Τα Ζώδια και τα Ζώα

In Critical Thinking, Αερολογίες - μπούρδες. by Γιώργος Γιώτης12 Comments

horoscope

Ψευδοεπιστήμες στην εποχή της επιστήμης από τον Νίκο Δήμου

Όταν κάποιος με ρωτάει: «Τι ζώδιο είστε;» με πιάνει απελπισία.

Ο άνθρωπος, σκέπτομαι, ζει στην εποχή των Σουμερίων και των Βαβυλωνίων! Είναι δυνατόν, μετά από τόσες χιλιάδες χρόνια επιστημονική έρευνα, να πιστεύει ακόμα στην Αστρολογία!

Δυστυχώς δεν είναι ο μόνος. Σύμφωνα με μία δημοσκόπηση της Gallup (1990, δείγμα 1232 ενήλικες Αμερικανοί) το 52% του συνόλου εμπιστεύεται την Αστρολογία. Δηλαδή η πλειοψηφία! Κι ας μην έχει αποδειχθεί ποτέ (πειραματικά και στατιστικά) ότι υπάρχει αιτιολογική σχέση ανάμεσα στις κινήσεις των άστρων και των ανθρώπων. (Αντίθετα, ό,τι προσπάθειες έγιναν, απέδειξαν περίτρανα την έλλειψη κάθε αντιστοιχίας).

Κι όμως από καμία «σοβαρή» εφημερίδα μας δεν λείπει το ωροσκόπιο. Οι αστρολόγοι των ΜΜΕ γίνονται «μεντιατικές» προσωπικότητες, κι αντί να στιγματίζονται ως απατεώνες, πλουτίζουν χάρη στην ευπιστία των αφελών.

Astrology-Krishna-Conciousness1

Ζούμε στην εποχή της επιστήμης και της τεχνολογίας. (Η δεύτερη δεν είναι άλλο από την εφαρμογή και υλοποίηση της πρώτης). Οι αποδείξεις για την εγκυρότητα της επιστημονικής μεθόδου είναι χειροπιαστές και καθημερινές – από τον διακόπτη που ανάβει το φως μέχρι το κινητό τηλέφωνο. Χάρη στην επιστήμη έχει διπλασιαστεί ο μέσος όρος της ζωής μας, έχουν καταργηθεί οι αποστάσεις, έχουν φωτιστεί μεγάλα μυστήρια του σύμπαντος, έχουν εξαφανιστεί φοβερές ασθένειες, έχουν βελτιωθεί οι καθημερινές συνθήκες της ζωής μας.

Από όλες τις ανθρώπινες δραστηριότητες, μόνο η επιστήμη προοδεύει. Μόνο αυτή ανακαλύπτει διαρκώς καινούργια «παραδείγματα» που είτε συμπληρώνουν είτε ανατρέπουν τα παλιά. Στις τέχνες, στην φιλοσοφία, στην ποίηση, δεν μπορεί κανείς να ισχυριστεί ότι υπάρχει πρόοδος σε σχέση με τους αρχαίους Κινέζους, Ινδούς ή Έλληνες. Αλλά η επιστήμη καλπάζει. Στα τελευταία πενήντα χρόνια έχει προσθέσει περισσότερη γνώση από όση είχε μαζέψει η ανθρωπότητα σε όλη της την ιστορία.

Τείνουμε να σνομπάρουμε την «πρόοδο» κι αυτό το κάνουμε από τις άνετες κατοικίες μας (με κλιματισμό και θέρμανση), από τα σύγχρονα νοσοκομεία μας, τα γεμάτα ψυγεία μας και τα γρήγορα αυτοκίνητα και αεροπλάνα μας. Ας πάει να μιλήσει κανείς εναντίον της προόδου σε φτωχούς του Τρίτου Κόσμου και θα τον πάρουν με τα λεμόνια (αν έχουν…) Αυτοί ζουν σαν τους μακρινούς πρωτόγονους προγόνους μας, κυνηγημένοι από την στέρηση, τα καιρικά φαινόμενα, τις επιδημίες, τους λιμούς.

