Η συζήτηση για τα Γενετικά Τροποποιημένα Τρόφιμα έληξε!

In Άλλα θέματα, Διατροφή - υγεία by Θοδωρής Μαγουλάς17 Comments

Χρόνια τώρα διεξάγεται συζήτηση για την ασφάλεια των Γενετικά Τροποποιημένων Τροφών (ΓΤΤ). Από τη μία έχουμε την επιστήμη που μας δίνει συνεχώς νέες έρευνες που συμφωνούν πως τα ΓΤΤ είναι ασφαλή προς κατανάλωση και από την άλλη πολλές ομάδες ακτιβιστών που αναφέρονται σε άλλες έρευνες που δείχνουν το αντίθετο.

Το να ξεχωρίσεις τις σοβαρές έρευνες από τις μη σοβαρές ή τις κατευθυνόμενες δεν είναι ποτέ εύκολο, ειδικά για τους μη ειδικούς όπως η πλειοψηφία των ανθρώπων.

Δεν θα ήταν ιδανικό αν μια ομάδα ανεξάρτητων ειδικών άκουγαν όλες τις πλευρές, διάβαζαν, αν όχι όλες, τις περισσότερες έρευνες για το θέμα, άκουγαν ακόμα και ακτιβιστές που δεν είναι επιστήμονες, πριν καταλήξουν σε απόφαση;

Ε λοιπόν αυτό έγινε!

Η National Academies of Science, Engineering and Medicine, μια σεβαστή ανεξάρτητη ακαδημία ειδικών εξέδωσε την αναφορά της για το θέμα της ασφάλειας των ΓΤΤ. Η αναφορά είναι ΔΩΡΕΑΝ διαθέσιμη σε μορφή pdf για όποιον ενδιαφέρεται (μόλις 12mb).

Η επιτροπή λοιπόν εξέτασε εκατοντάδες έρευνες, άκουσε προφορικές καταθέσεις δεκάδων ωρών και συνυπολόγισε και αρκετά σχόλια αναγνωστών σε social media, όσο ηλίθια και αν είναι μερικά και κατέληξε πως:

«δεν βρέθηκάν στοιχεία που να δείχνουν πως τα ΓΤΤ είναι λιγότερο ασφαλή από τα μη ΓΤΤ» (found no substantiated evidence that foods from GE crops were less safe than foods from non-GE crops).

Η επιτροπή άκουσε από άτομα σαν τον Jeffrey Smith, ένα ταγμένο ακτιβιστή κατά των ΓΤΤ, μέχρι τον Seralini, τον γνωστό επιστήμονα που σε έρευνα έδειξε πως οι αρουραίοι αποκτούν καρκινικούς όγκους όταν καταναλώνουν ΓΤΤ, πριν η έρευνα αποκαλυφθεί ως αναξιόπιστη και ανακληθεί.

Κάθε ένας ισχυρισμός εξετάστηκε ξεχωριστά και καταρρίφθηκε:

  • Προκαλούν τα ΓΤΤ καρκίνο; Όχι. Στον Καναδά και στις ΗΠΑ όπου τα ΓΤΤ είναι ευρέως διαδεδομένα, τα επίπεδα καρκίνου είναι ίδια με της Ευρώπης όπου τα ΓΤΤ απαγορεύονται.
  • Μήπως προκαλούν βλάβες στα νεφρά; Όχι. Καμία διαφορά μεταξύ των χωρών που τα καταναλώνουν με αυτές που δεν τα καταναλώνουν.
  • Μήπως προκαλούν παχυσαρκία ή διαβήτη; «Δεν υπάρχουν αποδείξεις που να έχουν εκδοθεί» και να βρήκε η επιτροπή.
  • Πάθηση Celiak (κοιλιοκάκη) (αν έχεις αυτή τη πάθηση τότε δεν πρέπει να τρως γλουτένη, μόνο τότε!); Και πάλι καμία διαφορά.
  • Αλλεργίες; «Η επιτροπή δεν βρήκε σχέση μεταξύ της κατανάλωσης των ΓΤΤ και της αύξησης των αλλεργιών».
  • Αυτισμό; Για άλλη μια φορά τα νούμερα είναι ίδια σε όλες τις χώρες.
  • Θανάτους; Ποιους θανάτους;
  • Τι συμβαίνει στα ζώα που τρώνε τέτοιες τροφές; Τίποτα…

Κάποιος θα μπορούσε να πει πως μια τόσο μεγάλη έρευνα, μια τόσο πλήρης έρευνα όπου έχουν συμπεριληφθεί οι απόψεις και των δύο πλευρών, μέχρι και της Greenpeace, θα έπρεπε να κλείσει το ζήτημα και να τελειώνουμε με το θέμα.

