Η ανατίναξη της αμαξοστοιχίας 53;

6

Πριν λίγο καιρό έπεσα επάνω σε ένα άρθρο που περιγράφει ένα γεγονός, το οποίο, λογικά, θα έπρεπε να είναι γνωστό καθώς πρόκειται για γεγονός ανάλογο της ανατίναξης της γέφυρας του Γοργοποτάμου. Aς δούμε όμως πρώτα τι λέει το άρθρο, αντιγράφω τα τμήματα που αφορούν το θέμα, εσείς αν θέλετε, δείτε το ολόκληρο στο netnews.eu και στην ανάλυση θα προσπαθήσω να είμαι σύντομος για να μη γίνω κουραστικός.

tran_rockisland_1940


Η έκρηξη προκάλεσε το θάνατο 450 Γερμανών, εκ των οποίων το 1/3 ήταν αξιωματικοί. Ήταν μια ανατίναξη ανάλογη με εκείνη του Γοργοποτάμου, που άφησε άφωνη την παγκόσμια κοινή γνώμη. H ανατίναξη της γερμανικής αμαξοστοιχίας ’53’
H ανατίναξη της γερμανικής αμαξοστοιχίας ’53’

Το ημερολόγιο έδειχνε 23 Φεβρουαρίου 1944. Ημερομηνία που πέρασε στο πάνθεον της Ιστορίας, καθώς σημειώθηκε ένα από τα μεγαλύτερα σαμποτάζ στην κατεχόμενη Ευρώπη. H ανατίναξη του γερμανικού εξπρές (SF-Sug-Tαχείας 53) στα στενά των Τεμπών, είναι ένα από τα σημαντικότερα σαμποτάζ, όχι μόνο για τα καταστροφικά του αποτελέσματα και τις απίθανες δυσκολίες (εκκαθαριστικές επιχειρήσεις στον B. Όλυμπο – Πιέρια, δύσκολες καιρικές συνθήκες, τρόπος πυροδότησης), αλλά και για άλλους ειδικούς λόγους (χρονολογία, ποιότητα έμψυχου υλικού, προορισμός του κ.λπ.). H μελέτη της λαμπρής αυτής επιχείρησης σε σχέση με τα πολεμικά γεγονότα και την κατάσταση στα θέατρα των επιχειρήσεων του B` Παγκοσμίου πολέμου, προβάλλει και τη συμβολή της ελληνικής αντίστασης στον αντιφασιστικό αγώνα των λαών της Ευρώπης, γιατί χρονολογικά, το εξοντωτικό αυτό χτύπημα συνέπεσε με τη μεγάλη προσπάθεια αντιπερισπασμού των χιτλερικών στο N. Ουκρανικό Μέτωπο.

Την ανατίναξη της αμαξοστοιχίας ’53’ έκανε ο ίδιος ο διοικητής του Τάγματος Μηχανικού Ολύμπου του EΛAΣ, ο θρυλικός μπουρλοτιέρης Αντώνης Αγγελούλης, που έδρασε με το ψευδώνυμο Βρατσάνος. Έχοντας δίπλα του τον βοηθό του Φαρμακά, θα έκανε την πυροδότηση ανάβοντας το φυτίλι με ένα σπίρτο. Oι άλλοι άνδρες, αφού εγκατέστησαν κάτω από τις ράγες τα εκρηκτικά, ανέβηκαν λίγο πιο πάνω και με τα όπλα τους περίμεναν να χτυπήσουν το τρένο μετά την έκρηξη, για να το αποτελειώσουν. Στο περίφημο βιβλίο του ‘Βροντάει ο Όλυμπος’, ο πρωταγωνιστής αυτού του μεγάλου σαμποτάζ, χωρίς να αναφέρει πουθενά την προσωπική του παρουσία, περιγράφει ως εξής τα γεγονότα:

«…Ύστερα από λίγα λεπτά φάνηκε η ταχεία. Aν περνούσε ένα τρένο ακόμα ή η παραμικρή αδράνεια των δυναμιτιστών θα είχαν σαν αποτέλεσμα την οριστική αποτυχία της επιχείρησης. Tο σύνθημα της άφιξης της αμαξοστοιχίας το έδωσε ο πατριώτης κλειδούχος Θανάσης Σαφάκας, μέλος του εφεδρικού EΛAΣ, μέσα από τα συρματοπλέγματα του σταθμού Τεμπών. Όλα ήταν έτοιμα: 400 μέτρα υπονομευμένη σιδηροδρομική γραμμή με εκρηκτικά γεμίσματα συνδεδεμένα πάνω στον κύριο αγωγό του ‘ακαριαίου’, που η άκρη του κατέληγε σ` ένα μικρό βράχο, σε απόσταση 25 περίπου μέτρων από τη σιδηροδρομική γραμμή. Στην άκρη του αγωγού είχαμε ένα σύστημα πυροδότησης πρωτότυπο και τολμηρό: τρία καψύλια δυναμίτιδας και τρία κομμάτια βραδύκαυστο (φιτίλι), μήκους μόλις 1,5 εκατ., που ανάφτηκε απ` ευθείας με εναύσματα και σπιρτάδα πάνω στον κύριο αγωγό. (Αυτό έγινε γιατί τ` αυτόματα πιεστικά μηχανήματα είχαν αλλοιωθεί από την υγρασία).

