C., Schaafsma, A., & Hallett, R. (2010). Choosing Organic Pesticides over Synthetic Pesticides May Not Effectively Mitigate Environmental Risk in Soybeans PLoS ONE, 5 (6) DOI:10.1371/journal.pone.0011250
  5. Dangour, A., Lock, K., Hayter, A., Aikenhead, A., Allen, E., & Uauy, R. (2010). Nutrition-related health effects of organic foods: a systematic review American Journal of Clinical Nutrition, 92 (1), 203-210 DOI: 10.3945/ajcn.2010.29269
  6. Qaim, M. The Economic Effects of Genetically Modified Orphan
    Commodities: Projections for Sweetpotato in Kenya. Agricultural Economist Center for Development Research (ZEF), No. 13-1999. PDF
  7. Mader, P. (2002). Soil Fertility and Biodiversity in Organic Farming Science, 296(5573), 1694-1697 DOI: 10.1126/science.1071148
  8. Fedoroff, N. (1999). Plants and population: Is there time? Proceedings of the National Academy of Sciences, 96 (11), 5903-5907 DOI: 10.1073/pnas.96.11.5903
  9. http://blogs.scientificamerican.com/science-sushi/2011/07/18/mythbusting-101-organic-farming-conventional-agriculture/#1

Έρευνες για την ασφάλεια των γενετικά τροποποιημένων τροφίμων:

http://dx.doi.org/10.1053/jada.2003.50029
http://dx.doi.org/10.1046/j.0960-7412.2002.001607.x
http://dx.doi.org/10.1371/journal.pbio.0000008
http://dx.doi.org/10.1641/0006-3568(2003)053[0512:affatr]2.0.co;2
http://dx.doi.org/10.1046/j.0960-7412.2003.01602.x
http://dx.doi.org/10.1016/s1360-1385(03)00057-8
http://dx.doi.org/10.1016/j.fct.2004.02.002
http://dx.doi.org/10.1111/j.0272-4332.2004.00421.x
http://dx.doi.org/10.1093/jac/dkh419
http://dx.doi.org/10.1016/j.tibtech.2004.05.002
http://dx.doi.org/10.1023/B:TRAG.0000017198.80801.fb
http://dx.doi.org/10.1016/j.fct.2004.02.019
http://dx.doi.org/10.1016/j.fct.2004.02.004
http://dx.doi.org/10.1146/annurev.ecolsys.34.011802.132406
http://dx.doi.org/10.1016/j.biopha.2005.07.013
http://dx.doi.org/10.1111/j.1365-2672.2005.02595.x
http://dx.doi.org/10.1016/j.tibtech.2004.11.004
http://dx.doi.org/10.1080/15216540500092252
http://dx.doi.org/10.1051/ebr:2007020
http://dx.doi.org/10.1051/ebr:2007018
http://dx.doi.org/10.1111/j.1469-8137.2006.01710.x
http://dx.doi.org/doi:10.2903/j.efsa.2010.1879
http://dx.doi.org/10.1021/jf0511650
http://dx.doi.org/10.1111/j.1523-1739.2006.00534.x
http://dx.doi.org/10.1016/j.appet.2005.11.005
http://dx.doi.org/10.1051/ebr:2007021
http://dx.doi.org/10.1051/ebr:2007017
http://dx.doi.org/10.1051/ebr:2007022
http://dx.doi.org/10.1007/s00003-006-0061-y
http://dx.doi.org/10.1051/ebr:2007023
http://dx.doi.org/10.1038/sj.embor.7400769
http://dx.doi.org/10.1007/s00253-006-0449-8
http://dx.doi.org/10.1016/j.fct.2007.05.028
http://dx.doi.org/10.1146/annurev.phyto.45.062806.094434
Θοδωρής Μαγουλάς

Θοδωρής Μαγουλάς

Αρθρογράφος - Ερευνητής
Θοδωρής Μαγουλάς

Latest posts by Θοδωρής Μαγουλάς (see all)

