Πυραμίδες στην Ελλάδα, μύθος ή αλήθεια;

In Critical Thinking, Fake, Hoax, Urban Legends, Ιστορία και μύθοι by Σπύρος Αυγερινόπουλος11 Comments

Πάει καιρός που χω να γράψω στη σελίδα μας, δυστυχώς η έλλειψη χρόνου με απομακρύνει από το έργο αυτό. Παρόλα αυτά έπεσε το μάτι μου πάνω σε κάτι το οποίο μ έβαλε σε σκέψεις. Δεν προβληματίστηκα τόσο από το περιεχόμενο του δημοσιευμένου κειμένου αλλά από τις σελίδες απ’όπου και δημοσιεύτηκε. Για αυτό πριν μπω στο κυρίως θέμα θα ήθελα να επισημάνω το εξής, ότι δεν επιθυμούμε να αμφισβητήσουμε το συνολικό έργο , ενημέρωσης και ψυχαγωγίας, που έχουν προσφέρει οι συγκεκριμένες σελίδες, αλλά ούτε και να τους κάνουμε κάποια προσωπική επίθεση. Από την στιγμή όμως που θίγονται ιστορικά θέματα και εμείς παρατηρούμε πολλά «λάθη» είναι καθήκον μας 1ον να ασκήσουμε στις σελίδες αυτές, μια φιλική κριτική και 2ον  να ξαναπούμε από την αρχή πως έχει η πραγματική ιστορία (όσο περισσότερο μπορούμε δηλαδή).


Οι πυραμίδες στην Ελλάδα. Τα εντυπωσιακά μνημεία που θεωρούνται τα αρχαιότερα της Ευρώπης και αναφέρονται στα έργα του Παυσανία. Γιατί τις έχτιζαν και που βρίσκεται η μεγαλύτερη πυραμίδα στην Ελλάδα…ταύγετος Οι πυραμίδες είναι το σήμα κατατεθέν της Αιγυπτιακής αρχιτεκτονικής. Ωστόσο, στον Ευρωπαϊκό χώρο οι αρχαιότερες πυραμίδες ή πυραμιδοειδή κτίσματα όπως είναι η ακριβής περιγραφή τους, βρίσκονται στην Ελλάδα. Οι ιστορικές αναφορές στις ελληνικές πυραμίδες είναι ελάχιστες αλλά συνολικά ξεπερνούν τις 26. Σε αντίθεση με τις Αιγυπτιακές, οι ελληνικές πυραμίδες έχουν μικρότερο μέγεθος και είναι κατασκευασμένες με λίθους. Ο σκοπός κατασκευής τους παραμένει αδιευκρίνιστος αλλά αποτελούν μοναδικά ιστορικά μνημεία. Η πυραμίδα του Λυγουριού, των Χανίων, των Βιγκλαφίων είναι μερικές από τις πιο γνωστές στην Ελλάδα με τις περισσότερες να μην διασώζονται σε καλή κατάσταση, εξαιτίας της φθοράς του χρόνου και του ανθρώπινου παράγοντα….

πυραμίδα-Ελληνικού-3-400x300Η πιο καλοδιατηρημένη είναι η πυραμίδα του Ελληνικού. Σύμφωνα με τον Παυσανία, η πυραμίδα χτίστηκε για να ταφούν οι νεκροί από την μάχη του Προίτου και του Ακρισίου. Οι δύο άντρες ήταν απόγονοι του Βασιλιά του Άργους, Δαναού και ήρθαν αντιμέτωποι για τη βασιλεία σε μία μάχη δίχως νικητή. Τότε χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά οι ασπίδες. Για να τιμήσουν τους νεκρούς τους, κατασκευάστηκε ένα κοινό μνημείο που ήταν διακοσμημένο με αργολικές ασπίδες….

Η χρήση του μνημείου ως τάφου δεν είναι διασταυρωμένη, καθώς δεν έχει διευκρινιστεί εάν ο Παυσανίας αναφέρεται σε αυτή ή στη γειτονική πυραμίδα του Λυγουριού. Ίσως να χτίστηκε ως φρούριο ή ως παρατηρητήριο για τα άστρα. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η ιστορική πυραμίδα είναι χτισμένη σε σημείο στρατηγικής σημασίας. Συγκεκριμένα βρίσκεται στον αρχαίο δρόμο που οδηγούσε από το Άργος στην Τεγέα. Είναι κατασκευασμένη από τεράστιες πέτρες από ασβεστόλιθο. Έχει μια στέρεη βάση και πάνω της συνεχίζουν τέσσερις άνισες πλευρές. Η δυτική πλευρά της είναι 14,70 μέτρα, η βόρεια 12.58, η ανατολική 8.62 και η νότια 8.61. Στην ανατολική πλευρά που κοιτάζει προς τη θάλασσα βρίσκεται η πύλη της πυραμίδας. Αποτελείται από δύο μεγάλες πέτρες που ενώνονται σε τοξοειδές σχήμα. Οι αρχαιολογικές έρευνες που έγιναν έφεραν στο φως ένα λουτρό, ένα πηγάδι και μία δεξαμενή.  Υπολογίζεται κατά προσέγγιση, ότι χτίστηκε τον 4ο αι. π.Χ. Ωστόσο, έρευνα του τμήματος Φυσικής του πανεπιστημίου του Εδιμβούργου αναφέρει ότι η πυραμίδα είναι χτισμένη το 2.720 π.Χ. Έαν ισχύει η χρονολόγηση του Εδιμβούργου τότε η πυραμίδα του Ελληνικού είναι από τις αρχαιότερες στον κόσμο. Σήμερα μεγάλο μέρος του κτίσματος διατηρείται σε καλή κατάσταση ενώ η κορυφή του έχει καταστραφεί….

