Περί «φυσικών» σκευασμάτων που υπόσχονται ενίσχυση της ανοσίας

In Διατροφή - υγεία, Εναλλακτικές θεραπείες, Θέματα για προβληματισμό, Συμβουλές by Μάριος Φωτίου2 Comments

Μπαίνοντας μέσα σ’ ένα σύγχρονο φαρμακείο ειδικά την περίοδο του χειμώνα είναι αδύνατο να μη προσέξουμε την πληθώρα σκευασμάτων ή συμπληρωμάτων διατροφής τα οποία υπόσχονται να ενισχύσουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα με «φυσικό» τρόπο. Δημοσιευμένες έρευνες έχουν καταδείξει ότι αυτά τα σκευάσματα είναι πανάκριβα πλασέμπο. Όμως πολύς κόσμος είναι πεπεισμένος ότι αυτά τα «φίλτρα» θα τον βοηθήσουν να μην αρρωστήσει και παρασυρόμενοι από τις επιφανειακά φιλικές, αλλά κατά βάση απόλυτα κυνικές, μεθόδους μάρκετινγκ αυτών των προϊόντων δεν διστάζουν ν’ ακουμπάνε δεκάδες ευρώ για ν’ αποκτήσουν αυτά τα γιατροσόφια. Στην πραγματικότητα όμως η ιδέα της ενίσχυσης του ανοσοποιητικού δεν είναι πολύ καλή και είναι και ο λόγος που και να ήταν αποτελεσματικά αυτά τα σκευάσματα δεν θα το επιθυμούσατε.

Ο ανθρώπινος οργανισμός είναι εξοπλισμένος με δύο συμπληρωματικά ανοσοποιητικά συστήματα τη φυσική και την επίκτητη ανοσία. Η φυσική ανοσία είναι η φυσιολογική σπασμωδική, άμεση, ευρεία, και απίστευτα μη στοχευμένη αντίδραση του οργανισμού μας ενάντια σε μία άγνωστη μόλυνση. Όταν ενεργοποιείται γνωρίζουμε όλοι πολύ καλά το αίσθημα, πυρετός, βήχας, μύτη που τρέχει και πόνος στα κόκαλα, με μία λέξη, φλεγμονή. Αρχίζει λοιπόν σιγά σιγά να γίνεται φανερό γιατί δεν θα ήθελε κάποιος να ενισχύσει το ανοσοποιητικό του.

Είτε μας αρέσει είτε όχι η φυσική ανοσία ενεργοποιείται πάντα όταν ένας ιός μπαίνει στο σώμα μας.  Όταν το κάνει, τα συμπτώματα είναι κοινά, ανεξάρτητα από το ποιος από τους αρκετές εκατοντάδες τυπικούς ιούς του κοινού κρυολογήματος αποφάσισε να μας επισκεφτεί. Πριν το σώμα να έχει καθορίσει την ακριβή ταυτότητα του νέου κατακτητή, η φυσική ανοσία ανεβάζει πυρετό για να τσουρουφλίσει τα μικρόβια και παράγει βήχα και φλέγμα για να μας βοηθήσει να καθαρίσουμε από αυτά τα πλάσματα. Αυτές οι τυχαίες αντιδράσεις είναι ελαφρώς χρήσιμες, εξαιρετικά ενοχλητικές, αλλά, κι αυτό είναι κρίσιμο να το καταλάβουμε, δεν μπορούν να νικήσουν πραγματικά τη μόλυνση.