Κι όμως. Παρόλη την ορατή πρόοδο της επιστήμης, παρόλη την καθημερινή επιβεβαίωση της επιστημονικής μεθοδολογίας, έχουμε γεμίσει ψευδο-επιστήμες, παρα-επιστήμες, δεισιδαιμονίες, μυστικιστικά και αποκρυφιστικά δόγματα, παράλογες θεωρίες. Άνθρωποι υποφέρουν (και ενίοτε πεθαίνουν) επειδή, αντί για την ιατρική επιστήμη, εμπιστεύονται «εναλλακτικές» θεραπείες. Άλλοι πληρώνουν μεγάλα ποσά σε μέντιουμ και μάντεις για να τους αποκαλύψουν αυτά που κανείς δεν είναι δυνατόν να γνωρίζει.

funny-pictures-science1

Γιατί υπάρχει αυτή η τόσο χτυπητή αντίθεση; Γιατί στην εποχή της επιστήμης θάλλουν τόσο πολύ οι αντι-επιστημονικές δοξασίες; (Τέτοιες ονομάζω όσες ισχυρίζονται ότι περιγράφουν και ερμηνεύουν φαινόμενα, χωρίς να καταθέτουν την μεθοδολογία τους και χωρίς να εκτίθενται στον συστηματικό πειραματικό έλεγχο της δοκιμής και του λάθους).

Μία εξήγηση λέει πως η εξέλιξη της νοοτροπίας των ανθρώπων δεν συμβαδίζει με την ανάπτυξη της επιστήμης. Αν σήμερα το 52% πιστεύει στην Αστρολογία, τον Μεσαίωνα πρέπει να ήταν το 99%. Κι ίσως χρειασθούν ακόμα μερικοί αιώνες για να αποκτήσει ο μέσος άνθρωπος μία νοητική θωράκιση εναντίον όλων όσοι προσπαθούν να του υποβάλουν διάφορες παράλογες (αλλά χρήσιμες για τις ανάγκες του) ψευτοθεωρίες. Η επιστήμη μπορεί να πέτυχε πολλά – αλλά δεν έλυσε βασικά προβλήματα της ζωής: από την γνώση του μέλλοντος, μέχρι το μυστήριο του θανάτου.

Εκεί λοιπόν εισχωρεί η παρα-επιστήμη που διατείνεται ότι συμπληρώνει τα κενά. Μερικοί μάλιστα έχουν τρομάξει με την ταχύτητα της εξέλιξης και τις αρνητικές της πλευρές. Έτσι γυρίζουν το βλέμμα προς τα πίσω, προς την αγνή και «φυσική» ζωή, τις αθώες και άδολες ρίζες. (Όλα αυτά ξεκινάνε από τον «ευγενή άγριο» του Ρουσσώ και τους Ρομαντικούς απογόνους του).

Η διάδοση των ψευδοεπιστημών έχει άμεση σχέση με την παρακμή των θρησκειών και του θρησκευτικού συναισθήματος. Ο άνθρωπος, χάνοντας την πίστη του στις ξεκάθαρες συντεταγμένες του θρησκευτικού δόγματος, αναζητεί εναλλακτικές λύσεις.

Βέβαια και οι θρησκείες δεν είναι άλλο παρά θεσμοποιημένες δεισιδαιμονίες. Απλώς τις έχουμε συνηθίσει. (Είναι πιο εύκολο να το καταλάβουμε αυτό αν δούμε τις θρησκείες των άλλων – ή προσπαθήσουμε να δούμε ψύχραιμα την δική μας με τα μάτια των άλλων: πως π. χ. τους φαίνεται η Άμωμη Σύλληψη ή το ομοιούσιον της Αγίας Τριάδος). Και είναι χαρακτηριστικό το πόσο συστηματικά και πεισματικά κυνηγάνε οι εκκλησίες τις λεγόμενες «αιρέσεις» αλλά και τις παραφυσικές πρακτικές, που δεν είναι άλλο από ανταγωνιστικά μαγαζιά.

Από τη στιγμή λοιπόν που ο άνθρωπος έχει ανάγκη από μεταφυσική παρηγοριά (εκεί η επιστήμη δεν έχει να προσφέρει) και δεν την βρίσκει πια στην παραδοσιακή πίστη του, είναι φυσικό να καταφεύγει σε κάθε είδους δοξασίες οι οποίες εμφανίζονται πιο εκσυγχρονισμένες (π. χ. αστρολογία με ηλεκτρονικούς υπολογιστές!).