  • poexania

    Φιλε μου καλα ολα αυτα δεν λεω, απλα δεν ειναι μονο το πως παραγεις κατι, αλλα και πως κανεις τη διανομη. Δηλαδη δεν ειναι οτι αυτη τη στιγμη δεν μπορουμε να παραξουμε αρκετα για να τους ταισουμε ολους-αλωστε οι χωματερες δειχνουν οτι πεταμε κιολας-αλλα οτι δεν εχει νοημα να παραξουμε οτι δεν μπορει να πωληθει. Και ετσι οι φτωχες περιοχες του πλανητη, επειδη δεν μπορουν να καταναλωσουν ακομα και εκεινα που οι ιδιες παραγουν, γιατι δεν εχουν λεφτα να τα αγορασουν, μενουν αποκλεισμενες απο βασικα ειδη διατροφης(και βαρμακα και και και). Αυτο το συστημα λεγεται καπιταλισμος, και στα πλαισια του καπιταλισμου εχει νοημα να παραχθει μονο οτι μπορει να πουληθει στην επιθυμητη τιμη ως εμπορευμα, για αυτο και στα πλαισια του καπιταλισμου, οσο αποδοτικες μεθοδοι καλλιεργειας και αν βρεθουν, η υγειινες, παντα θα υπαρχουν πεινασμενοι.

  • John Smith

    Το πρόβλημα είναι ότι και στη μία και στην άλλη περίπτωση, το θέμα «κέρδος» παίζει πολύ μεγάλο ρόλο.

    Όπως τα «βιολογικά» και «οργανικά» προϊόντα προσπαθούν να παρουσιαστούν ως καλύτερα για να πουληθούν ακριβότερα, έτσι και τα GMO προσπαθούν να παρουσιαστούν ως ίσης αξίας για να μην αποσυρθούν από τις αγορές. Και η άποψη ότι «η επιστήμη αποδεικνύει ότι…» έχει από ελάχιστη έως καθόλου αξία, διότι μιλάει για ιδανικές συνθήκες στις οποίες όλα γίνονται σύμφωνα με τις οδηγίες. Αυτές όμως οι οδηγίες μπαίνουν εύκολα στο περιθώριο όταν εμποδίζουν τις εταιρίες να βγάλουν περισσότερα, και κανείς δεν μπορεί να ξέρει πότε γίνεται αυτό.

    Προσωπικά ποτέ δεν σκοτίστηκα ιδιαίτερα για το αν αυτό που τρώω είναι οργανικό ή όχι, εκτός και εάν ήξερα ότι κάποιο συγκεκριμένο προϊόν είχε θέμα. Από εκεί και πέρα δεν εμπιστεύομαι απόλυτα τίποτα από όσα λένε είτε οι μεν είτε οι δε.

  • ΚωΚ

    επισης το λαθος του ανθρωπου ειναι που χρησιμοποιει ταπαντα για κερδος και που ολοι μας τα δεχομαστε.Πισω απο τα φυτοφαρμακα ειναι εταιρειες, χρημα, πισω απ ολα ειναι χρημα.Αυτο που μας εδωσε η φυση ομως ειναι τσαμπα..αναρωτηθειτε λοιπον, ειναι αυτονοητο ποιο ειναι το σωστο.
    Επισης ολα θα γινοντουσταν πολυ καλυτερα αν χρησιμοποιουσαμε το πιο απλο, μια διαδικασια ολοκληρησ της Φυσης μας…την ανακυκλωση. Τα παντα στη φυση ειναι φτιαγμενα για να ανακυκλωνονται , απο εκει ξεκινουν και εκει καταληγουν,ολα , εκει καπου βρισκεται η απαντηση και εκει ειναι το κλειδι.

