Είπε ο Σωκράτης την φράση «αν ένας γάιδαρος σε κλωτσήσει, δεν έχει νόημα να τον κλωτσήσεις και εσύ»;

In Critical Thinking, Ιστορία και μύθοι by Γιώργος Γιώτης0 Comments

sokrates_gaidaros

Μια φράση, που αποδίδεται στον Σωκράτη, στα διάφορα site γνωμικών, είναι η εξής : «αν ένας γάιδαρος σε κλωτσήσει, δεν έχει νόημα να τον κλοτσήσεις και εσύ«. Επειδή δεν βρήκαμε να συνοδεύετε από το αντίστοιχο αρχαίο κείμενο, καθώς και το ότι όπως γνωρίζουμε ότι ο Σωκράτης δεν άφησε τίποτα γραπτό, ενώ ταυτόχρονα είναι ο αγαπημένος των παραχαρακτών, αναρωτήθηκαμε αν όντως καταγράφεται κάπου.

Κι όμως είναι:

  • ΑΛΗΘΕΙΑ

Ανάλυση

Οι κυριότερες πηγές για τη ζωή του ξέρουμε ότι είναι ο Πλάτωνας, ο Ξενοφώντας, ο Αριστοτέλης κι ο Αριστοφάνης.

Σε μια αναζήτηση που κάναμε στην βάση perseus, στους παραπάνω συγγραφείς δεν βρήκαμε κάτι σχετικό.

Όμως στο βιβλίο του Πλουτάρχου «Περί παίδων αγωγής», και συγκεκριμένα στο κεφάλαιο 10γ, εντοπίσαμε το εξής απόσπασμα:

Σωκράτης μὲν γάρ, λακτίσαντος αὐτὸν νεανίσκουθρασέος μάλα καὶ βδελυροῦ, τοὺς ἀμφ᾽ αὑτὸν ὁρῶν ἀγανακτοῦντας καὶσφαδάζοντας ὡς καὶ διώκειν αὐτὸν ἐθέλειν, ‘ἆρ᾽’ ἔφησε ‘καὶ εἲ μ᾽ ὄνος ἐλάκτισεν, ἀντιλακτίσαι τοῦτον ἠξιώσατ᾽ ἄν;’ οὐ μὴν ἐκεῖνός γε παντελῶςκατεπροίξατο, πάντων [p. 23] δ᾽ αὐτὸν ὀνειδιζόντων καὶ λακτιστὴν ἀποκαλούντων ἀπήγξατο.

(Κάποτε ένας θρασύτατος και κακομαθημένος νεαρός κλώτσησε τον Σωκράτη. Αυτός όμως, βλέποντας τους παραβρισκόμενους να αγανακτούν για αυτήν την πράξη και να θέλουν να τον καταδιώξουν τον νεαρό, τους είπε τα εξής: «Επειδή με κλώτσησε ένα γαϊδούρι, θέλετε να του ανταποδώσω την κλοτσιά;»)

Ένα παρεμφερές απόσπασμα υπάρχει και στον Διογένη Λαέρτιο ,  συγκεκριμένα στο έργο του «Φιλοσόφων βίων και δογμάτων συναγωγή» :

Όθεν και λακτισθέντα, επειδή ηνέσχετο, τίνος θαυμάσαντος, ειπείν, ει δε με όνος ελάκτισε, δίκην αν αυτώ ελάγχανον;

Σε ελεύθερη μετάφραση «αν με κλοτσούσε γάιδαρος, θα τον πήγαινα στο δικαστήριο;»

Hee-Haw

Επομένως θεωρούμε ότι, αν και λίγο αυθαίρετη και παραλλαγμένη η μετάφραση του εν λόγω αποσπάσματος, είναι μέσα στο πνεύμα του αρχαίου κειμένου

Γιώργος Γιώτης

Γιώργος Γιώτης

Αρθρογράφος - Ερευνητής
Γιώργος Γιώτης

Latest posts by Γιώργος Γιώτης (see all)