Φτάσαμε στην ρίζα του προβλήματος. Η ανασφάλεια και αδυναμία του ανθρώπου τροφοδοτούν όλες αυτές τις καταστάσεις. Το ανθρώπινο ον αργεί να ενηλικιωθεί. Δυσκολεύεται να αντιμετωπίσει τον κόσμο χωρίς Πατρική Προστασία ή Μεταφυσική Παραμυθία. Ακόμα κουβαλάει μέσα του το δέος του πρωτόγονου. Βαθιά του κρύβει ένα φοβισμένο ζώο. Τον φόβο και το δέος εκμεταλλεύονται όλοι οι ψευδοπροφήτες. Πουλάνε ναρκωτικά του νου – συχνά πιο επικίνδυνα από την ηρωίνη.

(Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία 3.8.2003)

by antichainletter

Γιώργος Γιώτης

Γιώργος Γιώτης

Αρθρογράφος - Ερευνητής
Γιώργος Γιώτης
Σας δίνουμε τη δυνατότητα να σχολιάσετε τις αναρτήσεις μας, αλλά διατηρούμε το δικαίωμα να μη δημοσιεύσουμε το σχόλιο που θα περιέχει:

1. Απειλές, ύβρεις, συκοφαντίες και προσβολές.
2. Προσωπικά δεδομένα τρίτων.
3. Σχόλια, άσχετα με τη δημοσίευση.
4. Θεωρίες συνωμοσίας και hoaxes που παρουσιάζονται σαν πραγματικά με σκοπό να παραπλανήσουν.
5. Πολλαπλά, όμοια σχόλια. (Δημοσιεύουμε μόνο το ένα)
6. Διαφημίσεις προϊόντων ή υπηρεσιών.
7. Πολιτική Προπαγάνδα.
8. Κακόβουλα σχόλια από ψεύτικους χρήστες του disqus.
Επίσης σας παρακαλούμε τα σχόλια σας να μην είναι ιδιαίτερα μακροσκελή και σε άλλη γλώσσα ή με λατινικούς χαρακτήρες.
Ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και οι διαχειριστές της σελίδας ellinikahoaxes ουδεμία νομική ή άλλη ευθύνη φέρουν. Στην περίπτωση που υπάρχει οποιοδήποτε πρόβλημα με σχόλιο αναγνώστη, παρακαλούμε να επικοινωνήσετε μαζί μας.
  • John Smith

    Το πρόβλημα δεν είναι το τι πιστεύει ο καθένας. Καμία πίστη δεν φαίνεται λογική σε όποιον δεν την ασπάζεται, γιατί καλείται να δεχτεί πράγματα που δεν μπορεί να επιβεβαιώσει μόνος του. Το πρόβλημα είναι όταν κάποιος θεωρεί ότι η πίστη του μπορεί να αποδειχθεί επιστημονικά, ή -ακόμα χειρότερα- να αντικαταστήσει την επιστήμη.

  • Γιώργος Μεταξάς

    Ενδεχομένως, η επίδραση των ζωδίων στον χαρακτήρα στην πραγματικότητα να σχετίζεται με την εποχή της γέννησης, ή της σύλληψης, ή της διαμόρφωσης κάποιου συγκεκριμένου παράγοντα στο έμβρυο στη διάρκεια της κύησης. Φυσικά, επίδραση από πλανήτες ή εβδομαδιαία πρόγνωση δεν έχει λογική, και προφανώς απαντάει μόνο στο άγχος του ανθρώπου για το άγνωστο.

  • george

    πολυ ωραιο .

  • leon06010

    Που να δω την Κίτσα Μητέρα ή τη Δάση Φίλιου (μην πω τα κανονικά τους ονόματα κ μπλέξω) πίσω απ’τις φυλακής τα σίδερα για απατεωνιές κ ας πληρώσω κ ΕΝΦΙΑ…

  • Κώστας Οδατζής

    Και πάνω που έλεγα ότι η σελίδα είναι ΟΚ βλέπω αυτό το άρθρο και προβληματίζομαι.

    Σε όλα αυτά περί αστρολογίας που γράψατε έχετε δίκιο. Αυτή όμως είναι η μισή αλήθεια και σίγουρα όταν κάτι είναι ημιμάθεια είναι και παραπληροφόρηση μετέπειτα.