    αυτο παλι με τισ εκτασεις για καλλιεργειες και καταστροφολογια δεν το καταλαβα..δεν με αφορα το οργανικο, το βιολογικο το προτιμω ναι αλλα φανταζομαι ειναι αλλο?περαν αυτου με τα οργανικα ξερετε ποσεσ εκτασεις εχουμε για καλλιεργιες και βασανιστηρια ζωων που ερχονται στο πιατο μας?

  • ΚωΚ

    δηλαδη το να επεμβουν επιστημονες να τροποποιησουν , να λλαξουν δομεσ φυτων και ανθρωπων μετεπειτα , να βαλουν και να βγαλουν το θεωρειται φυσιολογικοτατο…εγω ενα ξέρω ..οτι η φυση ειναι σοφή, αρκει να ξερεισ τι σου λεει. Και το θεμα ειναι για τι ειμαστε φτιαγμενοι, και γιατι ειναι η φυση ετσι φτιαγμενη, καποιοσ λογοσ υπάρχει. Τωρα αν ακποιοσ ειναι αλλεργικος καπου ε δε θα αφαιρεσουμε ολοκληρο το συστατικο και απο αλλους που δεν ειναι, εξαλλου πως ειμαστε σιγουροι οτι ενα συσταικο οφειλεται για αλλεργια, όταν προφανως να ειναι ολοκληρη η δομη του dna του ανθρωπου αυτου ετσι ωστε να ειναι αλλεργικοσ σε αυτο.ας μη το φαει λοιπον..

  • George Papadakis

    Η γεύση δεν έχει να κάνει με την «οργανική» ή μη καλλιέργεια αλλά με το πότισμα. Αν το έχεις φουσκώσει με συνεχή ποτίσματα το λαχανικό ή το φρούτο τη γεύση να βγάλει; Η διαφορά που δήθεν βρίσκουν οι καταναλωτές είναι πλασέμπο.
    Για να υπάρχει ουσιαστική διαφορά στην ποιότητα και την τιμή των αγροτικών προϊόντων μπορούμε να συγκρίνουμε μόνο την «φυσική καλλιέργεια» με την συμβατική καλλιέργεια.
    Στην 1η δεν οργώνεις, δεν χρησιμοποιείς φυτοφάρμακα και λιπάσματα και ΔΕΝ ποτίζεις.
    Στη 2η κάνεις απ’όλα.
    Τώρα πως γίνεται η 1η (που ακούγεται too good to be true) ας το googlάρει όποιος ενδιαφέρεται.
    Τα GMO κλπ πάντως προσωπικά τα απορρίπτω απλά και μόνο γιατί η φύση είναι πολύ πιο περίπλοκη από ότι φαίνεται να της αποδίδει η κάθε Mosanto.

  • Sp Kam

    Έχω αφήσει το προηγούμενο άρθρο σου σχετικά χωρίς να κυτάξω την τελευταία σου απάντηση. Λίγος χρόνος βλέπεις. Όμως πήρε σήμερα το μάτι μου το παρόν και είπα να κάνω ένα τσεκ σε ένα σημείο. Δεν σημαίνει βέβαια ότι δεν πρέπει να το ψάξει κανείς γενικότερα. Οπότε κάπου γράφεις:

    «Σε πρόσφατη έρευνα βρέθηκε πως λίγο πάνω από το 1% των οργανικών τροφών που καλλιεργούνται στην Ευρώπη έχουν υψηλότερα επίπεδα φυτοφαρμάκων από τα επιτρεπτά και τα φυτοφάρμακα που βρέθηκαν ήταν μη οργανικά (3)»

    Η παραπομπή σου οδηγεί σε μια σελίδα της European Food Safety Authority (EFSA). Επειδή με δυσκόλεψε το συγκεκριμένο paper (αλήθεια γιατί δεν έβαλες παραπομπή;), θα παραπέμψω σε μια σελίδα της European Food Safety Authority (EFSA) όπου μπορούμε να δούμε μια σχετική ανακοίνωση της, και που υποψιάζομαι ότι αφορά το συγκεκριμένο paper.

    http://www.efsa.europa.eu/en/press/news/praper100712.htm The European Food Safety Authority (EFSA) has published its Annual Report on Pesticide Residues, which provides an overview of pesticide residues in food[1] in the European Union during 2008[2] and assesses the exposure of European consumers to those residues through their diets. The report shows that 96.5% of the samples analysed comply with the maximum residue levels (MRLs) of pesticides permitted for food products in the EU.