Όχι όμως. Οι πολέμιοι των ΓΤΤ βιάστηκαν να κρίνουν πως η επιτροπή είτε κάνει λάθος, είτε είναι κατευθυνόμενη από τη Monsanto. Τα κόλπα για να αμφισβητηθούν τα αποτελέσματα είναι τα γνωστά: τρομολαγνία και «δεν συμφωνούν όλοι οι επιστήμονες». Το τελευταίο ακούγεται τόσο αστείο όταν το λέει η Greenpeace η οποία σωστά απέρριψε την άποψη 30.000 επιστημόνων που λένε πως το φαινόμενο του θερμοκηπίου δεν επηρεάζεται από τον άνθρωπο, αλλά δέχεται την άποψη  300 που λένε πως τα ΓΤΤ είναι επικίνδυνα.

Το πιο κλασικό όμως παράδειγμα άρνησης είναι το: «στην Ευρώπη απαγορεύονται, άρα…». Άρα…αυτό δεν έχει καμία σχέση με την ασφάλεια των ΓΤΤ. Πρόκειται για πολιτική απόφαση της ΕΕ, η οποία πάει σταδιακά προς ανατροπή, διότι και εδώ, στην ΕΕ, οι έρευνες δείχνουν ακριβώς τα ίδια αποτελέσματα.

Τι έχει μείνει; Ένας μικρός αριθμός bloggers οι οποίοι για να πουλήσουν τα προϊόντα τους χρησιμοποιούν τρομοκρατικές τακτικές και ψέματα.

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως το θέμα των ΓΤΤ δεν έχει κλείσει μιας και έχουμε ακόμα αρκετά θέματα να συζητήσουμε, αλλά δεν ισχύει το ίδιο για την ασφάλειά τους. Η επιστήμη είναι ξεκάθαρη. Οι αρνητές της επιστήμης έχουν μείνει με μηδέν επιχειρήματα και πλέον χρησιμοποιούν αναμασημένα κλισέ ή επικαλούνται τα βασικότερα αισθήματά μας για να μας τρομάξουν. Αλλά και αυτό τελειώνει σιγά σιγά.

ΥΓ: Μη δεχθείτε αυτά που λέει το άρθρο. Ούτε λέξη. Διαβάστε την έρευνα και ελέγξτε τη μόνοι σας. Είναι δωρεάν. Δεν υπάρχουν δικαιολογίες, εκτός και αν το μίσος για τα ΓΤΤ έχει γίνει «πίστη».

Θοδωρής Μαγουλάς

Θοδωρής Μαγουλάς

Αρθρογράφος - Ερευνητής
Θοδωρής Μαγουλάς

Latest posts by Θοδωρής Μαγουλάς (see all)

  • Chris

    Αγαπητέ΄, εσύ μπορείς να τρώς όσο θέλεις ΓΤΤ. Καμία έρευνα δεν πρόκειται να με πείσει για κάτι που είναι αυτονοήτως κακό για την υγεία των ανθρώπων. Δεν ανήκω σε καμιά από αυτές τις ακτιβίστικες ομάδες, απλώς έχω πχ μερικές κότες. Τις δίνεις τροφές με ΓΤ συστατικά και δεν προλαβαίνεις να παίρνεις αυγά. Σε ένα χρόνο βέβαια είναι σαν να είναι κότες 5 ετών. Αντίθετα, τις δίνεις τροφές με ίδια συστατικά αλλά μη ΓΤ και μου έτυχε να έχω κότες που γεννούν αυγά μέχρι και τα 4 χρόνια τους. Με όψη που σφίζει από υγεία. Διαλέγεις και παίρνεις. Και εγώ, ένα μικρό παράδειγμα έδωσα, από τα πολλά που θα μπορούσα να δώσω. Κοινή λογική. Οπως για μιά απλή ίωση δεν πάς στο γιατρό για να σου επιβεβαιώσει τη διάγνωσή σου, έτσι και η χρήση ΓΤΤ είναι εξ ορισμού κάτι που το αποφεύγουμε όσο μπορούμε, χωρίς να περιμένουμε ειδικούς να μας το πούνε.

