Είπε ο Τσάρλι Τσάπλιν «Μια μέρα χωρίς γέλιο είναι μια μέρα χαμένη»;

In Fake by Γιώργος Γιώτης0 Comments

Charlie_Chaplin_portraitΌλα  τα»αποφθεγματάδικα» αποδίδουν την φράση «Μια μέρα χωρίς γέλιο είναι μια μέρα χαμένη» (A day without laughter is a day wasted) στον Τσάρλι Τσάπλιν.  Την είπε όμως πρώτα αυτός;

Κατά την έρευνά μου διαπίστωσα ότι αρκετοί ακόμη εκτός από τον Τσάπλιν αποδίδουν την φράση και σ έναν άλλο γνωστό κωμικό, τον  Groucho Marx.

Nicolas_Chamfort

Όμως δεν το είπε κανείς από τους δύο. Αυτός που το διατύπωσε πρώτος φαίνεται να είναι ο Γάλλος συγγραφέας Nicolas Chamfort, ο οποίος  ήταν διάσημος για τα ευφυολογήματα και τα επιγράμματά του.

Το 1795 το περιοδικό Mercure Français δημοσίευσε το ακόλουθο ρητό από ένα από τα χειρόγραφά του:

La plus perdue de toutes les journées est celle où l’on n’a pas ri. (Η πιο χαμένη μέρα είναι αυτή που δεν έχουμε γελάσει)

apospasma

Το πιο παλιό καταγεγραμμένο κείμενο που να περιέχει τη συγκεκριμένη φράση στ αγγλικά το βρίσκουμε το 1803 σε ένα περιοδικό με τίτλο Flowers of literature «Λουλούδια της Λογοτεχνίας» :

I admire the man who exclaimed, “I have lost a day!” because he had neglected to do any good in the course of it; but another has observed that “the most lost of all days, is that in which we have not laughed*;” and, I must confess, that I feel myself greatly of his opinion.:

books

Ο αστερίσκος παρέπεμπε στο στο κάτω μέρος της σελίδας, όπου αναφέρει την ακριβή γαλλική διατύπωση που είδαμε πιο πάνω , χωρίς πάντως ν αναφέρει τον Chamfort ως συγγραφέα.

Μεταγενέστερα μπορούμε να βρούμε κι άλλες αναφορές , όπως αυτή το1817

books2

Απο κει και μετά βρίσκουμε διάφορες παραλλαγές του ρητού, αλλά και πολλά διαφορετικά πρόσωπα  στα οποία αποδίδεται (ακόμη και στον Στιβ Μάρτιν). Η αλήθεια είναι όμως ότι πρώτος ήταν ο Comfort που το κατέγραψε στα χειρογραφά του γύρω στο 1790 .

Γιώργος Γ. – Antichainletter

Σχετικό άρθρο: 

Τσάρλι Τσάπλιν – Όταν άρχισα να αγαπώ τον εαυτό μου

 

Γιώργος Γιώτης

Γιώργος Γιώτης

Αρθρογράφος - Ερευνητής
Γιώργος Γιώτης