    The report says that 3.5% of all analysed samples exceed the legal Maximum Residue Levels.; in 2007, 4.2% of pesticides exceeded the legal MRL limits. In total, more than 70,000 samples of nearly 200 different types of food were analysed for pesticide residues. The monitoring methods used by EU Member States allow for up to 862 different pesticides to be detected.

    Residue levels and exposure
    More pesticide residues exceeding the MRLs were found in food imported from countries outside the European Union (7.6 %) than in samples originating in the EU (2.4 %). According to the results from the EU coordinated pesticides programme, which was designed to collect comparative data for all Member States, the percentage of samples free of pesticide residues has increased in comparison with previous years. In 2008 no pesticide residues were detected in 62.1 % of the samples tested, whereas in the years 2005 to 2007 52.7 % to 58.0 % of samples did not contain measurable pesticide residues.

    Out of 2,062 samples of baby food, 76 contained traces of pesticides and the legal limit was exceeded in only 4 samples (0.2 %). European legislation in this area is very restrictive and allows no more than 0.01 mg/kg of any single pesticide residue.

    Concerning organic products, MRLs were exceeded in 0.9% of the samples analysed. EU legislation allows only a very limited number of pesticides to be used in organic food production. There are no specific MRLs for organic products; the same MRLs apply as those for conventional products.

    Αν δεν κάνω λάθος το 3,5% είναι περίπου τετραπλάσιο του 0,9% Με άλλα λόγια η πιθανότητα να πέσει κανείς σε τρόφιμα με υπέρβαση των επιτρεπτών ορίων φυτοφαρμάκων, όταν καταναλώνει βιολογικά τρόφιμα είναι κάπου τέσσερις φορές μικρότερη, και αφορά ένα μικρότερο αριθμό φυτοφαρμάκων από αυτά που χρησιμοποιούνται στις μη βιολογικές καλλιέργειες. (περίπου γιατί δεν έχουμε ακριβώς την σχέση οργανικών και μη οργανικών, αλλά συνόλου και οργανικών.)
    Αν δεν κάνω λάθος, αυτό εκτός του ότι συνηγορεί υπέρ της χρήσης βιολογικών προϊόντων, έρχεται σε αντίθεση με το παραμύθι, ότι η βιολογική καλλιέργεια απαιτεί πολλαπλάσιες ποσότητες φυτοφαρμάκων……

    Αυτό μας λέει η European Food Safety Authority (EFSA) και όχι κανένας βιολογικός καλλιεργητής. Κάτι ανάλογο είχα επισημάνει και σε προηγούμενο άρθρο σου.
    ================

    Για την γεύση τώρα, οφείλω να σου δώσω και ένα δίκιο. Τα βιολογικά τρόφιμα που συχνά αγοράζουμε δεν είναι μόνο προϊόντα διαφορετικής καλλιέργειας, αλλά συνήθως και διαφορετικά. Έτσι συνήθως δεν θα αγοράσουμε αποφλοιωμένο ρύζι από οικολογάδικο, ούτε αλεύρι ολικής από συμβατική καλλιέργεια. Έτσι ίσως οι περισσότερες διαφορές που παρατηρούμε υπέρ των βιολογικών, να οφείλονται σε διαφορετικά προϊόντα. Όμως στο λάδι ή το αυγό που έχω συχνά δοκιμάσει από βιολογικές ή μη βιολογικές καλλιέργειες, βρίσκω ότι οι διαφορές είναι αισθητές. Τι να κάνουμε άλλη η γεύση στο αυγό της αλανιάρας κότας….