pyramidathivadafnh-xiliomodi18-12-11035-600x450-400x300Μία από τις αρχαιότερες γήινες πυραμίδες βρίσκεται στην περιοχή της Θήβας. Ο λόφος του Αμφείου, όπως είναι 
γνωστό το μνημείο, είναι στην ουσία ένας τύμβος σε μορφή πυραμίδας. Χρονολογείται από το 2.000 π.Χ. και αποτελείται από τρεις βαθμίδες. Είναι μια μεγάλη πυραμίδα λαξευμένη στο χώμα και βρίσκεται στην ακρόπολη της Θήβας. Χρησιμοποιήθηκε για να ενταφιαστούν οι Βασιλείς της πόλεις, ο Ζύθος και ο Αμφίων. Τα δίδυμα αδέρφια ήταν οι ιδρυτές της Θήβας, όπως αναφέρεται στην Οδύσσεια. Το «Άμφειον» πήρε το όνομα του από τον δεύτερο αδερφό και έχει ύψος 33 μέτρα. Ο Θεόδωρος Σπυρόπουλος, σημαντικός αρχαιολόγος, ασχολήθηκε ιδιαίτερα με την έρευνα και διαμόρφωση του λόφου του Αμφείου την δεκαετία του ’70. Ανακάλυψε υπόγειους τύμβους και ατελείωτους διαδρόμους στο εσωτερικό του. Ο διπλός τάφος των αδερφών ανακαλύφθηκε στην κορυφή της πυραμίδας, με αγγεία και χρυσά κοσμήματα να κοσμούν το εσωτερικό του….ταύγετος (1) Η πιο εντυπωσιακή πυραμίδα που προκαλεί δέος με το μέγεθος της, βρίσκεται σε υψόμετρο 2.407 μέτρων στην κορυφή του Ταΰγετου στην Λακωνία. Στην πραγματικότητα είναι η προέκταση του βουνού. Αρχικά υπήρχαν αμφιβολίες σχετικά με το αν αποτελεί δημιούργημα της φύσης ή εάν έχει παρέμβει ανθρώπινο χέρι. Ωστόσο, η λεία επιφάνεια της κορυφής έρχεται σε αντίθεση με το υπόλοιπο βουνό καθώς το πέτρωμα είναι διαφορετικό στην κορυφή. Η τετράπλευρη πυραμίδα αποτελείται από απόλυτα κάθετες και ίσες πλευρές. Η επικρατέστερη εκδοχή, σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι ότι λαξεύτηκε ώστε να πάρουν αυτή τη μορφή. Το όνομα του νομού είναι η απόδειξη της ύπαρξης της πυραμίδας από τα αρχαία χρόνια παρόλο που η χρονολόγηση της δεν έχει υπολογιστεί. Στα αρχαία ελληνικά «Λακωνία» σήμαινε ο κωνικός λίθος, δηλαδή η πέτρα που έχει σχήμα κώνου. Ο αρχαίος γεωλόγος Παυσανίας,  αναφέρει ότι η κορυφή του βουνού χρησιμοποιούταν ως τόπος θυσίας για τους Λακεδαιμονίους….  

πήραμε το κείμενο από εδώ κι εδώ


Δυστυχώς το ελληνικό διαδίκτυο έχει κάτι αρνητικό. Το αρνητικό είναι πως για ιστορικά και αρχαιολογικά θέματα, στα ελληνικά τουλάχιστον, δεν μπορείς να βρεις, παρά ελάχιστες και ελλιπείς πληροφορίες. Για να μην πέσω στην παγίδα αυτήν, αποφάσισα να απευθυνθώ σε καθηγητές αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, οι οποίοι με μεγάλη τους ευχαρίστηση, ανταποκρίθηκαν άμεσα στο ερώτημα μου, για το εάν οι πυραμίδες στην Ελλάδα είναι μύθος ή αλήθεια.

Αρχικά ο κύριος Δημήτρης Πλάντζος ( Επίκουρος Καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών)  απάντησε στο ερώτημά μου το εξής :

Η πυραμίδα του Ελληνικού δεν είναι ακριβώς πυραμίδα, αλλά η πυραμιδωτή
βάση ενός ορθογώνιου πύργου και χρονολογείται με
ασφάλεια τον 4ο αι. π.Χ.