    • Το ξέρεις πως οι κότες στις οποίες αναφέρεσαι είναι επί της ουσίας μεταλλαγμένες, έτσι; Όπως και κάθε τι οικόσιτο που έχει υποστεί μεταλλαγή προκειμένου να είναι ακριβώς αυτό… οικόσιτο.

      Όλα να τα ελέγχουμε και εννοείται να επιλέγουμε ό,τι μας κάνει να αισθανόμαστε ασφαλείς και ό,τι πλησιάζει περισσότερο στην φυσική του καταγωγή, αλλά όλη αυτή η φασαρία με τα «θανατηφόρα, γεννετικά μεταλλαγμένα» είναι υπερβολική.

  • Ν.A.Β.

    Κύριε Μαγουλά, το πόρισμά σας δεν στέκει. Η ασφάλεια από την κατανάλωση ΓΤΟ δεν είναι αποδεδειγμένη, δεν υπάρχουν μακροχρόνιες έρευνες (για κάτι που ενδεχομένως χρειαστεί γενιές για να βγάλει πρόβλημα) και εξάλλου η ασφάλεια δεν περιορίζεται στο αν διαταραχθεί η υγεία ενός ανθρώπου από κατανάλωση ΓΤΟ. Παραμένει και το θέμα της ασφάλειας του περιβάλλοντος (που με τη σειρά της αντανακλά και στην ασφάλεια του ατόμου) ως προς την οποία υπάρχουν βαθιές ανησυχίες και εύλογοι φόβοι.
    Γενικά η εμπορευματοποίηση τέτοιων στοιχείων (γονίδια) συνιστά μια ρώσικη ρουλέτα για το περιβάλλον, με ανυπολόγιστες συνέπειες.
    Και φυσικά υπάρχουν και οι άλλες πλευρές του ζητήματος, κοινωνικές, βιοηθικές, νομικές κλπ, οπότε καλό θα ήταν να μην εκφράζετε τέτοια θετικότητα για τη χρήση ΓΤΟ.
    Φιλικά το λέω και με εκτίμηση για τη δουλειά σας στη διάψευση ανυπόστατων ειδήσεων.

    • V.A

      Πες τα ρε μεγάλε Γενετιστή , αφού τα ξέρεις , τι αφήνεις τόσες χιλιάδες επιστήμονες και σπάνε τα κεφάλια τους , μίλα την επόμενη φορά να σε καλέσουνε για την εναρκτήρια ομιλία , να λήξει το θέμα.

  • xkls

    Το ζήτημα με τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα δεν είναι μόνο το κατά πόσο είναι ασφαλής η κατανάλωσή τους από τον άνθρωπο (ίσως να είναι και πιο ασφαλή από τα μη τροποποιημένα αν αυτά χρειάζονται λιγότερα επικίνδυνα ραντίσματα ή άλλα φάρμακα που είναι ααραίτητα για την παραγωγή τους) αλλά και το κατά πόσο η χρήση τους θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να έχει αρνητικές συνέπειες στο οικοσύστημα από την είσοδο σε αυτό «ξένων» γονιδίων. Τέτοιου είδους συνέπειες μόνο σε βάθος αρκετών δεκαετιών θα μπορούσαν να εκτιμηθούν. Ακόμα πάντως κι αν τελικά δεν βρεθεί τίποτα το ανησυχητικό εγώ βρίσκω θετικό ότι υπάρχει και αυτός ο αντίλογος και ο προβληματισμός και δεν προχωράμε στα τυφλά με μοναδικό κριτήριο το κέρδος…