    Θέτεις και πολλά άλλα ενδιαφέροντα ζητήματα που αξίζει ίσως να τα σχολιάσει κανείς, όπως το θέμα της σκοπιμότητας χρήσης τροποποιημένων σπόρων, που φοβάμαι ότι το εξετάζεις κάπως μονόπλευρα, όχι λόγο κακής προαίρεσης, αλλά όπως και να το κάνουμε δεν μπορεί να είσαι ειδικός σε όλα. Ελπίζω ότι θα επανέλθω.

  • Τάκης.Χ.

    Εγώ θά τό πάω ακόμη πιό πέρα καί θά πώ ότι καί τά αντιοξειδωτικά μούφα είναι.

  • Verking

    Είμαι από τους ανθρώπους που θέλουν το πιττόγυρο απ’ όλα και την πίττα να έχει κάνει πιο πριν βουτιά στο λάδι που έχει στάξει από τις προηγούμενες.
    Οπότε δεν έχω ιδιαίτερη έφεση στα οργκάνικ και δε συμμαζεύεται.
    Όμως το άρθρο (όπως δυστυχώς αρκετά από τα άρθρα του site τελευταία) έχουν διάχυτο το ύφος: «είστε μαλάκες ανορθολογικοί, εγώ ψάχνω καλύτερα» που το μόνο που καταφέρνουν είναι να αποξενώνουν τον αναγνώστη που έχει αμφιβολίες (για τους «σίγουρους» της μιας ή της άλλης πλευράς δε χρειάζεται να δαπανηθεί φαιά ουσία και bytes για να πειστούν, έχουν πειστεί ήδη)
    Επίσης θα ήταν καλύτερο να δημοσιεύσετε μεταφρασμένη μία αυτούσια μελέτη κάποιου που υποστηρίζει τα ίδια με εσάς και όχι να προβαίνετε σε παράθεση στοιχείων που εσείς συλλέξατε γιατί είμαι σίγουρος ότι ούτε δόκτωρ Διατροφολόγος, Γεωπόνος ή Τεχνολόγος Τροφίμων είστε. Και το λέω αυτό γιατί τα στοιχεία που παραθέτουν οι μελέτες/δημοσιεύσεις δεν είναι πάντα εύκολα ερμηνεύσιμα.
    Παράδειγμα:
    Γράφετε:
    Σε πρόσφατη έρευνα βρέθηκε πως λίγο πάνω από 1% των οργανικών τροφών που
    καλλιεργούνται στην Ευρώπη έχουν υψηλότερα επίπεδα φυτοφαρμάκων από τα
    επιτρεπτά και τα φυτοφάρμακα που βρέθηκαν ήταν μη οργανικά! (3)

    Αυτό από μόνο του δε λέει και πολλά. Το 1% είναι πολύ ή λίγο; Λέει κάτι για το αν τα «οργανικά» είναι ανασφαλή ή όχι; Προσωπική απάντηση: «δεν ξέρω». Σημαίνει κάτι; Προσωπική απάντηση: Γύρω από τα «οργανικά» έχει στηθεί ολόκληρη μπίζνα και κάποιοι (ας πούμε 1%) αισχροκερδούν / εξαπατούν τους πελάτες τους. Πιθανώς όμως ένας Φον Κλαούζενμπουργκ Δόκτωρ Τεχνολογος Τροφίμων του παν/μίου Χαϊδελβέργης να το έχει ερμηνεύσει σύμφωνα με τους κανόνες της επιστήμης και της τεχνικής και να είναι σαφώς πειστικότερος

  • Ηφαιστίωνας

    Δείτε και αύτο το βίντεο https://www.youtube.com/watch?v=4Qa6QXBxxWw ^^

  • Bernard Wrangle

    Μου δημιουργήθηκε μια απορία διαβάζοντας το άρθρο σου. Αν τα βιολογικά προϊόντα δεν είναι τόσο οικολογικά όσο διαφημίζονται, τότε ποιά η διαφορά τους με τα «συμβατικά»; Δεν μιλάμε ούτε για γεύση, ούτε για θρεπτικά στοιχεία, μιλάμε για α) επιβάρυνση περιβάλλοντος και β) συνέπειες στο ανθρώπινο σώμα λόγω των φυτοφαρμάκων.