Η πλαγιά του Ταϋγέτου δεν μπορεί να θεωρηθεί πυραμίδα, και οι ετυμολογίες
που αναφέρονται σε αυτό το σημείο δεν είναι αποδείξιμες. Όσο για τη Θήβα,
και πάλι πρόκειται για μνημείο άλλου σχήματος που θυμίζει πυραμίδα. Σε
κάθε περίπτωση, το σχήμα είναι κοινό. Αυτό που κάνει τις πυραμίδες της
Αιγύπτου να ξεχωρίζουν είναι το μέγεθος και η χρήση τους.

Δυστυχώς, τις θεωρίες περί πυραμίδων ασπάστηκαν και ασπάζονται και
ορισμένοι Έλληνες αρχαιολόγοι (θεωρίες ενός από αυτούς υιοθέτησε και ο
Μπερνάλ στην Μαύρη Αθηνά του προσπαθώντας να αποδείξει ότι ο ελληνικός
πολιτισμός ήταν δημιούργημα των αρχαίων Αιγυπτίων).

ΔΠ

Ο κύριος Πλάντζος μου παρέθεσε ένα link το οποίο παραπέμπει στη σελίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού η οποία με τη σειρά της, μας μιλά για την «πυραμίδα» του Ελληνικού.

Στο νοτιοδυτικό άκρο της αργολικής πεδιάδας κοντά στις πηγές του Ερασίνου ποταμού (σημερινό Κεφαλάρι) και πάνω σε κύρια οδική αρτηρία που κατά την αρχαιότητα οδηγούσε από το ‘Αργος προς την Τεγέα και την υπόλοιπη Αρκαδία, βρίσκεται ένα μεμονωμένο μνημείο, ένα μικρό οχυρό, γνωστό σήμερα με την ονομασία »Πυραμίδα» του Ελληνικού. Σύμφωνα με τις ανασκαφικές μαρτυρίες και τα χαρακτηριστικά στοιχεία της δομής του χρονολογείται στα τέλη του 4ου π.Χ. αιώνα και όχι στην προϊστορική περίοδο, όπως πρόσφατα θέλησαν να αποδείξουν ορισμένοι ερευνητές. Στα ύστερα χρόνια της αρχαιότητας θεωρούσαν την πυραμίδα ως ταφικό μνημείο »Πολυάνδριον», ενώ σήμερα είναι βέβαιο ότι είναι οχυρό του τύπου των μικρών φρουρίων που έλεγχαν τους οδικούς άξονες και που είναι γνωστός και από άλλες περιοχές της Αργολίδας και Κυνουρίας.

Έχει σχήμα πύργου με επικλινείς τις εξωτερικές πλευρές του οι οποίες περιβάλλουν ένα ορθογώνιο οικοδόμημα συνολικών εσωτερικών διαστάσεων 7,03 x 9,07 μ. Οι εξωτερικοί αυτοί τοίχοι, ανερχόμενοι με κλίση πλευράς 60 μοιρών, σε ύψος 3,50 μ. μετατρέπονται σε κατακόρυφους για να στηρίξουν τους ορόφους της ανωδομής. Η κύρια είσοδος του μνημείου βρίσκεται στην ανατολική πλευρά του μνημείου, δηλαδή στην πλευρά που κοιτάζει προς την θάλασσα του Αργολικού κόλπου. Απ’ αυτήν εσωτερικά ξεκινά ένας στενόμακρος διάδρομος που οδηγεί σε μικρότερη πυλίδα, ανοιγμένη στο νότιο τοίχο του κυρίως χώρου, ενός τετράγωνου δωματίου πλευράς 7 μ περίπου.

Το επιβλητικό αυτό μνημείο είναι όλο δομημένο από σκληρό γκρίζο ασβεστόλιθο της περιοχής σε τραπεζιόσχημο και πολυγωνικό εν μέρει σύστημα από μεγάλους λιθόπλινθους.

(http://odysseus.culture.gr/h/2/gh251.jsp?obj_id=1805)

Ας μην μείνουμε όμως μέχρι εδώ κι ας το πάμε και λίγο παραπέρα. Θυμάμαι μικρός που γυρνούσα από τις διακοπές μου και κάπου προς την Θήβα είδα μια κορυφή ενός βουνού παρόμοια μ’ αυτή του Ταΰγετου. Η μάνα μου, μου κάνει «δες μια πυραμίδα». Πολύ μικρός εγώ δεν κατάλαβα εάν μου το ‘λεγε σοβαρά ή για πλάκα, μέχρι που το συγκεκριμένο θέμα, μου επανεμφανίστηκε, μόνο που τώρα οι πυραμίδες ήταν 3 κι όχι μια. Ας πάρουμε όμως την «πυραμίδα» του Ταΰγετου, η οποία βαπτίστηκε πυραμίδα, σχεδόν χωρίς καμία επιστημονική τεκμηρίωση. Όπως επισήμανε κι σε προσωπικό μήνυμα κι ένας άλλος καθηγητής, η πλαγιά του Ταϋγέτου δεν μπορεί να θεωρηθεί πυραμίδα, καθώς η διάβρωση έγινε από φυσικά αίτια. Χαρακτηριστικά αυτό ήταν στην ύλη της Γεωγραφίας της 2ας γυμνασίου, στην οποία μαθαίναμε ότι υπό ορισμένες συνθήκες (χίονι, ανέμους, βροχές και σεισμούς) τα βουνά και κυρίως τα «νεώτερα» διαβρώνονται μ’ αποτέλεσμα να δημιουργούν «κοφτερές» πλαγιές και ψηλές κορυφές. Ένα παρόμοιο παράδειγμα «πυραμιδοτού» βουνού είναι ένα από τα πολλά βουνά του Magdalenefjorden στο Spitsbergen της Νορβηγίας (δεν τα γράφω στα ελληνικά γιατί θα αποτύχω παταγωδώς). montagna-magdalenefjord