    Φυσικά υπάρχουν κι αυτοί που θα κάνουν ολόκληρο θέμα την υποψία ότι ίσως μία στο εκατομμύριο μια τροφή (ή εμβόλιο που είναι και της μόδας τελευταία) προκαλεί π.χ. αυτισμό επειδή κάποιος αμφιβόλου αξιπιστίας κάπου, κάποτε το είπε, και μετά θα ανάψουν τσιγάρο ή θα πιάσουν τιμόνι πιωμένοι ή τελοσπάνων θα κάνουν οτιδήποτε άλλο που αποδεδειγμένα σκοτώνει καθημερινά κόσμο… Αλλά αυτοί είναι μια άλλη ιστορία…

  • John Smith

    Δεν νομίζω ότι το θέμα αυτό μπορεί να λήξει τόσο απλά. Υπάρχουν πολλά θέματα, που νομίζω ότι μπορούμε να συνοψίσουμε ως εξής:

    1) Το θέμα της επιστημονικής έρευνας. Βάζοντας στην άκρη τις αηδίες περί Mosanto και έλεγχο του πληθυσμού, η επιστημονική έρευνα μπορεί να πάρει πολλές μορφές. Και είναι άλλο το να επιταχύνει κανείς μια φυσική διαδικασία ενός οργανισμού και άλλο το να τον αλλοιώνει ώστε να μπορεί να επιβιώσει σε περιβάλλοντα εχθρικά προς αυτόν.

    2) Το θέμα του κόστους. Αυτό είναι και το πιο βασικό. Το ότι μια επιστημονική έρευνα δείχνει κάποια πράγματα δεν σημαίνει ότι όλες οι περιπτώσεις είναι έτσι. Οι ΓΤΟ δεν αναπτύσσονται όλοι σε εργαστήρια, με επιστήμονες να ελέγχουν την κάθε λεπτομέρεια. Καλλιεργούνται επίσης από εταιρίες, οι οποίες μπορούν κάλλιστα να μην τηρούν τις προϋποθέσεις ασφαλείας για να τους έρθει πιο φτηνά. Και όταν δεν είσαι σίγουρος για το τι μπορεί να προκύψει δεν μπορείς να εκτιμήσεις και το αν υπάρχει κίνδυνος ή πόσο μεγάλος είναι.

    3) Το θέμα του γούστου. Σίγουρα όλοι μας προτιμάμε κάτι το «φυσικό», έστω και μόνο για την αίσθηση. Και επειδή η ψυχολογική κατάσταση παίζει και αυτή ρόλο -και αρκετά μεγάλο- στο τι τελικά διαλέγουμε, αμφιβάλλω ότι οι ΓΤΟ πρόκειται να αποκτήσουν τελικά την ίδια θέση με τους μη ΓΤΟ.

  • crag

    Αυτό που λένε για τα ΓΤΤ, ότι δε φυτρώνουν χωρίς ψέκασμα και λιπάσματα, είναι αλήθεια; Ότι δε δίνουν σπόρους και πρέπει να ξαναγοράσεις σπόρο την επόμενη χρονιά, είναι αλήθεια; Αν ισχύουν αυτά, τότε κακώς υπερασπίζεστε τα ΓΤΤ, δε χρειάζεται καν να επιχειρηματολογήσω πάνω σ’ αυτό. Αν δεν ισχύουν, τότε μας ταΐζουν κουτόχορτο κι εμείς το καταπίνουμε αμάσητο. Προσδοκώ σε μια υπεύθυνη απάντηση 🙂

    • Antonis Armageddon

      Δεν υπερασπίζεται κανεις τα ΓΤΤ. Το ΕλληνικαHoaxes δεν παιρνει πλευρες, απλα αποκαλύπτει ψεμματα ή διευκρινίζει ασαφειες.
      Προσωπικά ειμαι αντίθετος με τα ΓΤΤ οχι για θεματα υγιειας (αλλωστε αν δε χρειαζονται φυτοφαρμακα, θα ειναι πολυ πιο υγιεινα απο τα τρεχοντα), αλλα λογω πατενταρισματος των σπόρων.