    Και δυο παρατηρήσεις: στο 3ο κομμάτι του άρθρου, όπου το βάρος πρέπει να πέσει στην κατάρριψη του μύθου ότι τα βιολογικά προϊόντα είναι περισσότερο οικολογικά, «ξεπετάς» το θέμα σε τρεις γραμμές (Ένα επιχείρημα υπέρ του τρίτου μύθου είναι αυτό με τα φυτοφάρμακα που δεν είναι επιβαρυντικά για το περιβάλλον. Είδαμε όμως πως σε κάποιες περιπτώσεις αυτό δεν ισχύει και τα οργανικά φυτοφάρμακα είναι εξίσου επιβαρυντικά.) κι έπειτα γράφεις 9 παραγράφους για τα GMO. Δεν κρίνω την ορθότητα όσων αναφέρεις, απλά μου φαίνεται πως στο σημείο αυτό παρασύρθηκες λίγο εκτός θέματος, με ένα rant, αντί να αναλύσεις το θέμα στο οποίο έπρεπε να δοθεί το βάρος. Κοντολογίς, ήθελες να πεις ότι «τα βιολογικά προϊόντα δεν είναι τόσο οικολογικά όσο πιστεύουμε» και είπες «τα GMO είναι πιο οικολογικά από τα βιολογικά». Ναι, μα αυτό δεν αποδεικνύει το Α.

    Και η δεύτερη παρατήρηση πάει για το 1ο κομμάτι, όπου λες «Οι έρευνες έχουν δείξει πως το χημικό αυτό επιτίθεται στα μιτοχόνδρια των κυττάρων και για αυτό το λόγο είναι επικίνδυνο στους ανθρώπους και τα θηλαστικά ενώ σε αρουραίους έχει βρεθεί να δημιουργεί συμπτώματα σαν του Αλτσχάιμερ». Όπως πολύ σωστά επεσήμανες στο άρθρο περί τεχνητών γλυκαντικών, το ότι μια ουσία Χ έχει μια Ψ επίδραση στον αρουραίο, δεν σημαίνει πως θα παρατηρηθεί και η ίδια επίδραση στον άνθρωπο. Θα μπορούσες να κάνεις μια παρόμοια αναφορά κι εδώ, ώστε να μην κατηγορηθεί το άρθρο πως είναι biased.

    Keep up the good work 🙂

    • Alexander Nikolaidis

      Θα απαντησω για τις μελετες στα ποντίκια ως κατιτις σχετικος με το θεμα. Οι ερευνες με τις υποτιθέμενες αρνητικες συνεπειες(?) τις ασπαρταμης εγιναν με υπερφυσιολογικες δοσεις που κανενας φυσιολογικός άνθρωπος δεν προκειται ποτε στην ζωη του να φάει. Πεισσοτερες λεπτομερειες εχω στα σχολια μου στο συγκεκριμένο αρθρο.
      Αντιθετα η rotenone εχει επιδείξει αρνιτικες συνέπειες σε συγκεντρωσεις εξαιρετικά χαμηλες από 150ppm δηλαδη εναν κοκκο αλατιου σε ενα μπουκαλι νερο.
      http://www.ncbi.nlm.nih.gov/m/pubmed/12748733/

      • Bernard Wrangle

        Ευχαριστώ για τη διευκρίνηση, Αλέξανδρε