Η ιστορία δυστυχώς μπορεί εύκολα να παρερμηνευτεί από τους ανθρώπους. Δεν σημαίνει πως η συγκεκριμένη πράξη γίνεται με «κακούς σκοπούς». Απλά η γραμμή μεταξύ ψευδοαρχαιολγίας και αρχαιολογίας, ειδικά μέσω του ίντερνετ, μπορεί να είναι μερικές φορές ιδιαίτερα λεπτή. Κάνοντας και λίγο χιούμορ, ο Ταΰγετος εκτός από πυραμίδες διαθέτει και νησάκια σε σχήμα καρδιάς , τη Σαπιέντζα. Πιστεύω πάντως άμα ψάξουμε κι άλλο, λογικά θα βρούμε κι άλλα σχήματα εκεί και στις γύρω περιοχές. Όπως είχα πει και παλαιότερα, αντί να κάνουμε θεωρίες και να ψάχνουμε να αποδείξουμε το κάτι παράλογο και μεταφυσικό, μερικές φορές απλά αρκεί να δεχθούμε ότι ένα θαύμα το χει κάνει μόνη της η ίδια η φύση…sapienza messinia

Ευχαριστώ τον καθηγητή μου για την βοήθεια του, με την οποία συνέβαλε στη συγγραφή αυτού του κειμένου.

Σπύρος Α.

  • ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΙΑΓΚΟΣ

    Οι πυραμιδες στο Ελληνικο οπως γραφει και ο συσχολιαστης Φωτης, εχουν χρονολογηθει με μια μεθοδο που μπορει να μην ειναι ακομη πληρως αποδεκτη, αλλα ειναι πολυ καλυτερη απο των αρχαιολογων που στην ουσια δεν ξερουν τιποτε. Το μνημειο δεν εχει καποια συσχετιση με καποια εποχη και το τι βρεθηκε γυρω του λεει μονο το ποτε καταντησε σκουπιδοτοπος.
    Επομενως δεν καταριπτεται, μεχρι να βρεθει καποιος να μας πει κατι πιο σιγουρο.
    Για την πυραμιδα του Ταυγετου παλι, οποιος την εχει επισκευτει, δεν μπορει να μην κανει την σκεψη οτι το ανθρωπινο χερι βοηθησε την φυση.
    Ολες οι κορυφες εχουν καπως παρομοιο σχημα, αλλα κατανταει περιεργη συμπτωση οτι μονο η ψηλοτερη κορφη ειναι τελεια πυραμιδα.
    Η εντυπωση χαλαει οταν ανεβεις στην κορφη και την δεις απο αλλη μερια, αλλα ανεβαινοντας απο την Σπαρτη δεν μπορεις να πιστεψεις οτι ειναι εργο της φυσης, οσο κι αν το κολοσιαιο μεγεθος φαινεται να κανει αδυνατη την ανθρωπινη παρεμβαση.
    Το ξημερωμα ο επισκεπτης εχει την τυχη να απολαυσει ενα μοναδικο θεαμα. Η σκια της σχηματιζεται στην πρωινη καταχνια περα προς τα νερα της Πυλου. Τελεια πυραμιδα.
    Η ετοιμολογια της λεξης Λακωνια ειναι πολυ πιθανη, αν και δεν αποδεικνυεται, αλλα αυτο ειναι φυσικο για μια ονομασια τοσο παλια και αλλωστε οντως προκειται για εναν κωνικο βραχο, ειτε υπηρξε ανθρωπινη παρεμβαση ειτε οχι.
    Προσωπικα αν και ειμαι πολυ επιφυλακτικος στο να δεχτω οτι καποιοι προγονοι στο μακρινο παρελθον εκαναν τετοιο εργο, δεν θα το απεκλεια και τελειως.