    Σίγουρα καμία σχέση δεν έχουν τα άστρα και οι περισσότεροι αστρολόγοι το ξέρουν πολύ καλά αλλά συνεχίζουν την τακτική τους. Μια τακτική που ξεκίνησε από χιλιάδες χρόνια πρίν και εξακολουθεί να «δουλεύει» ακόμη και σήμερα. Το πώς ακριβώς ξεκίνησε η αστρολογία και από ποιά στάδια πέρασε είναι μεγάλη ιστορία και δεν θέλω να μακρυγορώ.

    Επίσης μεγάλη ιστορία είναι και το γιατί εξακολουθούν να έχουν αυτή την τακτική ακόμα και σήμερα παρ’όλο που εξελίχθηκε τόσο ή επιστήμη και πολλοί από αυτούς γνωρίζουν πλέον όλη την αλήθεια.

    Αυτή είναι και ή ουσία που πρέπει να σεβαστούμε και να κρατήσουμε. Την αλήθεια..!

    Η αλήθεια βεβαίως έχει να κάνει με την παρατήρηση των ανθρώπων σε σχέση με την ημέρα γέννησής τους ή σύλληψής τους καλύτερα (το ίδιο είναι) οργανωμένη σε στατιστική βάθους χιλιάδων χρόνων. Δεν μπορώ να γνωρίζω από πότε ακριβώς τα στοιχεία τα οποία είχαν μαζέψει ήταν αρκετά για να εκφράζουν σε καλό επίπεδο την πραγματικότητα…

    Το σίγουρο είναι ότι ακόμα βελτιώνονται. Πάντως σήμερα έχουν φτάσει σε αρκετά καλό επίπεδο και έχουν μεγάλο ενδιαφέρον τα στοιχεία αυτά γιατί φαίνεται να έχουν άμεση σχέση με την πραγματικότητα.

    Δηλαδή όταν κάποιος γεννιέται κάποια συγκεκριμένη εποχή ή συλλαμβάνεται κάποια συγκεκριμένη εποχή τέλος πάντων φαίνεται τελικά ότι κατά την διάρκεια της όλης ανάπτυξής του ενδυναμώνονται ή αποδυναμώνονται κάποια γενικά σχετικά χαρακτηριστικά του χαρακτήρα του. Η φύση μπορεί και παίζει το ρόλο της..! Και όταν λέμε ότι η φύση παίζει ρόλο εννοούμε π.χ. περιβαλλοντικά στοιχεία όπως το κλίμα (θερμοκρασία-υγρασία-βαρομετρικά και άλλα πολλά) τα οποία μπορούν και μας επηρεάζουν ακόμα και σαν ενήλικες (προσωρινά ή λίγο) (π.χ. όταν βρέχει σε επηρεάζει κάπως συναισθηματικά). Όταν όμως μιλάμε για βρέφη που σ’αυτή την περίοδο ουσιαστικά χτίζουν αυτό που λέμε ψυχισμός (ότι κι αν εννοεί ο καθένας μ’αυτή τη λέξη) τότε παίζουν όλα ρόλο. Σχεδόν τα πάντα. Η φύση είναι αρκετά ισχυρός παράγοντας που ακόμα και σε καταφύγιο να μεγαλώσει κάποιος πιστεύω ότι δεν θα εξαλείψει πλήρως την επιρροή της. Φυσικά ο κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός..! Είπαμε ότι η φύση είναι μόνο ένας από τους άπειρους παράγοντες που παίζουν ρόλο. Απ’ότι φαίνεται όμως είναι σημαντική η επιρροή της. Αφού χρησιμοποιώντας και μόνο σε σχέση προς αυτή στατιστικά μπορούμε κάλλιστα να κατηγοροποιήσουμε σε τουλάχιστον 12 βασικές κατηγορίες (μήνες) τους ανθρώπους σε σχέση με κάποια ψυχικά χαρακτηριστικά που παρατηρείται ότι είναι αυξημένα ή μειωμένα μεταξύ των κατηγοριών και φαίνεται να ισχύει σε ποσοστό εώς και 80%. Σίγουρα κάτι τέτοιο δεν μπορεί να το πεί κανείς τυχαίο. Είναι πολύ καλή δουλειά στατιστικών αποτελεσμάτων που προκύπτει μέσα από την παρατήρηση της συμπεριφοράς των ανθρώπων επί χιλιάδες χρόνια. Φυσικά και δεν έχει σχέση με οτιδήποτε άλλο πέραν της παρατήρησης και μελέτης των ανθρώπων.