Αυτή είναι δουλειά της επίκτητης ανοσίας, ο στοχευμένος κλάδος του ανθρώπινου ανοσοποιητικού που χτίζεται κατά τη διάρκεια της ζωής μας. Η επίκτητη ανοσία αποτελείται από τα λεγόμενα Β και Τ λεμφοκύτταρα τα οποία παράγουν και αλληλεπιδρούν με πρωτεΐνες τις οποίες ονομάζουμε αντισώματα που μπορούν να επιτεθούν σε ένα τεράστιο αριθμό ειδικών μολύνσεων. Ενώ ένα μικρό ποσοστό των αντισωμάτων περνούν από τη μητέρα στο παιδί, η πλειοψηφία τους όμως παράγεται όταν ένα άτομο συναντά πρώτη φορά μία συγκεκριμένη λοίμωξη. Τα αντισώματα που προκύπτουν είναι ανάλογα με όπλα που διατηρούνται σε αποθήκη για δεκαετίες, σε περίπτωση μιας μελλοντικής εισβολής: Είναι ο απόλυτος Ψυχρός Πόλεμος. Εάν το σώμα μας έχει εκτεθεί προηγουμένως σε ένα μολυσματικό παθογόνο (ή εμβολιαστεί εναντίον του), η επίκτητη ανοσία το «θυμάται» και είναι σε θέση να το αναγνωρίζει γρήγορα σε περίπτωση μελλοντικής επαναμόλυνσης. Μόλις επανενεργοποιηθεί, συνθέτει μόνο τα σωστά αντισώματα, με εκπληκτική ακρίβεια και αποτελεσματικότητα. Οι πιο κοινές και ήπιες λοιμώξεις καθαρίζονται με αυτόν τον τρόπο μέσα σε λίγες ημέρες. Είναι η θεωρία της εξέλιξης σε όλο της το μεγαλείο. Οι νέοι ιοί αντιμετωπίζονται με παρόμοιο τρόπο. Η μόνη διαφορά είναι ότι το ανοσοποιητικό σύστημα δεν έχει καμία μνήμη των νέων ιών, γι ‘αυτό χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να παραχθούν ακριβώς τα σωστά αντισώματα.

Εν τω μεταξύ, το φυσικό ανοσοποιητικό σύστημα μαίνεται για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από το απαραίτητο. Ενώ τα αντισώματα της επίκτητης ανοσίας έχουν ήδη κερδίσει τη πραγματική μάχη, η φυσική ανοσία απλά δεν έχει πάρει το ανακοινωθέν, γι ‘αυτό συνεχίζει να παλεύει ασυναίσθητα. Όπως όλοι γνωρίζουμε, ο βήχας και η ρινική καταρροή μπορεί να διαρκέσουν για εβδομάδες, ακόμη και μετά από μία ελαφριά ιογενής λοίμωξη.

Αυτός είναι ο λόγος που η ιδέα της ενίσχυσης του ανοσοποιητικού φαίνεται ανόητη. Τα εναλλακτικά σκευάσματα δεν μπορούν να ενισχύσουν την επίκτητη ανοσία σας. Ο μόνος τρόπος για να γίνει αυτό είναι μέσω του εμβολιασμού, κάτι που πάρα πολλοί χρήστες εναλλακτικής ιατρικής φαίνεται ν’ αποφεύγουν, ή μια μεταμόσχευση μυελού των οστών, μια επικίνδυνη αλλά συχνά απαραίτητη θεραπεία ορισμένων καρκίνων του αίματος που αυξάνει επίσης τα ανοσοποιητικά κύτταρα του συστήματος. Αυτό αφήνει τη φυσική ανοσία ως το μόνο στόχο αυτών των σκευασμάτων που υπόσχονται την ενίσχυσή της. Αλλά ποιος θα θέλε πραγματικά κάτι τέτοιο; Τελευταία φορά που ρώτησα, κανείς δεν θέλει πυρετό ή ρινική καταρροή.

Σε γενικές γραμμές, τα άκρα δεν είναι καλά. Πάρα πολύ ανοσία (π.χ., αυτοάνοσες αποκρίσεις) μπορεί να οδηγήσει σε αλλεργίες, βλάβη των ιστών, ακόμα και αναφυλαξία. Πολύ μικρή ανοσία, δηλαδή από χημειοθεραπεία ή HIV / AIDS, και υπάρχει κίνδυνος θανατηφόρων λοιμώξεων που οι περισσότεροι άνθρωποι αντιμετοπίζουν με ευκολία. Τα σώματά μας έχουν εξελιχθεί προς μια ισορροπία, αλλά μερικές φορές η φυσική ανοσία δείχνει υπερβάλλοντα ζήλο και χρειάζεται χαλιναγώγηση. Έτσι η θεραπεία για το κρυολόγημα είναι η καταστολή, όχι η ενίσχυση, του φυσικού ανοσοποιητικού. Γι ‘αυτό παίρνουμε αντιπυρετικά και αντιισταμινικά.