    • Σπύρος Α

      Κοίτα αμφιβάλλω σε τεράστιο βαθμό, αλλά ποτέ δεν ξέρεις

    • Xara Carnicero

      Μια διόρθωση. Δεν είναι τα νερά της Πύλου είναι ο Μεσσηνιακός κόλπος. Ανεβαίνεις είτε από Λακωνία είτε από Μεσσηνία. Η κορυφή του Ταυγέτου ονομάζεται Πρ. Ηλίας αλλά οι ντόπιοι, κ όχι μόνο, την ονομάζουν πυραμίδα λόγω του φαινομένου που πραγματοποιείται με την ανατολή του ηλίου. Επιτρέψτε μου δε να πω πως δεν είναι απόλυτη πυραμίδα όπως λέτε

  • ΖύθοςΖήθος και Αμφίων https://sites.google.com/site/hellasmythology/heroes/amfion

  • Fotis

    Το Link για την εν λόγω έρευνα:

    P. S. Theocaris (Academy of Athens)
    I.Lyritzis (Academy of Athens) &
    R. B. Galloway (university of Edingburgh)

    http://www.researchgate.net/publication/257155241_Dating_of_Two_Hellenic_Pyramids_by_a_Novel_Application_of_Thermoluminescence

    Ο Πρόλογος:
    «…Nine determinations of age have been made, complemented by one which relates to a Mycenean wall of known age.From the average ages, the date of construction of the Hellenikon pyramid was found
    to be 2730+-720bc and of the Ligourio pyramid 2260+-710bc. The date of the Mycenean wall was determined as 1110+-340bc, in agreement, within the measurement uncertainty, with the established date of 1280bc.

    However, the pyramids were previously attributed to Classical/Hellenistic times, mainly on the basis of some in situ pottery finds. The present dating approach revises the age of the pyramids and shows them to be prehistoric.»

    Ερώτηση:

    Εφ’ όσον με την νέα μέθοδο χρονολόγησης (η οποία γίνεται 50 χρόνια μετά από αυτήν του 1938 που μιλάει για ηλικία 4oυ αι Π.Χ.), η χρονολογηση των Μηκυναϊκών τειχών είναι σωστή, πως γίνεται οι άλλες δύο χρονολογήσεις για τα Πυραμοειδή κτίσματα να είναι τόσο πολύ λάθος;

    • Σπύρος Α

      Σπουδάζοντας αρχαιολογία και μη γνωρίζοντας ακόμα όλες τις αποκλίσεις που μπορεί να έχουν οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται, μπορώ να σου πω ότι στην αρχαιολογία πέρα από την στρωματογραφία, τις πηγές και την μέθοδο της θερμοφωταύγειας (για πετρώματα, μέταλλα και κεραμική) δεν μπορεί κάποιο άλλο στοιχείο να σου προσφέρει πιο σίγουρη χρονολόγηση. Εάν ήταν εδώ ένας καθηγητής μου, πιστεύω ότι θ απαντούσε ότι η χρολόγηση λίθου, δεν μπορεί να δώσει «ακριβή» αποτελέσματα. Η χρονολόγηση στις Μυκήνες (η οποία δεν έχει απόκλιση 2000 χρόνια, αλλά πολύ λιγότερα, δεν έγινε μόνο με μία μέθοδο, αλλά με όλες τις παραπάνω που σου είπα. Επίσης η χρονολόγηση γίνεται επίσης, με την τεχνοτροπία (τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τα οποία μας δείχνουν με ακρίβεια πολλές φορές τον τόπο και την χρονολόγηση) της κεραμικής (ή του κτίσματος) που βρέθηκε στην αρχαιολογική θέση, με οστά των ανθρώπων που βρέθηκαν εκεί και με άλλες ποικίλες έρευνες. Σε κάποιες περιπτώσεις η απλή χρονολόγηση του λίθου μπορεί να δώσει αποτέλεσμα σχετικά κοντά με την πραγματική χρονολογία της κατασκευής ενός έργου. Άλλες φορές όμως μπορεί να σου βγάλει άλλα ντ’ άλλων. Για αυτό ξαναλέω, δεν μπορείς να βασίζεσαι , ειδικά στην αρχαιολογία, στα αποτελέσματα μόνο μιας μεθόδους. Για παράδειγμα η έκρηξη του Ηφαιστείου της Θύρας για το οποίο αρχαιολόγοι, γεωλόγοι, ιστορικοί,αιγυπτιολόγοι και χημικοί αντιμάχονταν για το πότε συνέβη αυτή η έκρηξη. Νομίζω υπήρχαν γύρω στις 5 με 6 ημερομηνίες, πριν προβούν σ’ ένα συγκεκριμένο συμπέρασμα. Για αυτό σου λέω η αρχαιολογία σχεδόν ποτέ δεν είναι απόλυτη. Απόλυτη θα είναι μόνο όταν τα στοιχεία που έχει είναι εντελώς επιβεβαιωμένα. πχ ο (νέος) Παρθενώνας ξέρουμε πότε χτίστηκε κι από ποιούς.