    Όντως λοιπόν υπάρχουν κοινά χαρακτηριστικά μεταξύ των «ζωδίων» που όμως καμιά σχέση δεν έχει η λέξη όπως και καμία σχέση δεν έχουν οι πλανήτες και άλλοι τέτοιοι ηλίθιοι συσχετισμοί. Το όλο πρόβλημα σχετικά με την παπατζήδικη τακτική που ακολουθούν έγκειται στο πώς ξεκίνησε όλο αυτό και άλλαζε σιγά-σιγά (για αυτούς) όπως και σε πολλά συμφέροντα τα όποια παίζονται σήμερα σε σχέση με όλα τα «μεταφυσικά». Πλέον είναι ελάχιστοι εκείνοι οι αστρολόγοι που είναι ηλίθιοι και πιστεύουν στα «άστρα» αλλά υπάρχουν κι αυτοί..! Θέλω να πιστεύω ότι κάποια στιγμή στο μακρινό μέλλον θα αλλάξουν τακτική, κάτι το όποιο αν το έκαναν πολύ πιο νωρίς τώρα θα ήταν μια ακόμη πετυχημένη επιστήμη ή τουλάχιστον ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της ψυχολογίας.

    Η αλήθεια λοιπόν για την «αστρολογία» είναι αυτή και η μόνη που ισχύει αλλά μιξαρισμένη μέσα σε ένα κάρο μαλακίες περί άστρων ή ακόμα και μελλοντολογικές βλακείες και έχει καθιερωθεί πλέον να δέχεται μεγάλη απαξίωση από τους ανθρώπους και καλά κάνουν… αλλά μαζί με τα ξερά καίγονται και τα χλωρά..! Αυτοί όμως το χαβά τους γιατί καταφέρνουν ακόμα και εν έτη 2015 να ‘κονομάνε..! Οπότε γιατί να το αλλάξουν το παραμύθι..?

    Κρατήστε μόνο την στατιστική που μπορεί να είναι πολύ χρήσιμη σε κάποιες περιπτώσεις και όλα τα άλλα είναι απόρροια του ξεκινήματος της αστρολογίας..! (Τότε που πίστευαν στ’αλήθεια ότι τα άστρα παίζουν ρόλο και μας επηρεάζουν)..! Έτσι ξεκίνησε και σιγά-σιγά κάποιοι αποφάσισαν να το ρίξουν στην άμεση παρατήρηση των ανθρώπων, και ότι στοιχεία παρατηρούσαν τα έχωναν μαζί με τ’άστρα για να ενισχύσουν την επιτυχία της αστρολογίας, ώσπου το ανήγαγαν χωρίς να το καταλάβουν ούτε κι οι ίδιοι σε μια από τις σημαντικότερες στατιστικές μελέτες..! Κι αυτό επειδή η παρατήρηση «δουλεύει» και είναι το βασικότερο εργαλείο όλων των επιστημών..! Αλλά κράτησαν με το ζόρι όλα τα τσαρλατανίστικα και το γάμησαν. Ποτέ δεν παραδέχθηκαν την αλήθεια για πολλούς λόγους. Ένας από αυτούς ήταν ότι ποτέ δεν ήταν «καθαρή στατιστική» και για να το γυρίσουν τώρα σε καθαρή στατιστική που ποτέ δεν άφησαν να χαρακτηριστεί έτσι κι αλλιώς, θα πρέπει να αλλάξουν πολλά..! Και μάλλον κανείς δεν το κάνει γιατί δεν μπορεί κανείς να εγγυηθεί για την έκβαση μιας τέτοιας μεγάλης αλλαγής της τακτικής που ακολουθείται εδώ και χιλιάδες χρόνια τώρα..!

    Και μάλιστα δουλεύει ακόμη γιατί επιρρεπείς σε ανοησίες άνθρωποι υπάρχουν ακόμα, και μάλλον θα υπάρχουν για πολύ καιρό ακόμα..!