Όταν η αμαξοστοιχία έφτασε στο καθορισμένο σημείο, πυροδοτήθηκε ο αγωγός. Μια τρομαχτική έκρηξη ακούστηκε ύστερα από την εκτυφλωτική λάμψη και η περήφανη αμαξοστοιχία με τα βαγόνια πολυτελείας σωριάστηκε στον Πηνειό. Αμέσως ακολούθησε επίθεση κατά της αμαξοστοιχίας, που ανατινάχτηκε με αυτόματα και οπλοπολυβόλα. Για λίγες στιγμές, οι γερμανικές φρουρές δεν αντέδρασαν. Δεν ήθελαν να πιστέψουν πως ήταν δυνατόν ν` ανατιναχθεί η ταχεία. Tα τηλέφωνα όμως απ` όλα τα φυλάκια επιβεβαίωναν: «Φύνφτσιχ ντράι καπούτ…, φύνφτσιχ ντράι καπούτ…», (χάθηκε η ’53’)».


 

Αυτά λέει το άρθρο και κάπου εδώ αρχίζουν τα ερωτηματικά.

  • Πως είναι δυνατόν ένα τέτοιας έκτασης γεγονός να μην μαθεύτηκε; Μιλάμε για εξόντωση 450 Γερμανών και οι 150 ήταν αξιωματικοί, δηλαδή μια τεράστια επιτυχία που θα ήταν αδύνατο να μην μαθευτεί.
  • Υπήρξαν αντίποινα από πλευράς Γερμανών; Αν ναι, γιατί δεν αναφέρονται στο άρθρο;
  • Υπάρχει κάποια αντίστοιχη επέτειος για το γεγονός που να εορτάζεται στη περιοχή, όπως για παράδειγμα οι εκδηλώσεις για την ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοπόταμου;

Ως γνωστόν,  μετά από κάθε δολιοφθορά οι κατακτητές προέβαιναν σε αντίποινα, εδώ θα φέρω πάλι ως παράδειγμα το Γοργοπόταμο και τα γνωστά αντίποινα, αλλά και την ανατίναξη της γέφυρας στο Κούρνοβο τον Ιούνιο του 1943, με 60 ιταλούς στρατιώτες νεκρούς. Σε αντίποινα οι ιταλοί προχώρησαν σε 106 εκτελέσεις, υπάρχουν μάλιστα και σχετικές εκδηλώσεις στη περιοχή.

Στο άρθρο λοιπόν δεν αναφέρεται για το αν υπήρξαν αντίποινα, γεγονός που μάλλον θα πρέπει να μας υποψιάζει, θα άφηναν αναπάντητο οι γερμανοί ένα τέτοιο χτύπημα;

Κάποιος ίσως θα μπορούσε να πει ότι η περίπτωση της ανατίναξης της αμαξοστοιχίας 53, θα μπορούσε να είναι η ανατίναξη του τρένου στη γέφυρα στο Κούρνοβο, άλλωστε ημερολογιακά είναι κοντά, αλλά μάλλον δεν πρέπει να συνδέονται οι περιπτώσεις.

Υπάρχει όμως και άρθρο το οποίο παρουσιάζει και αναφορές για την περίπτωση σε κάποιο βιβλίο με τίτλο British Reports on Greece 1943-44 και αφήνεται να εννοηθεί ότι πρόκειται για απόδειξη του γεγονότος, στο βιβλίο κάνει λόγο για 500 γερμανούς στρατιώτες νεκρούς δίχως να περιλαμβάνει δύο βαγόνια γεμάτα αξιωματικούς. Δείτε το άρθρο ΕΔΩ.

Χωρίς τίτλο

 

Και πάλι όμως υπάρχει πρόβλημα, το βιβλίο αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί ιστορικά ακριβές, εκδόθηκε το 1982 και μάλιστα ο εκδοτικός ξεκαθαρίζει ότι οι αναφορές αυτές δεν έχουν διασταυρωθεί και ότι σκοπός είναι να τεθούν οι αναφορές αυτές υπόψιν των ιστορικών.

http://www.mtp.hum.ku.dk/details.asp?eln=200328

Σε καμία περίπτωση λοιπόν το βιβλίο αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί ως ιστορικό ντοκουμέντο. Αν γινόταν ένα τέτοιο συνταρακτικό γεγονός, λογικά, θα το διδασκόμασταν από τη κούνια μας.

Οπως φαίνεται για την περίπτωση της αμαξοστοιχίας 53 το τοπίο είναι περισσότερο θολό, παρά ξεκάθαρο, πιθανόν να πρόκειται και για παιχνίδια προπαγάνδας της εποχής εκείνης, επίσης είναι πολύ πιθανό τις αναφορές να τις έπαιρναν από τα μέλη της αντίστασης και να τις κατέγραφαν δίχως να έχουν τεκμηριωθεί, περίοδος πολέμου ήταν αυτή. Πολύ πιθανόν όμως και όντως κάτι να συνέβη, δεν θα ήταν όμως τόσο δυνατό όσο μας το περιγράφουν.

Γιώργος Ζ.