      • Fotis

        Σπυρο, σωστη και κατανοητη η τοποθετηση σου. Στην συγκεκριμενη ομως περιπτωση, εγιναν όλες οι προσεγγίσεις που αναφερεις, και η ηλικία που προσδιορίστηκε και για τις δυο πυραμίδες, πυραμιδοειδη κτισματα καλυτερα, (με μεγάλα σφάλματα) προσδιορίζεται στα 2000-2500 π.Χ. Επισης, πρεπει να αντιληφθουμε οτι οι επιστημονικες ερευνες αρχαιομετριας αναλυονται με τις πλεον πρωτοποριακες δυνατοτητες που προσφερουν εφαρμογες Η/Υ τις οποιες και χρησιμοποιησε η ομαδα του κ.Ι.Λυριτζη.
        Συγκεκριμενα, διενεργήθηκαν συντονισμένες εργασίες σε παλλαπλό επίπεδο:
        1) γεωφυσικές διασκοπήσεις με μαγνητόμετρο εντός και πέριξ των δυο πυραμιδοειδών στο Ελληνικό και στο Λυγουριό, και απεκαλύφθησαν θαμμένα μνημεία (Theocaris P., Liritzis I., Lagios E., and Sampson A. (1997). Geophysical prospection and archaeological test excavation and dating in two Hellenic pyramids. Surveys in Geophysics, 17, 593-618),
        2) έγιναν οι απαιτούμενες αρχαιολογικές ανασκαφές και βρέθηκαν θεμέλια κτηρίων, κεραμικά όστρακα Κλασικής, Ελληνιστικής Ρωμαικής, Πρωτοχριστιανικής περιόδου και Πρωτοελλαδικά στα εξωτερικά θεμέλια του Ελληνικού πάνω από το υπόστρωμα., και πραγματοποιήθηκε μελέτη σύγκρισης αρχιτεκτονικής με άλλα κτήρια, (Λυριτζής, Ι 1998 Το Μυστήριο των Ελληνικών Πυραμιδοειδών, Εκδ Ακαδημίας Δελφικών Μελετών, Αθήνα, και Theocaris P., Liritzis I., Lagios E., and Sampson A. (1997). Geophysical prospection and archaeological test excavation and dating in two Hellenic pyramids. Surveys in Geophysics, 17, 593-618),
        3) μετρήθηκε ο αστρονομικός προσανατολισμός του μακρύ διαδρόμου τους, και βρέθηκε συσχέτισή του με τον αστερισμό του Ωρίωνα (Liritzis I. (1998) Bronze Age Greek Pyramids and Orion’s belt. Griffith Observer, vol.63, n.10, 10-21),
        4) χρονολογήθηκε η κατασκευή των τοίχων με την νέα μέθοδο της θερμοφωταύγειας επιφάνειας πετρωμάτων με απόσυρση ολίγων γραμμαρίων σκόνης από τη επιφάνεια των λίθων κατασκευής και από σημεία επαφής δυο ογκόλιθων που να μην έχουν εκτεθεί στο ηλιακό φως και δόθηκαν ηλικίες από 7 δείγματα περί το 2000 π.Χ., (Liritzis,Ι. 1994 A new dating method by thermoluminescence of carved megalithic stone building. Comptes Rendus (Academie des Sciences), Paris, t. 319, serie II, 603-610, Liritzis.I (1994) Archaeometry: Dating the past. EKISTICS, t.368/364, 361-366. Theocaris P.S., Liritzis I. and Galloway R.B. (1994). Dating of two Hellenic pyramids by a novel application of thermoluminescence. J. Archaeological Science, 24, 399-405)
        αλλά και κεραμικού από την ανασκαφή του Λιγουριού (Liritzis I., Galloway R.B. and Theocaris P. (1994) Thermoluminescence dating of ceramics revisited: Optical stimulated luminesccence of quartz single aliquot with green light emitting diodes. J. Radioanal. Nucl. Chem. Letters, 188 (3), 189-198.).
        Η νέα τότε μέθοδος είχε αναγνωρισθεί από διεθνή επιστημονικά περιοδικά, και είχε ικανοποιήσει τα κριτήρια λειτουργίας(Liritzis I., Guilbert P., Foti F., Schoerer M. (1997) The Temple of Apollo (Delphi) strengthens new thermoluminescence dating method. Geoarchaeology International, vol. 12, no. 5, 479-496, Liritzis I. and Galloway R.B. (1999), Dating implications from solar bleaching of thermoluminescente of ancient marble. J Radioanal. Nucl. Chem. 241, 2, 361-368.),
        και συνεχίστηκε ως σήμερα ως μια αποδεκτή μέθοδος που έχει χρησιμοποιηθεί και από άλλους ερευνητές (Greilich., S, Glasmacher, G.A, Wagner, G.A (2005) Optical dating of granitic stone surfaces. Archaeometry 47(3), 645-665, Morgeenstein, M.E, Luo, S, Ku, T.L, and Feathers J., (2003) Uranium series and luminescence dating of volcanic lithic artefacts. Archaeometry 45, 503-518, Liritzis.I and Vafiadou.A (2005) Dating by luminescence of ancient megalithic masonry. Mediterranean Archaeology & Archaeometry, vol.5, No.1, 25-38),
        τέλος
        5) πραγματοποιήθηκε ερμηνεία του μύθου που αφορά το γενεαλογικό δένδρο της Αργολίδας με γενάρχη τον Ιναχο που συμπεριλαμβάνει τον Προίτο και Ακρίσιο η σύγκρουση των οποίων σύμφωνα με το Παυσανία οδήγησε στην ανέγερση της πυραμίδας του Ελληνικού και προσδιορίστηκε στο τέλος 3ης χιλιετίας π.Χ. (Liritzis.I and Raftopoulou.M (1999) Argolid: connection of prehistoric legends with geoenvironmental and archaeological evidence. TUBA-AR, II, 87-99, Zangger. E 1993 Argolis I: the geoarchaeology of the Argolid. Deutsches Archaologisches Institut, Athen)
        Η ηλικία λοιπον που προσδιορίστηκε και για τις δυο πυραμίδες με μεγάλα σφάλματα προσδιορίζεται στα 2000-2500 π.Χ.
        Δεν έχουν καμία σχέση με τις Αιγυπτιακές (σε μέγεθος, εσωτερική δομή, κατασκευαστική λεπτομέρεια, κλίση πλευρών) αν και υπήρχαν εμπορικές επαφές λαών στην ΝΑ Μεσόγειο και έχει τεκμηριωθεί η πρώιμη παρουσία Μινωϊτών και Μυκηναίων στις Ακτές της Εγγύς Ανατολής και την Αίγυπτο (Tel Kabri, Avaris, Meggido κ.α., βλ. Barbara and Wolf-Dietrich Neimeier, 1997. Aegean Frescoes in Syria-Palestine: Alalakh and Tel Kabri, 1st International Congress of Minoan Paintings, Vol.II, Thera Foundation, 763-802)
        Εχουν αναφερθεί από περιηγητές και άλλες τέτοιου μεγέθους κτήρια στην Πελοπόννησο (βλ.Λυριτζής 1998). Δεν υπάρχει ως σήμερα καμία πειστική εξήγηση περί της επιλογής του σχήματος για τη χρήση ως φρυκτωρία ή πύργο εποπτείας ή φρούριο.
        Οι ανασκαφείς (Lord κ.α) προβληματίζονται στο άρθρο τους να πεισθούν για μια ελληνιστική/ κλασική χρονολόγηση, ενώ ο Α.Σάμψων υποστηρίζει τελικά νεότερη περίοδο αλλά διακρίνεται σαφέστατα η επιφύλαξή του στην απόλυτη αποδοχή της υπόθεσης (Σαμψων, Α 1996. Οι πυραμίδες της Αργολίδας και η πραγματική σημασία τους. Αρχαιολογία, τ.57, 56-61)
        Η αντίρρηση ορισμένων αρχαιολόγων είναι κατανοητή και προβληματίζει η χρονολόγηση μεγαλιθικών κατασκευών γενικότερα. Τα δυο πυραμιδοειδή ως στέρεες κατασκευές έχουν χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα και έχουν υποστεί επισκευές από μεταγενέστερες γενιές όπως τεκμηριώνουν τα ευρήματα των ανασκαφών. Γι’ αυτό και τα ευρήματα εντός ή πέριξ αυτών δεν είναι απόδειξη της χρονολόγησής τους.