      • Remon_Kewl

        Γενικά υπάρχει θέμα με τις πατέντες, όχι μόνο στο θέμα των ΓΤΟ. Πρέπει παγκοσμίως να γίνει αλλαγή πολιτικής στο θέμα αυτό.

  • Talos

    Ξεχνάτε όμως τους μετεωρίτες.
    Μια πιθανή πτώση μετεωρίτη ή κάποιο άλλο γεγονός που θα διαταράξει τις παγκόσμιες μεταφορές για 2-3 χρόνια θα οδηγήσει σε παγκόσμια πείνα. Το ότι οι σπόροι είναι πατενταρισμένοι και φτιαγμένοι ώστε να μην μπορούν να αναπαραχθούν κάνει το παραπάνω σενάριο πολύ ποιο εφιαλτικό. (Και δεν είναι ένα αστείο επιχείρημα, πάντα να έχουμε υπόψη την εισβολή των ζόμπι)
    Το πρόβλημα δεν είναι η ασφάλεια τους, αλώστε ότι τρώμε είναι μεταλλαγμένο έτσι και αλλιώς, αλλά οι πατέντες, η μη δυνατότητα αναπαραγωγής και η απώλεια τοπικού γενετικού υλικού. Δηλαδή ο καπιταλισμός.

    • Antonis Armageddon

      ακριβώς αυτό.

    • Ότι δηλαδή θα γίνει μια παγκόσμια καταστροφή, που θα αποκόψει την επαφή των ανθρώπων ανά περιοχή (πόσο περισσότερο ανά χώρα), αλλά θα κινδυνεύει ο μπαρμπα-Λάμπρος που θα φυτέψει πατάτα στην ταράτσα του από το δικηγόρο του «πατενταρισμένου» σπόρου από το Μιζούρι.

      Είμαι σίγουρος πως κάνεις καλαμπούρι, οπότε θα συμπλεύσω γελώντας! 😀

    • V.A

      Δεν υπάρχουν Terminal Seeds ακόμα , η Monsado ειδικά έχει κάνει συμφωνία με τον ΟΗΕ να μην διαθέσει στείρους σπόρους στο εμπόριο (Terminal Seeds).

  • georgek

    Συγχαρητήρια για τη σπουδαία δουλειά που κάνετε, φυσικά και θα διαβάσουμε την έρευνα. Μια παρατήρηση μόνο, που δεν έχει να κάνει με το άρθρο αλλά με την εμφάνιση του site. Τα χρώματα που χρησιμοποιείτε στις γραμματοσειρές είναι αρκετά ανοιχτόχρωμα και σε συνδυασμό με το φόντο, προσωπικά, με κουράζουν αφάνταστα όταν διαβάζω για ώρα. Ίσως κουράζουν και άλλους αναγνώστες. Και πάλι μπράβο!

  • Antonis Armageddon

    Και στο μεταξύ απο όλα τα αντι-ΓΤΤ ζωαδια, κανεις δεν αναφερει το μοναδικό πραγματικα αρνητικό που εχουν τα ΓΤΤ. Το οτι οι ΓΤΤ σποροι ειναι ΣΤΕΙΡΟΙ, και ο καθε αγροτης θα χρειαζεται να ξαναπρομηθευεται σπορους αντι να φυλαει μερικους απο την σοδεια του.

    • Remon_Kewl

      Δεν υπάρχουν στείροι σπόροι, ακόμα. Υπάρχει η τεχνολογία, αλλά δεν χρησιμοποιείται σε τρόφιμα. Οι αγρότες που αγοράζουν τους ΓΤ σπόρους υπογράφουν συμβόλαιο ότι δεν θα κρατάνε σπόρους.

      Έτσι κι αλλιώς, υπάρχουν ήδη κάποια τρόφιμα τα οποία δεν έχουν υποστεί τροποποίηση τα οποία δεν έχουν σπόρους, όπως ντομάτες, σταφύλια, μπανάνες και εσπεριδοειδή.

  • ThePraeceptor

    Η ασθένεια celiak που αναφέρεται στο άρθρο σας ονομάζεται κοιλιοκάκη σατα ελληνικά.