Έτσι την επόμενη φορά που θα νιώσετε ότι έρχεται κρυολόγημα αυτό που θα ήταν καλό να κάνετε είναι μία μικρή καταστολή της φυσικής ανοσίας με τη χρήση κοινών αντιφλεγμονώδων όπως ιβουπροφαίνη ή παυσίπονων όπως παρακεταμόλη για να νιώσετε καλύτερα. Μετά απλώς καθίστε αναπαυτικά και αφήστε τα επίκτητα Β και Τ λεμφοκύτταρα να κάνουν τη δουλειά τους. Και αν δεν είστε ακόμα άρρωστος, μείνετε ενήμεροι με τα εμβόλια σας, συμπεριλαμβανομένου του εμβολίου της εποχικής γρίπης. Πολύ σημαντικό είναι το καλό πλύσιμο των χεριών αφού το δέρμα είναι επίσης ένα μέρος της φυσικής άμυνας που πραγματικά μπορεί να ενισχυθεί από την καλή υγιεινή. Φροντίστε τον εαυτό σας, κρατώντας μια ισορροπημένη διατροφή, διατηρώντας καλές συνήθειες ύπνου, και ελαχιστοποιώντας το στρες. Πρόκειται για παρεμβάσεις που έχουν αποδειχθεί ότι βοηθούν να κρατήσουμε το ανοσοποιητικό μας σύστημα στα καλύτερά του. Αυτά και μόνο μπορούν να «ενισχύσουν» τις πιθανότητές σας να αποτραπεί μια λοίμωξη αυτής της ψυχρής περιόδου.

Του Jeremy Samuel Faust MD, MS, MA, μόνιμος γιατρός επειγόντων περιστατικών στο  Νοσοκομείο Όρος Σινά στην πόλη της Νέας Υόρκης.

Μετάφραση/Προσαρμογή

[Κακός Επιστήμονας]
  • chriss

    Είσαστε απαράδεκτοι και επικίνδυνοι. Δηλαδή οι κλέφτες που προωθούν τέτοια προϊόντα τί θα κάνουν για να ζήσουν τώρα που τους χαλάτε την δουλειά??? Κλέφτες θα γίνουν????

  • xkls

    Πολύ καλό άρθρο, αλλά παραβλέπει 2 σημαντικά στοιχεία της άμυνας του οργανισμού. Το ένα είναι οι διάφοροι φραγμοί στην είσοδο μικροβίων που εντάσονται στη φυσική ανοσία, αλλά σε αντίθεση με τον πυρετό, την καταρροή κ.α. που ξεκινάνε αφού έρθει ο οργανισμός σε επαφή με κάποιο λοιμογόνο παράγοντα, αυτοί λειτουργούν συνεχώς για να αποτρέψουν αυτή την επαφή (παράδειγμα ο βλεννογόνος που επικαλύπτει τις αναπνευστικές οδούς, το δέρμα, φυσικά μικροβιοκτόνα στο σάλιο και τα δάκρυα, χαμηλό ph στομάχου). Το άλλο είναι η δράση των ουδετερόφιλων-πολυμορφοπύρηνων κυττάρων που «τρώνε» τα μικρόβια που εισέρχονται στον οργανισμό και αποτελούν μηχανισμό κυτταρικής ανοσίας που όμως δεν εξειδικεύεται στον εισβολέα (αν και η δράση των αντισωμάτων τους κάνει τελικά πιο εύκολη τη δουλειά).

    Τα αναφέρω αυτά γιατί η δράση των διαφόρων φραγμών μπορεί να διαταρραχθεί από φυσικούς παράγοντες (π.χ. το ψύχος μπορεί να διαταράξει το βλεννογόνο των αναπνευστικών οδών και να τον κάνει ευάλωτο σε λοιμογόνους παράγοντες – σε σημείο που να κάνει τον κόσμο να πιστέψει ότι το κρύο είναι η αιτία των αναπνευστικών λοιμώξεων) ενώ μπορεί και να ενισχυθεί με την καλή φυσική κατάσταση, την αποφυγή καταχρήσεων και τη σωστή διατροφή.

    Όσον αφορά τώρα τα διάφορα φυσικά σκευάσματα που έχουν δοκιμαστεί, το μόνο που φαίνεται να βοηθάει (κι αυτό πάλι με αμφιλεγόμενα αποτελέσματα σε διάφορες έρευνες) είναι η βιταμίνη C σε υψηλές δόσεις, χωρίς να έχει διευκρινιστεί ακόμα με ποιον ακριβώς τρόπο… Τα υπόλοιπα μάλλον περισσότερο βοηθάνε τις τσέπες αυτών που τα εμπορεύονται…