        • Σπύρος Α

          Δυστυχώς δεν μπορώ να δεχθώ ως βάσιμη την έρευνα και τις θέσεις του κυρίου Λυριτζή, καθώς δεν γίνεται αποδεκτή για την χρονολόγηση (τουλάχιστον της <> του Ελληνικού). Πολλοί αρχαιολόγοι με παρόμοιες έρευνες αποδεικνύουν ακριβώς το αντίθετο.Συν ότι δεν είναι πυραμίδες τα κτίρια αυτά αλλά πυραμιδωτές βάσεις. Ίσως το θέμα της χρονολόγησης να παιδέψει για αρκετό καιρό ακόμα τους αρχαιολόγους και τους αρχαιομέτρεις. Όσο για την μυθολογική υπόσταση αλλά και την σχέση του με τον Ωρίωνα , δεν ξέρω αμφιβάλλω. Αλλά για την ιστορικότητα του μνημείου δεν αμφιβάλλω. Προφανώς και υπάρχει και σαν αρχαιολογικό εύρημα δεν παύει να μας προσφέρει πληροφορίες αλλά και πολιτισμό.

          • Fotis

            Σεβαστη η γνωμη σου αλλα η πληθώρα δημοσιεύσεων σε διεθνη επιστημονικα αρθρα δειχνουν οτι η μεθοδολογια ειναι αποδεκτη και οχι το αντιθετο. Στο πρωτο σχολιο μου με το λινκ στην ερευνα της ομαδας Ακαδημιας Αθηνων και Πανεπ. Εδιμβουργου, καθως και στο δευτερο σχολιο μου, υπαρχουν ολα τα σχετικα references που το αποδεικνυουν.