    • spiv

      «Η αλήθεια βεβαίως έχει να κάνει με την παρατήρηση των ανθρώπων σε σχέση
      με την ημέρα γέννησής τους ή σύλληψής τους καλύτερα (το ίδιο είναι)
      οργανωμένη σε στατιστική βάθους χιλιάδων χρόνων.» –παρατηρουν τα αστρα ( λεμε τωρα ) ποτε προλαβαν και εκαναν παρατηρησεις των ανθρωπων και μαλιστα σε σχεση με την ημερομηνια γεννησης τους και μπλα μπλα μπλα και παρατηρουσαν και ολο τους το βιος και εβγαλαν συμπερασματα; Η αποψη σου ειναι ποιο χαζη και απο τον αστρολογων…sorry αλλα δε θα παρω.

    • george

      μπορουμε να εχουμε ενα λινκ με την στατιστικη ερευνα που συνεχιζεται μεχρι σημερα? υπαρχει περιπτωση δηλαδη καποιος γνωστος μου να συμμετασχει επι δεκαετιες σε μια τετια έρευνα?

  • spyrosm

    Δωράκι Χριστουγέννων!!!

    Ένα πολύ καλό ντοκιμαντέρ του Ριτσαρντ Ντοκινς όπου αναλύει τις ηλίθιες μεταφυσικές προκαταλήψεις των ανθρώπων και ξεμπροστιάζει αυτούς που αισχροκερδούν εις βάρος της ανθρώπινης αυτής αδυναμίας. Με ελληνικούς υπότιτλους. Για τα υπόλοιπα μέρη απλά δείτε την λίστα δεξιά

    https://www.youtube.com/watch?v=88be1RtcBQA

    Καλές Γιορτές

  • Klein Mein

    Η σχολή αστρολογίας …είναι ΑΕΙ ή ΤΕΙ ??? Λες να είναι ΙΕΚ ??? Και που βρίσκονται αυτές οι «σχολές» ???

  • Σταύρος

    Αυτό το «από τα σύγχρονα νοσοκομεία μας», να το συζητήσουμε…:p

    • μαρια

      Τι να συζητήσουμε; Οτι τα νοσοκομεία μας (σε οποια αποσταση απο το ιδανικο που εχεις στο μυαλό σου) εξακολουθουν να ειναι συγχρονα;

      Τετοιες αποψεις ειναι βουτυρο στο ψωμι των ζαβων που ακυρώνουν συνολικά τη δυτική ιατρική.

      • Σταύρος

        Αγαπητή Μαρία, έχεις απόλυτο δίκιο! Τα νοσοκομεία μας ΕΙΝΑΙ σύγχρονα – ειδικά αν σκεφτούμε την κατάστασή τους πριν από είκοσι-τριάντα χρόνια.
        Εάν θέλεις, βέβαια, μπορείς να κάνεις μία καταγραφή του αριθμού των νοσοκομείων που έχουν απομείνει, καθώς και τον υλικοτεχνικό εξοπλισμό που διαθέτουν. Πιστεύω πως θα διαπιστώσεις την μεγάλη…πρόοδο που συντελείται στο σύστημα υγείας (και στην παιδεία και αλλού), τα τελευταία χρόνια.
        Κι αν δεν υπήρχε αυτό το προσωπικό που τα στελεχώνει, που με τεράστια αυταπάρνηση προσπαθεί να καλύψει τις απίστευτες ελλείψεις που αυτά έχουν, θα θρηνούσαμε πάρα πολλές ζωές…
        Το «ιδανικό» που (νομίζεις πως) έχω στο μυαλό μου, είναι οδηγός για τη συνεχή βελτίωση, ακόμα κι αν το ίδιο δεν έρθει ποτέ. Η συνεχής και ραγδαία επιδείνωση, για πόσο ακόμα θα σου επιτρέπει να χαρακτηρίζεις τα νοσοκομεία μας ως «σύγχρονα»;
        Κανείς δεν ακυρώνει τίποτα, μην προτρέχεις! Στην κατάσταση των νοσοκομείων αναφέρθηκα – και μόνο σε αυτήν. Εάν διαφωνείς επ’ αυτού, το συζητάμε. Τα περί «ιατρικής», δεν τα έθιξα…