            Ουτε η μέθοδος ουτε η βαθμονόμιση της αμφισβητούνται απο την επιστημονική κοινότητα, αντιθέτως μάλιστα η μεθοδολογία στο σύνολο της εχει επικρατήσει παγκοσμίως με τον διεθνή όρο Surface Dating και γίνεται πλέον συστηματική χρήση της απο διεθνή εργαστήρια θερμοφωταύγειας. Στον διεθνή τύπο και δη σε διεθνή peer reviewed journals υπάρχει πληθώρα αναφορών στην μέθοδο και στην επιτυχή χρήση της. Ειναι αποριας αξιον οτι εδω στην Ελλαδα μενουμε σε αποδειχτικα στοιχεια της Αμερικανικης Σχολης του 1938…

            Η σπουδαιοτητα και εγκυροτητα της νεας μεθοδου Φωτοδιαυγειας φαινεται επισης στο οτι πριν ακομα γίνει η χρονολόγηση των πυραμιδοειδών έγινε blind test με χρονολόγηση απο τα τείχη των Μυκηνων και των Δελφών. Τα αποτελέσματα συμφωνούσαν άριστα με τα αρχαιολογικά στοιχεία.
            Η μέθοδος του Surface Dating εφαρμόζεται πλέον με πολύ μεγάλη επιτυχια απο ξένα εργαστήρια και τα αποτελέσματα τους δημοσιεύονται σε διεθνή περιοδικά. Νομίζω οτι αυτό είναι αρκετό αποδεικτικό στοιχείο για την ακρίβεια της μεθόδου και ενας εκκολαπτομενος νεος φοιτητης αρχαιολογιας οπως εσυ δεν θα επρεπε να απορριπτει τετοια ατρανταχτα δεδομενα.

            Το οτι δεν ειναι πυραμιδες αλλα πυραμιδοειδη και οτι δεν εχουν καμια σχεση με αυτες της Αιγυπτου, το λεει και η επιστημονικη ομαδα Λυριτζη, η μετρηση της πραγματικης ηλικιας τους ειναι το προβλημα στο οποιο δινουν την δικη τους απαντηση. Οπως λένε και οι ίδιοι οι συγγραφείς, τα πυραμιδοειδη δεν εχουν σχέση με Αιγυπτιακές πυραμίδες ούτε είναι αρκετά χρόνια παλαιοτερα, αλλά μέσα στο σφάλμα των πρώτων μετρήσεων δίνεται μεγάλσο πιθανό εύρος με κατώτερο όριο νομίζω περίπου 1800 π.Χ. Εν γένει στις δημοσιεύσεις της ομάδος δεν αναφέρεται η υποστηρίζεται κάτι τέτοιο.

            Στην επίσημη ιστοσελίδα του στο Πανεπιστημίου Αιγαίου αναφερει οτι ο κυριος Λυριτζής ειναι φυσικός με Μαστερ και Διδακτορικό στην Αρχαιομετρία και τις Χρονολογήσεις. Αρα πόσο ποιο ειδικός πρεπει να είναι κάποιος για να κάνει χρονολογήσεις;

            Οι μυθολογικές παραδόσεις έχουν αρχίσει τα τελευταία χρόνια να συνδυάζονται με τα αρχαιολογικά/αρχαιομετρικα δεδομένα μεσα απο τον νεο κλάδο της Γεωμυθολογιας – γεωαρχαιολογίας.

            Μια απλή διερεύνηση, διάρκειας οχι πάνω απο 1-2 ώρες, σε διεθνείς βάσεις δεδομένων όπως το scopus αλλα και σε Ελληνικές οπως αυτή του ΕΚΤ θα απαντούσε σε ολα τα ερωτήματα και θα έλυνε το θέμα της αμφισβήτησης του άρθρου περι της νεας μεθοδου χρονολογησης.

          • Σπύρος Α

            Δεν ξέρω και πάλι για να σου πω κατά πόσο έγκυρη είναι η συγκεκριμένη χρονολόγηση, αφού μια εξίσου μεγάλη επιστημονική κοινότητα αρνείται την συγκεκριμένη ημερομηνία. Παρόλα αυτά η διόρθωση μου για τον όρο «πυραμίδα» ήταν μόνο και μόνο επειδή το χρησιμοποίησες εσύ (νόμιζα ότι δεν αποδεχόσουν τον όρο πυραμιδωτή βάση). Τελοσπάντων πέρα από τις δημοσιευμένες εργασίες και τις απόψεις πανεπιστημιακών υπάρχουν κοινά αλλά και διαφορετικά συμπεράσματα. Ας αφήσουυμε το συγκεκριμένο θέμα ως προς την χρονολόγηση λίγο μετέωρο και θα επανέλθουμε στο μέλλον. Όπως λες κι εσύ δεν πρέπει σαν αρχαιολόγος να αποκλείεις τίποτα, ειδικά εάν δεν υπάρχουν αδιαμφισβήτητες αποδείξεις. Θα ψάξω περαιτέρω επί του θέματος και θα επέλθει διόρθωση ως προς αυτό, μόλις κατατοπιστώ με την έρευνα που θα κάνω κι εγώ. Εν κατακλείδι ευχαριστώ για τον διάλογο και την άμεση αρχαιολογική στήριξη των συγκεκριμένων ευρημάτων και την έμμεση κατάσβεση συνωμοσιολογικών επιχειρημάτων. 🙂

  • Γιώργος Μεταξάς

    H γνωστή παρειδωλία (δηλαδή το να θέλουμε να «δούμε» ένα οκείο σχήμα που να βγάζει κάποιο νόημα), και έχει βρεί πεδίο λαμπρό στον Άρη…